Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Olsztynie (dalej: "Kolegium") stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez H. S. (dalej jako: "skarżący") od decyzji z 24 kwietnia 2023 r. wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] przez Starszego Inspektora w Urzędzie Miasta [...] odmawiającej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na K. S.. Wskazano, że decyzja organu I instancji została doręczona stronie 28 kwietnia 2023 r., zatem termin do złożenia odwołania upływał w dniu 12 maja 2023 r. Odwołanie zostało natomiast złożone dopiero w dniu 15 maja 2023 r., zatem po upływie terminu do jego wniesienia.
Od postanowienia tego pełnomocnik skarżącego wniósł (za pośrednictwem operatora pocztowego) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie argumentując naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. skutkiem niedostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych, iż doszło do naruszenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji. Wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., tj. kopii koperty w której nadano decyzję organu I instancji, wydruku ze śledzenia przesyłki zawierającej decyzję organu, kopii wyciągu z książki nadawczej, wydruku ze śledzenia przesyłki na okoliczność zachowania terminu do złożenia odwołania. Z uwagi na wskazane okoliczności zawnioskowano o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpoznania, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik wskazał, że z załączonych dokumentów wynika, że decyzja organu I instancji została doręczona pełnomocnikowi w dniu 4 maja 2023 r., zatem termin do wniesienia odwołania mijał z dniem 18 maja 2023 r. Przedmiotowe odwołanie zostało nadane w dniu 16 maja 2023 r, zatem z zachowaniem terminu. Wyjaśnił, że w sprawie tej doręczono decyzję organu I instancji także samej stronie, jednak termin do wniesienia odwołania zaczyna biec dopiero w chwilą doręczenia decyzji pełnomocnikowi.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Wyjaśniono, że organ, w trybie art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, po zapoznaniu się z zarzutami skargi, uwzględnił zarzuty skargi. Poinformowano, że postanowieniem z 11 sierpnia 2023 r. nr [...] uchyliło postanowienie z dnia 30 czerwca 2023 r. nr [...] i stwierdziło, że wydane postanowienie z 30 czerwca 2023 r. nie miało miejsca bez podstawy prawnej ani z rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na postanowienie z 30 czerwca 2023 r. wobec jego uchylenia w ramach autokontroli, należy uznać za bezprzedmiotowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł skargę na postanowienie organu administracji publicznej, a zatem na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm) zwanej dalej: "p.p.s.a".
Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Przepis art. 161 § 2 p.p.s.a. stanowi, że postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne, a nawet niedopuszczalne (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 579). Dlatego też bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 927/06, dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W doktrynie oraz judykaturze panuje zgodny pogląd, że do tej kategorii przyczyn umorzenia postępowania należy zaliczyć uwzględnienie skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli, określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021, str. 814, art. 161 Nb 11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 1259/06, dostępne CBOSA). Stosownie do treści tego przepisu, organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze skorzystało z tej możliwości i zmieniło swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie, co do kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji poprzez wyeliminowanie z porządku prawnego zaskarżonego postanowienia z 30 czerwca 2023 r. stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2023 r.
W podstawie prawnej nowego postanowienia prawidłowo przywołano treść art. 54 § 3 p.p.s.a. co oznacza, że organ działał w ramach przysługującego mu prawa autokontroli, a to skutkuje stwierdzeniem, że prawidłowo wyeliminowano zaskarżone postanowienie. Powyższe postanowienie z 11 sierpnia 2023 r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego w dniu 16 sierpnia 2023 r. i jak ustalono w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 21 września 2023 r. z pracownikiem Kolegium p. P. L. na postanowienie autokontrolne nie została złożona skarga do sądu (karta 20 akt sądowych).
Reasumując, z nadesłanych akt sprawy wynika, że Kolegium zweryfikowało w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a swoje wcześniejsze postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchylając je, dlatego też sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 i 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o umorzeniu postępowania pkt 1. sentencji. W pkt. 2 sentencji orzeczono o zwrocie kosztów postępowania od organu odwoławczego na rzecz skarżącego na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. oraz § 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c). rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2018 r. poz. 265)