Uzasadnienie
Decyzją z dnia 6 października 2022 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych, po rozpatrzeniu wniosku B. W. (dalej jako: "skarżącego") o świadczenie wychowawcze na dziecko N. W., na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r., odmówił prawa do tego świadczenia.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji z dnia 6 października 2022 r., Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 12 maja 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Skarżący wywiódł skargę na decyzję Prezesa ZUS.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 26 września 2023 r., sygn. akt II SA/Ol 508/23 uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 12 maja 2023 r. oraz poprzedzającą ja decyzję organu I instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin (organ I instancji) decyzją z 2 stycznia 2024 r. nr [...] odmówił skarżącemu prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. W., na okres świadczeniowy trwający od 1 czerwca 2022 r. do 31 maja 2023 r.
W piśmie z 28 stycznia 2024 r. skargę na wskazaną decyzję organu I instancji z 2 stycznia 2024 r. wywiódł skarżący. Jednocześnie w tym samym piśmie wniósł on skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 stycznia 2024 r. nr [...]. Zarządzeniem z 4 marca 2024 r. Przewodniczącej Wydziału II rozdzielono skargi zawarte w piśmie z dnia 28 stycznia 2024 r. w ten sposób, że sprawy ze skargi na decyzję z dnia 2 stycznia 2024 r. nr [...] i z dnia 3 stycznia nr [...] wpisano pod kolejnymi numerami w Rep. SA.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie (II SA/Ol 185/24) jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin z 2 stycznia 2024 r. nr [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co w konsekwencji prowadzi do jej odrzucenia.
Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a".) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 53 § 4 p.p.s.a., gdy strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego, sąd ten niezwłocznie przesyła skargę do organu, który wydał zaskarżony akt. Stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę.
Przy czym, na zasadzie art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Powyższe oznacza, że zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, to znaczy takie od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być więc co do zasady, w przypadku decyzji wydawanych na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja wydana przez organ II instancji, która ostatecznie rozstrzyga sprawę. Strona musi bowiem wyczerpać przed wniesieniem skargi środki zaskarżenia przysługujące jej w postępowaniu administracyjnym (art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a.). Przepisy te uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ II instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ I instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym skarga pośrednio dotyczy też decyzji wydanej w I instancji, ale przedmiotem zaskarżenia może być wyłącznie decyzja organu II instancji.
W rozpatrywanym przypadku skarżącemu przysługiwało odwołanie od decyzji wydanej przez organ I instancji do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w terminie 14 dni od doręczenia kwestionowanej decyzji, o czym został pouczony. Dopiero po rozpatrzeniu odwołania przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych skarżący mógłby wnieść skargę w niniejszej sprawie.
Ponieważ przedmiotem skargi w tej sprawie skarżący uczynił decyzję pierwszoinstancyjną skarga podlegała odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Na marginesie pozostaje tylko wyjaśnić, że do merytorycznego rozpoznania pozostaje skarga na decyzję Prezesa ZUS z dn. 3 stycznia 2024 r. zarejestrowana pod sygn. akt II SA/Ol 186/24.