Uzasadnienie
W dniu 23 października 2013 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniosek J. L. prowadzącego działalność gospodarczą Firma A o dopuszczenie go do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu w sprawie ze skargi Spółki A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" w przedmiocie rozbiórki obiektu. Wnioskodawca podał, iż skoro w realiach sprawy uznano, że sporny obiekt jest obiektem budowlanym, to konsekwentnie należało dopuścić dowód z zeznań kierownika budowy (przedstawiciela firmy A lub nawet jego samego), który jako ustawowo ustanowiony uczestnik procesu budowlanego powinien odpowiedzieć, dlaczego kontynuował budowę bez wymaganego zezwolenia na budowę. Podniósł, że organy administracji obu instancji uznały arbitralnie, że są na tyle kompetentne, iż samodzielnie potrafią rozstrzygać kwestie nie tylko budowlane, ale i stricte techniczne, a do tego aby rozpoznać czy coś jest, czy nie jest urządzeniem, nie jest im potrzebny żaden biegły.
Wskazał, iż w jego żywotnym interesie, jako osoby zawodowo zajmującej się importem i montażem urządzeń leży zatem, aby mógł wystąpić przed sądem na prawach strony jako uczestnik postępowania. Rozstrzygnięcie sądowe w tej konkretnej sprawie będzie miało bowiem znaczenie nie tylko dla spółki A, lecz także dla innych podobnych podmiotów przemysłu drzewnego na terenie całego kraju, korzystających z dostarczanych przez niego urządzeń i narażających się, bez świadomości i w zaufaniu, nie tylko na sankcje administracyjne w postaci nakazu rozbiórki (i utraty zainwestowanych pieniędzy), lecz również na sankcje karne z tytułu samowoli budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Wniosek J. L. nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej p.p.s.a. - osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności (art. 33 § 2 p.p.s.a.).
Uczestnikom na prawach strony, do których zalicza się osoby biorące udział w postępowaniu administracyjnym, które nie wniosły skargi, a których interesu prawnego dotyczy wynik postępowania sądowego, udział w postępowaniu przed sądem administracyjnym przysługuje z mocy prawa z chwilą wszczęcia takiego postępowania. Dlatego też określa się ich udział jako obligatoryjny, w przeciwieństwie do fakultatywnego udziału pozostałych uczestników. Natomiast osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczył ich interesu prawnego, mogą zgłosić udział w postępowaniu sądowo administracyjnym i wnioskować o dopuszczenie do tego postępowania w charakterze uczestnika (zob. Małgorzata Nezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, opublikowano LEX 2011).
Rozstrzygnięcie o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu osoby, która złożyła wniosek na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., następuje na posiedzeniu jawnym (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2012 r., sygn. akt II GZ 176/12, LEX nr 1164469).
W przypadku, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. - uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego może więc stać się podmiot, któremu przysługiwała legitymacja materialnoprawna w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego aktu, ale który w tym postępowaniu nie brał udziału, albowiem tylko wtedy wynik postępowania sądowoadministracyjnego może dotyczyć jego interesu prawnego (zob. M. Romańska w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 204). Interes prawny, to taki, który jest chroniony przez prawo a ochrona ta polega na możliwości żądania od organu administracji podjęcia określonych czynności mających na celu zrealizowanie interesu lub usunięcia zaistniałego zagrożenia. Aby interes prawny mógł być zaspokojony, musi być on interesem osobistym, własnym, indywidualnym, znajdującym swoją podstawę w konkretnym przepisie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych (por. J. Borkowski w. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego.
Komentarz, Warszawa 2005, s. 224 i n.). Interes prawny ma charakter materialnoprawny, oparty więc jest na normach administracyjnego prawa materialnego, gdzie musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.).
Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że J. L. nie brał w sprawie udziału w postępowaniu administracyjnym, nie została doręczona mu decyzja organu pierwszej instancji z dnia "[...]" oraz zaskarżona do Sądu decyzja organu odwoławczego Zatem jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowym mogłoby nastąpić wyłącznie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a.
W niniejszej sprawie podstawę materialnoprawną do prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Przepisy te nie dają jednak J. L. podstaw do wywodzenia z nich swojego interesu prawnego, albowiem nie legitymuje się on tytułem prawnym do nieruchomości, których dotyczy zaskarżona decyzja, ani też do nieruchomości sąsiednich. Ponadto, wnioskodawca nie powołał się na konkretną normę prawa materialnego, z której wynikałby jego interes prawny. Przedstawił tylko, że rozstrzygnięcie sądowe w tej konkretnej sprawie będzie miało znaczenie nie tylko dla strony skarżącej ale także dla innych podobnych podmiotów przemysłu drzewnego na terenie całego kraju, korzystających z dostarczanych przez niego urządzeń. Takie stanowisko wnioskodawcy jednoznacznie wskazuje, że ma on w przedmiotowej sprawie jedynie interes faktyczny, zatem nie może on zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., Sąd odmówił dopuszczenia J. L. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.