Uzasadnienie
Wraz z zażaleniem na postanowienie o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku E.J. złożył wniosek o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie na jego rzecz radcy prawnego.
Według zawartego w nim oświadczenia, skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną; jego majątek składa się z mieszkania (49 m2), działki letniskowej (560 m2) i domu letniskowego (80 m2); suma miesięcznych dochodów brutto małżonków, z tytułu renty i emerytury, wynosi "[...]" zł.
Skarżący został zobowiązany do przedłożenia w terminie 7 dni: (1) wyciągów z rachunków bankowych należących do niego i żony, z ostatnich trzech miesięcy;
(2) kopii dowodów uiszczenia w lutym br. wydatków związanych z mieszkaniem;
(3) oświadczenia: (a) wyszczególniającego wszystkie pozostałe kategorie ponoszonych wydatków wraz z ich przybliżoną miesięczną wysokością, (b) wskazującego fakty, z których wynika, iż wniosek jest zasadny, (c) podającego, czy zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, a jeśli nie - jak kształtowała się dochodowość tej działalności od 1 stycznia 2012 r. oraz (d) wyjaśniającego, z jakiego powodu źródła, z których pokryty został wpis od skargi, nie mogą posłużyć do uiszczenia obecnych kosztów sądowych.
W odpowiedzi na wezwanie dostarczono (w postaci kopii): wyciągi bankowe, dowody wpłat na konto spółdzielni mieszkaniowej (509,05 zł w styczniu i 506 zł w lutym br.), potwierdzenie przyjęcia w dniu 7 stycznia 2013 r. wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (nazwane w piśmie przewodnim: "Kopie o zaprzestaniu działalności gospodarczej") oraz decyzje ZUS (załączone już do wniosku o przyznanie prawa pomocy, za wyjątkiem str. 2 decyzji z dnia 5 marca 2012). Skarżący oświadczył, iż "jest to jedyne źródło dochodu i nie jest(-) w stanie ponieść naniesionych kosztów opłat sądowych i radcy prawnego". Wskazał, iż wpis w wysokości 100 zł został pokryty z emerytury żony, co jest ujęte w wyciągu bankowym.
Rozstrzygając wniosek zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., w skrócie: p.p.s.a.), strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Od zasady tej wprowadzony został wyjątek polegający na możliwości przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.
W zakresie całkowitym obejmuje ono zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie go osobie fizycznej następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Jeśli natomiast wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Obejmuje ono zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3 p.p.s.a.).
W sytuacji, w której stronie zostanie przyznane prawo pomocy, koszty postępowania sądowego są pokrywane z budżetu państwa, co w istocie oznacza, że pokrywane są m. in. z danin publicznych wnoszonych przez innych podatników, często znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej. Fakt ten powoduje, że korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a więc wtedy, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Odnosi się to więc do sytuacji, w których wnioskodawca nie może bez pomocy państwa zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.
Zatem strona, która dysponuje wolnym od obciążeń majątkiem oraz stałym comiesięcznym dochodem, powinna pokryć wydatki związane ze swym udziałem w postępowaniu sądowym bez pomocy państwa, nawet jeśli stanowiłyby poważną kwotę w miesięcznym budżecie rodziny (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 maja 2008 r., sygn. akt II GZ 112/08,, publ. w Internecie - http://orzeczenia.nsa.gov.pl Stąd też, zdaniem orzekającego, dane przedstawione przez skarżącego nie dowodzą istnienia okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie jego wniosku w całości lub w części. Małżonkom wypłacane są świadczenia w kwocie "[...]" zł miesięcznie, są właścicielami dwóch nieruchomości, a dniu sporządzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, czyli 15 marca 2013 r. na ich rachunkach bankowych znajdowało się łącznie "[...]" zł. Nie została przy tym wskazana konieczność ponoszenia nadzwyczajnych obciążeń finansowych (wbrew wezwaniu, nie podano wydatków innych niż mieszkaniowe).
Uznając zatem, iż skarżący nie wykazał zasadności przyznania mu prawa pomocy, orzeczono jak w sentencji - czyniąc to w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., powierzający referendarzowi sądowemu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy.