Uzasadnienie
S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na działalność Burmistrza w sprawie zwrotu wpłaconych w przeszłości kwot na rzecz spółki Wodno-Ściekowej w P. Ponadto skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.
W odpowiedzi na skargę Burmistrz wniósł o jej odrzucenie, wskazując, że podnoszone przez skarżącego zarzuty odnoszące się do niezaspokojenia wysuwanych względem Gminy P. roszczeń, szacowanych na 603.000 zł z tytułu wpłat, dokonanych w przeszłości na rzecz Spółki Wodno-Ściekowej w P., nie podlegają kognicji sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawowanie wymiaru sprawiedliwości przez sądy administracyjne realizowane jest zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).
W myśl tego przepisu, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.
Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg w zakresie enumeratywnie wyliczonym w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "p.p.s.a." oraz innych ustawach, do których odsyła art. 3 § 3 tej ustawy.
Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje zatem, w myśl art. 3 § 2 p.p.s.a., orzekanie w spawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne, niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a)pisemne interpretacje prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Przedmiotem skargi nie jest zaś czynność z zakresu administracji publicznej, tym samym nie podlega ona kontroli sądowo administracyjnej. Sprawa o zapłatę ma charakter cywilnoprawny, co oznacza, że do rozpoznawania sporów wynikłych z żądania skarżącego właściwy jest sąd powszechny, (art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego). Nie jest to bowiem sprawa sądowoadministracyjna, o jakiej mowa w art. 1 ustawy p.p.s.a., objęta kognicją sądów administracyjnych.
Tym samym, może ona zostać rozpoznana wyłącznie na drodze postępowania cywilnoprawnego, a nie sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., skargę S. M. jako nienależącą do właściwości sądu administracyjnego, należało odrzucić.
Odnosząc się natomiast do sprawy z wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, należy wyjaśnić, że wiąże się ona ściśle z realizacją prawa do sądu. Instytucja ta ma zapewnić osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych.
Sąd, nie negując trudnej sytuacji finansowej skarżącego uznał, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Taka bezzasadność zachodzi wówczas, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie, bez konieczności dokonywania głębszej analizy prawnej wyklucza możliwość uznania żądania skarżącego. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, s. 596, Zakamycze 2005).
Tego rodzaju sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie. Jak wskazano wyżej wniesiona skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych i z tego względu podlega odrzuceniu.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. skargę odrzucił oraz z mocy art. 247 tejże ustawy odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.