Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztyniez 28 września 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 490/22

Uzasadnienie

Orzeczeniem Komendanta Powiatowego Policji [...] (dalej: "organ pierwszej instancji") z 16 marca 2022 r. uznano K.R. (dalej: "policjant", "skarżący", "obwiniony"), obwinionego o to, że w okresie od 4 września 2021 r. do 16 grudnia 2021 r. w [...], pełniąc stanowisko dzielnicowego rejonu [...], obejmującego ww. miejscowość, pomimo interwencji zaistniałych 13 sierpnia 2021 r. z udziałem [...] (dalej: "pokrzywdzona") i 6 września 2021 r. oraz 5 listopada 2021 r., dotyczących przemocy ze strony [...] (dalej: "sprawca"), zaniechał wykonywania czynności służbowych mających na celu skontaktowanie się z pokrzywdzoną jako potencjalną ofiarą przestępstw i wykroczeń w celu wskazania jej właściwych sposobów unikania zagrożenia, do czego był zobowiązany z racji pełnionego stanowiska dzielnicowego rejonu[...], to jest o czyn określony w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1882, z późn. zm.) w zw. z § 31 ust. 4 zarządzenia nr 5 Komendanta Głównego Policji z 20 czerwca 2016 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika dzielnicowych (dalej: zarządzenie nr 5) w zw. z pkt 8 ppkt 3 karty opisu stanowiska pracy z 14 czerwca 2021 r., winnym naruszenia dyscypliny służbowej i na podstawie art. 135j ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji i wymierzono mu karę dyscyplinarną nagany.

W złożonym od ww. orzeczenia odwołaniu skarżący podniósł, że okresie, w którym zarzucono mu zaniechanie czynności służbowych, od września do grudnia 2021 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, a następnie na urlopie, zaś w pracy był jedynie kilkanaście dni i nie był w stanie dowiedzieć się, że w rodzinie pokrzywdzonej miały miejsce interwencje i dzieje się tam coś wymagającego jego działania. Podniósł, że ww. osoby nie mieszkały ze sobą, nie prowadziły wspólnego gospodarstwa domowego i nie pozostawały w związku małżeńskim. Dodał, że nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej interwencji czy polecenia przełożonego, choć to obowiązkiem przełożonego było dekretowanie czynności na dzielnicowego i sprawdzanie prawidłowości i terminowości wywiązywania się ze zleconych zadań.

Skarżący wniósł o przesłuchanie funkcjonariuszy Policji m.in. na okoliczność nadzoru sprawowanego przez przełożoną nad podległymi jej policjantami, sposobu przydzielania przez kierownika zadań dzielnicowym i kontroli wywiązywania się z tych zadań, a także braku dokumentu zadekretowanego na skarżącego w związku z koniecznością podjęcia interwencji w ww. rodzinie.

Komendant Wojewódzki Policji w Olsztynie (dalej "KWP", "organ odwoławczy") orzeczeniem z 20 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.

Podał, że interwencje z udziałem pokrzywdzonej i sprawcy miały miejsce 13 sierpnia 2021 r., 6 września 2021 r. oraz 5 listopada 2021 r. Sprecyzował, że okres objęty zarzucanym przewinieniem dyscyplinarnym przypada od 4 września 2021 r. do 16 grudnia 2021 r. Zaznaczył jednocześnie, że 4 września 2021 r. był pierwszym dniem obwinionego w służbie, po powrocie ze zwolnienia lekarskiego. Tego dnia pełnił on służbę w godz. 15:00-23:00. Natomiast 16 grudnia 2021 r. miała miejsce interwencja, która zakończyła się śmiertelnym postrzeleniem sprawcy przez interweniującego policjanta. Interwencja po powrocie obwinionego do służby miała miejsce 6 września 2021 r. o godz. 20:45. Tego dnia obwiniony miał dzień wolny od służby, natomiast w kolejnych dniach 7 i 8 września 2021 r. pełnił służbę w godz. 7:30-15:30. KWP podkreślił, że rozpoczynając służbę w tych dniach skarżący wpisał w notatniku służbowym: "Praca biurowa w PPW zapoznano się z dokumentacją z rejonu służbowego" - 7 września 2021 r., "Praca biurowa w PPW sprawdzenie w SWD interwencji z rejonu służbowego" - 8 września 2021 r. Powyższe zapisy jednoznacznie wskazują, że skarżący zapoznawał się na bieżąco z interwencjami mającymi miejsce w jego rejonie służbowym, lecz nie wykonywał żadnych dalszych czynności służbowych.

Analogiczna sytuacja miała miejsce bezpośrednio po zgłoszeniu 5 listopada 2021 r. trzech interwencji z udziałem pokrzywdzonej i sprawcy. W dniu 6 listopada 2021 r. obwiniony pełnił służbę w godz. 10:00-18:00, natomiast 7 listopada 2021 r. był dla niego dniem wolnym od służby, 8 listopada 2021 r. policjant pełnił służbę w godz. 7:30-15:30, 9 listopada 2021 r. miał wolne, 10 listopada 2021 r. pełnił służbę w godz. 7:30-15:30. Funkcjonariusz, pełniąc służbę we wskazanych dniach, zapoznawał się na bieżąco z interwencjami mającymi miejsce w jego rejonie służbowym, lecz nie wykonał żadnych dalszych czynności służbowych w związku z zaistniałą przemocą domową, do czego był zobowiązany. Wobec powyższego teza, że nie mógł się dowiedzieć o interwencjach z udziałem ww. osób, gdyż przebywał na zwolnieniu lekarskim lub urlopie wypoczynkowym nie znajduje odzwierciedlenia w faktach.

KWP podkreślił, że nie każda czynność realizowana przez policjanta, w tym dzielnicowego, musi mu być dodatkowo zlecana w formie pisemnej lub ustnej przez bezpośredniego przełożonego. Każdy policjant zobowiązany jest do wykonywania obowiązków służbowych w myśl przepisów regulujących dane zagadnienie czy obowiązków zawartych w karcie opisu stanowiska pracy. Za powyższą oceną przemawiają również przepisy odnoszące się do przełożonych i podwładnych w strukturze Policji. Zgodnie bowiem z § 15 ust. 1 zarządzenia nr 30 Komendanta Głównego Policji z 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji wykonywanie czynności podwładnego w szczególności polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceń przełożonego.

Odnosząc się do wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego, w tym przesłuchania świadków, od których m.in. odebrano już zeznania, KWP stwierdził, że czynności te nie dotyczyłyby żadnych nowych okoliczności, które w jakikolwiek sposób związane są bezpośrednio z zarzuconym obwinionemu przewinieniem dyscyplinarnym. Podkreślił, że Komendant Powiatowy Policji orzekł tylko i wyłącznie w zakresie zaniechania wykonania czynności służbowych, co jest bezsporne i zostało w pełni udowodnione. Obwiniony swoim zachowaniem dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 31 ust. 4 zarządzenia nr 5 w zw. z pkt 8 ppkt 3 karty opisu stanowiska pracy. We wskazanym okresie nie skontaktował się z pokrzywdzoną celem wskazania jej właściwych sposobów unikania zagrożenia, do czego niewątpliwe był zobowiązany. Wskazał, że realizacja dodatkowych zadań wynikających z obowiązującego stanu pandemii nie zwalniała funkcjonariusza z innych zadań, które dzielnicowy winien zrealizować w ramach służby obchodowej.

Dodał, że przepis ww. zarządzenia nakłada obowiązek skontaktowania się z potencjalnymi ofiarami przestępstw i wykroczeń, zaś policjant nawet nie poczynił starań co do możliwości nawiązania kontaktu z pokrzywdzoną. Zaznaczył, że do podobnych zdarzeń w tej rodzinie dochodziło już w przeszłości, a kobieta składała zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, a zatem istniała możliwość co najmniej ustalenia danych kontaktowych i przeprowadzenia z nią rozmowy, chociażby telefonicznej tym bardziej, że numer jej telefonu został odnotowany w systemie SWD. Na podstawie zapisów w SWD niewątpliwie można było wnioskować, że kobieta była bądź mogła być potencjalną ofiarą przestępstwa lub wykroczeń, a zatem taki stan rzeczy wymagał dalszego działania ze strony dzielnicowego.

KWP zauważył, że obwiniony jest doświadczonym funkcjonariuszem na zajmowanym stanowisku służbowym. W okresie od 14 marca 2016 r. do 13 kwietnia 2016 r. odbył w Wyższej Szkole Policji kurs specjalistyczny dla dzielnicowych. Zgodnie z § 9 ust. 1 zarządzenia nr 5 podstawową formą pełnienia służby dzielnicowego jest obchód, polegający na pieszym przemieszczaniu się w granicach przydzielonego mu rejonu i realizowaniu zadań wynikających z zakresu jego obowiązków służbowych. Przez obchód rozumie się również realizację zadań służbowych poza siedzibą jednostki organizacyjnej Policji, ściśle związanych z rejonem dzielnicowego, a realizowanych poza nim. KWP zaznaczył, że przepis ten wyznacza priorytet w pełnieniu służby dzielnicowego. Służba obchodowa zastrzeżona jest też tylko dla dzielnicowego. Stąd też dzielnicowi w wykonywaniu swoich obowiązków, co do zasady, nie są zastępowani przez policjantów z innych służb.

Dodał, że służbę związaną m.in. z przeciwdziałaniem i ujawnianiem przestępstw i wykroczeń osób znajdujących się w kwarantannie i izolacji wprowadzonych w wyniku zakażenia lub kontaktu z osobą zakażoną coronawirusem realizowali funkcjonariusze różnych pionów. Wskazał też, że w jednostce, w której skarżący pełni służbę, dzielnicowi mają zapewnioną aktualną informację o bieżących wydarzeniach mających znaczenie dla ich służby. Kierownik Posterunku Policji przypominała podległym funkcjonariuszom, aby na bieżąco przeglądali wpisy w SWD w celu prawidłowej realizacji zadań związanych z ochroną bezpieczeństwa i porządku publicznego. W przypadku stwierdzenia ze strony dzielnicowych na podległym terenie jakichkolwiek objawów przemocy w rodzinie byli oni zobligowani do inicjowania dalszych czynności w zależności od podjętych ustaleń. Obwiniony zaniechał wykonania należnych czynności w powyższym zakresie.

KWP dodał, że z przebiegu wydarzeń wynika, że przemoc we wskazanej rodzinie eskalowała i doprowadziła do konieczności użycia broni palnej przez interweniującego funkcjonariusza wobec sprawcy interwencji.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy KWP stwierdził, że bezspornie policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne w sposób opisany w zarzucie, a jego zachowanie było zawinione. Zauważył, że podstawę rozstrzygnięcia o winie stanowi art. 132 i art. 132a pkt 2 ustawy o Policji. Nie budzi wątpliwości, że skarżący jest doświadczonym policjantem z czternastoletnim stażem służby, w tym dziesięcioletnim na stanowisku dzielnicowego i jego obowiązkiem jest znać i przestrzegać przepisy prawa, w tym regulujące metody i formy wykonywania zadań przez dzielnicowego. Zaniechał on jednak wykonania czynności służbowych i nie nawiązał kontaktu z osobą potencjalnie będącą ofiarą przestępstwa i nie wskazał jej właściwych sposobów unikania zagrożenia, a tym samym nie przewidział skutków takiego działania, chociaż mógł i powinien przewidzieć. Zatem obwiniony popełnił przewinienie dyscyplinarne z winy nieumyślnej.

W ocenie KWP, nie było okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego wpływających na zaostrzenie wymiaru kary (wymienionych w art. 134 h ust. 2 ustawy o Policji), ale zaistniała okoliczność wymieniona w art. 134h ust. 3, mająca wpływ na złagodzenie wymiaru, to jest nieumyślność jego popełnienia. KWP zaznaczył, że Komendant Powiatowy Policji w zaskarżonym orzeczeniu uwzględnił wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 134h ustawy o Policji. KWP uznał, uwzględniając charakter popełnionego przez skarżącego przewinienia dyscyplinarnego, że wymierzona mu kara dyscyplinarna jest współmierna do stopnia zawinienia i popełnionego przez niego czynu. Zgodnie z art. 134a ustawy o Policji kara nagany oznacza wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania i ma charakter moralnego potępienia przewinienia policjanta. Ponadto z założenia ma spowodować przestrzeganie dyscypliny służbowej przez obwinionego i będzie przykładem konsekwencji niewłaściwego postępowania funkcjonariusza Policji.

W złożonej skardze skarżący zarzucił naruszenie:

1. - art. 7, art., 77 §1, art. 78 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm.) dalej: "k.p.a.", przez nieuwzględnienie wniosków dowodowych, które miały znaczenie dla sprawy oraz niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, co skutkowało błędnym przyjęciem, że skarżący zaniechał zrealizowania obowiązku;
2. - art. 80 k.p.a. przez dowolne przyjęcie, że skarżący powinien podjąć czynności informacyjne wobec pokrzywdzonej, mimo że z informacji z zapisów interwencji policyjnych wynikało, że informacje zostały jej udzielone w trakcie interwencji policji oraz przez błędnie uznanie przez organ, że skarżący powinien skontrolować system SWD i udać się do tej rodziny, w sytuacji gdy w okresie objętym zarzutem skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim, co skutkowało przypisaniem skarżącemu dokonania zarzucanego mu czynu;
3. - art. 80 k.p.a. w zw. z art. 132a - ustawy o Policji przez dowolne przyjęcie, że skarżący dopuścił się zawinionego zaniechania dopełnienia czynności służbowych, co skutkowało możliwością przypisania odpowiedzialności skarżącemu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumentację tam przedstawioną. Wyjaśnił, że przepisy ustawy o Policji nie odsyłają do przepisów k.p.a., a jedynie w pewnym zakresie do kpk (art. 135p ustawy o Policji). KWP również wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm.), dalej: p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia organu pierwszej instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa. Tym samym, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z 20 kwietnia 2022 r., na podstawie którego uznano skarżącego winnym popełnienia zarzucanego mu zaniechania i wymierzono karę dyscyplinarną nagany.

Kwestię odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów regulują art. 132 - art. 144a ustawy o Policji. Zgodnie z art. 132 ust. 1 tej ustawy policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów (ust. 2). Stosownie do ust. 3 pkt 3 naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób nieprawidłowy.

W orzecznictwie wskazuje się, że art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji jest przepisem o charakterze ogólnym, aby było możliwe objęcie jego zakresem wszystkich możliwych form niedopełnienia obowiązków przez policjanta, a nie tylko tych, które wynikają z wyraźnych przepisów szczególnych, kreujących określone obowiązki służbowe. Zawarty w tym przepisie katalog zachowań i zaniechań, które mogą skutkować odpowiedzialnością dyscyplinarną funkcjonariusza, jest katalogiem otwartym, na co wskazuje zwrot

"w szczególności" (por. wyrok NSA z 1.09.2016 r., I OSK 1170/16).

Zaznaczyć należy, że nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, w tym również odpowiedzialności dyscyplinarnej, jest wina. Zatem, przewinienie dyscyplinarne policjanta, skutkujące odpowiedzialnością dyscyplinarną, musi być zawinione. Przypisanie winy wymaga natomiast jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego sprawy i jego prawidłowej oceny prawnej.

Zgodnie z art. 132a ustawy o Policji przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy, gdy policjant: 1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi;

1. 2) nie mając zamiaru popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Przewinienie dyscyplinarne może mieć więc charakter umyślny lub nieumyślny. Realizacji przewinienia umyślnego towarzyszy zawsze zamiar, który może mieć postać zamiaru bezpośredniego lub zamiaru ewentualnego. Zamiar bezpośredni polega na chęci popełnienia przewinienia, zaś zamiar ewentualny polega na tym, że policjant nie chce popełnić określonego przewinienia, lecz mimo wszystko godzi się na jego popełnienie.

Z kolei nieumyślność polega na tym, że policjant nie chce popełnić przewinienia, nie godzi się na jego popełnienie, lecz mimo to je popełnia. W takiej sytuacji popełnienie przewinienia ma charakter nieumyślności spowodowanej niezachowaniem ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że taką możliwość przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Jednakże stwierdzenie czy funkcjonariusz w toku czynności zachował ostrożność należy do organu orzekającego w ramach swobodnej oceny dowodów.

Zgodnie z art. 135g ustawy o Policji przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani zbadać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Uznanie przez organ dyscyplinarny, że policjant popełnił przewinienie dyscyplinarne powinno nastąpić z poszanowaniem zasady prawdy obiektywnej, która z zasadą oficjalności obowiązuje w postępowaniu dyscyplinarnym. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego jest konieczne dla późniejszego zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego lub ich wykładni w stanie faktycznym sprawy, który nie może nasuwać żadnych wątpliwości.

Zaznaczyć należy, że art. 135j ust. 1 ustawy o Policji nie wyznacza organowi dyscyplinarnemu merytorycznych reguł oceny wyników postępowania dowodowego, co oznacza, że przepis ten wprowadza swobodną ocenę dowodów w tym zakresie, w związku z czym sądowa kontrola oceny dowodów oznacza jedynie sprawdzenie, czy dokonana ocena nie wykazuje błędów natury faktycznej lub logicznej bądź czy nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym lub wskazaniami wiedzy (wyrok NSA z 18 kwietnia 2007 r., I OSK 994/06).

Zaznaczyć należy, że stopień winy nie przesądza o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, lecz może mieć wpływ na wymiar kary. Stosownie bowiem do art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, wymierzona kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, a w szczególności uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

W okolicznościach niniejszej sprawy organy obu instancji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a ustalenia faktyczne i prawne mają oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Z akt sprawy wynika bezspornie, że skarżący w okresie od 4 września 2021 r. do 16 grudnia 2021 r. pełnił stanowisko dzielnicowego rejonu [...], w którym mieszkała pokrzywdzona. W dniach: 13 sierpnia 2021 r., 6 września 2021 r. i 5 listopada 2021 r., miały miejsce interwencje związane ze zgłoszeniem przez pokrzywdzoną przemocy fizycznej i psychicznej ze strony sprawcy. Zaznaczyć należy, że 5 listopada 2021 r. zaistniały aż trzy interwencje dotyczące ww. osób. Wyłącznie w czasie pierwszej z ww. interwencji skarżący był na zwolnieniu lekarskim (do 1 września 2021 r.). Jak zeznał skarżący (zob. protokół przesłuchania obwinionego z 1 marca 2022 r.), a także co wynika z zapisów w notatniku służbowym skarżącego, zapoznał się on z tymi interwencjami za pośrednictwem systemu SWD (System Wspomagania Dowodzenia).

Jak wynika z notatki służbowej skarżącego z 19 stycznia 2022 r. i protokołu przesłuchania obwinionego, nie znał on rodziny pokrzywdzonej ani sprawcy, a w jego notatniku służbowym nie ma wpisów o kontaktach z tą rodziną.

Wskazać należy, że stosownie do § 31 ust. 4 zarządzenia nr 5 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 czerwca 2016 r. w sprawie metod i form wykonywania zadań przez dzielnicowego i kierownika dzielnicowych (Dz. Urz. KGP z 2016 r. poz. 26 z późn. zm.) dzielnicowy powinien kontaktować się z osobami - potencjalnymi ofiarami przestępstw i wykroczeń - w celu wskazania im właściwych sposobów unikania zagrożenia. Jak zaś wynika z pkt. 8 ppkt. 3 karty opisu stanowiska pracy, z którą skarżący zapoznał się 14 czerwca 2021 r., do zakresu zadań/ obowiązków skarżącego należało utrzymywanie kontaktów z osobami – potencjalnymi ofiarami przestępstw i wykroczeń – w celu wskazania im właściwych sposobów unikania zagrożenia.

Z powyższego wynika, że skarżący niewątpliwie posiadał wiedzę o interwencjach w ww. rodzinie, gdyż zapoznał się z tymi faktami przez system SWD. Jednakże, pomimo tej wiedzy i ciążącego na nim z racji pełnionego stanowiska dzielnicowego rejonu [...], obowiązku służbowego, który wynika z § 31 ust. 4 zarządzenia nr 5 i karty opisu stanowiska pracy, nie podjął żadnych działań, do których był zobowiązany, to jest zaniechał wykonywania czynności służbowych mających na celu skontaktowanie się z pokrzywdzoną, jako potencjalną ofiarą przestępstw i wykroczeń, w celu wskazania jej właściwych sposobów unikania zagrożenia. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonym orzeczeniu, skarżący nawet nie skontaktował się telefoniczne z pokrzywdzoną, co było możliwe, gdyż jej numer telefonu był zapisany w SWD, a która to czynność nie jest skomplikowana i czasochłonna.

Zasadnie więc uznano zarzucane zaniechanie za naruszenie dyscypliny służbowej, określone w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

Nie zasługują na uwzględnienie argumenty podniesione w skardze.

Niezrozumiały jest zarzut zaniechania ustalenia przez organy dyscyplinarne, czy skarżący po powrocie ze zwolnienia na służbę 4 września 2021 r. miał fizyczną możliwość zapoznania się ze wszystkimi zdarzeniami, które miały miejsce w ww. okresie i czy zastępujący go funkcjonariusz przekazał mu informację na temat interwencji z 13 sierpnia 2021 r., skoro skarżący sam wyjaśnił, że zapoznał się z zapisami systemu SWD, w którym to systemie odnotowane były przedmiotowe interwencji, a zastępujący skarżącego funkcjonariusz Policji zeznał (uprzedzony o odpowiedzialności karnej za zeznanie nieprawdy lub zatajenie prawdy), przesłuchany 22 lutego 2022 r., że gdy zastępował skarżącego, to po jego powrocie z nieobecności, przekazywał, co się działo w rejonie. Bierność skarżącego i oczekiwanie na ustne lub pisemne polecenia przełożonego czy też jego wskazówki co do sposobu wykonywania obowiązków służbowych nie zwalnia go z odpowiedzialności za zaniechanie wykonywania czynności służbowych, tym bardziej że jest on funkcjonariuszem z trzynastoletnim stażem służby w Policji, w tym dziesięcioletnim jako dzielnicowy, który powinien posiadać wystarczające doświadczenie zawodowe i życiowe.

Jak zasadnie zaznaczono w zaskarżonych orzeczeniach, każdy policjant zobowiązany jest do wykonywania obowiązków służbowych w myśl przepisów regulujących dane zagadnienie i obowiązków zawartych w karcie opisu stanowiska pracy. Zgodnie bowiem z § 15 ust. 1 zarządzenie Nr 30 Komendanta Głównego Policji z dnia 16 grudnia 2013 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji (Dz. Urz. KGP z 2018 r. poz. 89 z późn. zm.) wykonywanie czynności podwładnego w szczególności polega na terminowej, dokładnej i starannej realizacji zadań stałych, określonych w kartach opisów i opisach stanowisk pracy oraz poleceń przełożonego.

Nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym wywód skargi, że w okresie objętym zarzutem skarżący przebywał na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Jak prawidłowo wskazano w zaskarżonym orzeczeniu, interwencje z udziałem pokrzywdzonej i sprawcy zaistniały: 13 sierpnia 2021 r., 6 września 2021 r. oraz 5 listopada 2021 r. Okres objęty zarzucanym przewinieniem dyscyplinarnym przypada natomiast od 4 września 2021 r. do 16 grudnia 2021 r. Początkowy dzień był pierwszym dniem skarżącego w służbie, po powrocie ze zwolnienia lekarskiego. Tego dnia pełnił on służbę w godz. 15:00-23:00. Pierwsza interwencja, po powrocie obwinionego do służby była 6 września 2021 r. o godz. 20:45. Wprawdzie, tego dnia skarżący miał dzień wolny od służby, lecz 7 i 8 września 2021 r. pełnił już służbę (w godz. 7:30-15:30). Podobnie było 5 listopada 2021 r. zgłoszono trzy interwencje z ww. osób. W dniu 6 listopada 2021 r. obwiniony pełnił służbę w godz. 10:00-18:00, natomiast 7 listopada 2021 r. był dla niego dniem wolnym od służby; 8 listopada 2021 r. pełnił służbę w godz. 7:30-15:30, 9 listopada 2021 r. miał wolne; 10 listopada 2021 r. pełnił służbę w godz. 7:30-15:30.

Funkcjonariusz, pełniąc służbę w ww. dniach, zapoznawał się na bieżąco z interwencjami mającymi miejsce w jego rejonie służbowym. Fakt, że niektóre interwencje zaistniały w dniach, gdy skarżący był nieobecny w pracy nie usprawiedliwia zarzucanego mu zaniechania.

Bez wpływu na ocenę sprawy pozostaje też wykonywanie przez skarżącego innych obowiązków służbowych, w tym kontrole związane z pandemią. Funkcjonariusz Policji nie jest uprawniony do dowolnego decydowania, które z ciążących na nim obowiązków służbowych wykona.

Nie można też uwzględnić wyjaśnień, że z zapisów SWD wynikało, że pokrzywdzona 13 sierpnia 2021 r. nie chciała założyć "Niebieskiej Karty", a 6 września 2021 r. zapisano, że "informacje zostały udzielone". Powyższe, wbrew stanowisku skarżącego nie jest jednoznaczne z wykonaniem przez niego – jako dzielnicowego, obowiązku kontaktowania się z osobami - potencjalnymi ofiarami przestępstw i wykroczeń - w celu wskazania im właściwych sposobów unikania zagrożenia. Brak chęci pokrzywdzonej do założenia "Niebieskiej karty" w czasie jednej z kilku interwencji czy fakt udzielenia informacji przez interweniujących funkcjonariuszy nie zwalniał skarżącego z ww. obowiązku.

Na uwzględnienie nie zasługują też wywody, z których wynika, że przełożony winien był wskazywać skarżącemu, jakie czynności powinien podjąć w związku z zaistniałymi interwencjami. Skarżącego, z racji długości stażu służby w Policji, należy uważać za doświadczonego funkcjonariusza Policji, w szczególności – doświadczonego dzielnicowego. Zatem brak jednoznacznego polecenia przełożonego w żadnym razie nie może tłumaczyć bezczynności skarżącego w skontaktowaniu się z pokrzywdzoną. Nie usprawiedliwia jego zaniechania to, że "jakby otrzymał jakiekolwiek polecenie ze strony przełożonego, natychmiast udał by się do rodziny celem wyjaśnienia i sporządzenia odpowiedniej dokumentacji" oraz "Jeżeli nie otrzymuje informacji bądź polecenia od dyżurnego czy bezpośredniego przełożonego lub nie zgłasza się do [...] osoba z problemem, to sam z siebie nie jest w stanie przewidzieć, że powinien się udać i wyjaśnić ewentualny problem" (zob. wyjaśnienia skarżącego do protokołu 1 marca 2022 r.).

Odnosząc się do argumentacji skargi, że w sprawie pokrzywdzonej toczyło się postępowanie karne o czyn z art. 190a k.k., które jednak zostało umorzone (zob. pismo z 24 stycznia 2022 r. Komendanta Powiatowego Policji [...], k. 297-299, t. II akt adm.), należy zauważyć, że przyczyną było brak wniosku o ściganie karne pochodzącego od osoby uprawnionej, co w żaden sposób nie pozwala na wniosek, że skarżący na podstawie ww. okoliczności nie miał możliwości stwierdzenia, że w rodzinie pokrzywdzonej zachodziły nieprawidłowości, które uzasadniałyby podjęcie czynności, których zaniechanie zarzuca się skarżącemu.

Odnosząc się do kwestii wymierzonej skarżącemu kary wskazać należy, że zgodnie z art. 134h ust. 1 ustawy o Policji, kara powinna być współmierna do popełnionego przewinienia dyscyplinarnego i stopnia zawinienia, w szczególności powinna uwzględniać okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu oraz dotychczasowy przebieg służby.

Katalog kar określony został w art. 134 ustawy o Policji i są nimi: upomnienie; nagana; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku; wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe; obniżenie stopnia; ostrzeżenie o niepełnej przydatności do służby; wydalenie ze służby. Katalog ten ustalony został zatem zgodnie z gradacją dotkliwości kary. Tym samym nagana jest jedną z najłagodniejszych z kar.

W myśl art. 134a ustawy o Policji, kara upomnienia i kara nagany oznaczają wytknięcie ukaranemu przez przełożonego dyscyplinarnego niewłaściwego postępowania.

Należy podzielić ocenę, że w sprawie uwzględniono okoliczności, jakie należało wziąć pod uwagę kierując się dyrektywami wymiaru kary wynikającymi z art. 134h ustawy o Policji.

Zgodnie z art. 134h ust. 1a przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, jego skutki, w tym następstwa negatywne dla służby, rodzaj i stopień naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków, pobudki działania, zachowanie obwinionego przed popełnieniem przewinienia dyscyplinarnego i po jego popełnieniu, dotychczasowy przebieg służby, opinię służbową, okres pozostawania w służbie, a także istotne w sprawie okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające. Stosownie do ust. 2 na zaostrzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: działanie z motywacji zasługującej na szczególne potępienie, w stanie nietrzeźwości albo w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka; popełnienie przewinienia dyscyplinarnego przez policjanta przed zatarciem wymierzonej mu kary dyscyplinarnej; poważne skutki przewinienia dyscyplinarnego, zwłaszcza istotne zakłócenie realizacji zadań Policji lub naruszenia dobrego imienia Policji; działanie w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Natomiast, jak wynika z ust. 3, na złagodzenie wymiaru kary mają wpływ następujące okoliczności popełnienia przewinienia dyscyplinarnego: nieumyślność jego popełnienia; podjęcie przez policjanta starań o zmniejszenie jego skutków; brak należytego doświadczenia zawodowego lub dostatecznych umiejętności zawodowych; dobrowolne poinformowanie przełożonego dyscyplinarnego o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego.

Wymaga podkreślenia, że dobór kary adekwatnej do przewinienia dyscyplinarnego należy do sfery uznania organów dyscyplinarnych, gdyż ustawodawca nie określił, jakiemu przewinieniu odpowiada każda z sankcji wymienionych w art. 134 ustawy o Policji. Sądowa kontrola orzeczenia dyscyplinarnego w części dotyczącej kary sprowadza się wyłącznie do oceny czy organy przestrzegały reguł procedowania, w tym ustawowych dyrektyw wymiaru kar. Sąd nie może natomiast ingerować w uprawnienia zastrzeżone wyłącznie dla organu prowadzącego postępowanie dyscyplinarne i oceniać celowości czy słuszności zastosowanych przezeń sankcji. Sąd ocenia jedynie, czy wymierzając karę dyscyplinarną, która musi mieścić się w katalogu ustawowym, organ uwzględnił wszystkie okoliczności danej sprawy i przedstawił je w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. (zob. wyrok NSA z 31.01.2014 r., I OSK 2687/12).

Jak wynika z treści uzasadnień orzeczeń obu organów, zarówno organ pierwszej instancji jak i KWP uwzględnili jako okoliczność wpływającą na złagodzenie wymiaru kary nieumyślność jego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego. Okoliczność, że zdaniem skarżącego opinia o przebiegu służby, mimo że nie jest wymieniona w art. 134h ust. 3, to powinna być postrzegana jako istotny aspekt powodujący złagodzenie kary, nie zasługuje na uwzględnienie. Dodać należy, na co zasadnie wskazał organ pierwszej instancji, że skarżący ma pozytywną opinię służbową za okres od 28 kwietnia 2017 r. do 9 kwietnia 2019 r., a więc sprzed niemal 2,5 roku przed zaistnieniem przedmiotowego przewinienia dyscyplinarnego.

Podsumowując, należało stwierdzić, że zakwestionowane orzeczenie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie. W postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy, a zebrany materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia merytorycznej decyzji. Przyjęty stan faktyczny znajduje potwierdzenie w zgromadzonym w toku postępowania materiale, a wnioski płynące z jego oceny, sprowadzające się do uznania skarżącego winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego, są uzasadnione.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.

Przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Zarówno strona skarżąca, w złożonej skardze, jak i organ - w odpowiedzi na skargę - złożyli wnioski o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.