Uzasadnienie
Decyzją z dnia 5 maja 2011 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił decyzję W. Inspektora Transportu Drogowego z dnia 19 stycznia 2010 r. o nałożeniu na J.K. "[...]" w B. kary pieniężnej w wysokości 30.000 zł i nałożył karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za stwierdzone naruszenia.
W dniu 7 lipca 2011 r. do siedziby organu administracji wpłynęła skarga J.K., reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej.
Pełnomocnik podał we wniosku, że skargę sporządził w ustawowym terminie, zaś wykonanie pozostałych czynności, tj. zaadresowanie koperty i wysłanie listu, zgodnie z zakresem obowiązków, powierzył sekretarce, która nadała skargę na adres podany na jednej z wielu kopert znajdujących w aktach sprawy, tj.: Warszawa, ul. M. W aktach znajdował się również nowy adres organu administracji, jednak sekretarka omyłkowo wpisała poprzedni adres organu, sugerując się poprzednio nadaną skargą. Ze względu na obowiązki służbowe pełnomocnik nie miał możliwości sprawdzenia prawidłowości adresowania koperty. Zaznaczył, że tej pracownicy nigdy nie zdarzyło się popełnić takiego błędu. W dniu 27 czerwca 2011 r. sekretarka przedłożyła zwróconą przesyłkę zawierającą przedmiotową skargę z adnotacją, że adresat wyprowadził się. Dopiero tego dnia pełnomocnik zorientował się, że skarga została wysłana na błędny adres.
W ocenie wnioskodawcy, niesprawiedliwe byłoby, aby błąd pracownika kancelarii wywołał negatywne skutki dla skarżącego. Dodał, że wpis sądowy od skargi wniósł w terminie, w dniu 17 czerwca 2011 r. Zauważył ponadto, że jako adwokat prowadzący jednoosobową Kancelarię Adwokacką, z uwagi na dużą ilość obowiązków, pewne czynności jest zmuszony powierzyć pracownikowi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek może przywrócić termin. Stosownie natomiast do art. 87 § 2 p.p.s.a., we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
W art. 87 § 1 p.p.s.a. przewidziano, że pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).
Z treści powyższego przepisu wynika, że podstawowym kryterium przywrócenia terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności strony przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest więc dopuszczalne, jeżeli strona nie uprawdopodobni, że uchybienie terminu nie zostało przez nią zawinione. Podkreślenia wymaga, że przesłanka braku winy powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04). O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2000 r., sygn. akt III SA 1716/99, LEX nr 45409).
W przypadku gdy strona reprezentowana jest przez profesjonalnego pełnomocnika, przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględnić wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez tego pełnomocnika (tak SN w wyroku z dnia 21 lutego 2002 r., sygn. akt I PKN 903/00, OSNP 2002/19/11).
Uchybienie wymogom czynności procesowej przez pełnomocnika nie może więc stanowić podstawy przywrócenia terminu, chyba że uchybienie nastąpiło na skutek okoliczności od niego niezależnych. O braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą jednak stanowić nieprawidłowości organizacyjne danej jednostki lub zaniedbania jej pracowników. Pełnomocnik odpowiada bowiem za winę osoby, którą się posługuje. Wobec tego zaniedbanie personelu kancelarii adwokackiej czynności koniecznych do zachowania terminu procesowego nie uzasadnia przywrócenia terminu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Rz 771/95 i z dnia 20 września 2001 r., IV SA 1340/99, LEX nr 54141).
Tak więc fakt, że pomimo wiedzy o właściwym adresie siedziby organu administracji, sekretarka adwokata nadała przesyłkę zawierającą skargę na poprzedni, nieaktualny, adres, nie może uzasadniać przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Okolicznością taką nie jest też zaniechanie zweryfikowania prawidłowości powierzonych pracownicy czynności procesowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym z uwagi na dużą ilość pracy pełnomocnika.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., należało postanowić, jak w sentencji.