Uzasadnienie
Decyzją z dnia 28 września 2020 r. nr Rep.1584/PS/20 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu (dalej: "Kolegium") uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. działającego z upoważnienia Burmistrza Miasta O. z dnia 1 września 2020 r. w sprawie przyznania zasiłku okresowego w części i orzekło o przyznaniu L. K. (dalej: "Skarżący") zasiłku okresowego w miesiącu sierpniu 2020 r. w kwocie 100,50 zł, a od miesiąca września 2020 r. w kwocie po 200,50 zł miesięcznie.
Od decyzji tej Skarżący wniósł (za pośrednictwem operatora pocztowego) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie argumentując, że kwota przyznanej pomocy jest zbyt niska, skoro w miesiącu wrześniu 2020 r. nie dysponuje żadnym własnym dochodem.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o umorzenie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Olsztynie. Wyjaśniono, że organ na posiedzeniu w dniu 2 listopada 2020 r., po zapoznaniu się z zarzutami skargi, uwzględnił zarzuty skargi w trybie art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poinformowano, że w dniu 2 listopada 2020 r. Kolegium wydało decyzję nr Rep.1788/PS/20, którą w pkt. 1/ uchylono własną decyzję z dnia 28 września 2020 r. nr Rep.1584/PS/20 w części, w pkt. 2/ orzeczono co do istoty sprawy, w ten sposób, że przyznano Skarżącemu od miesiąca września zasiłek okresowy w kwocie po 350,50 zł miesięcznie. Decyzja ta została doręczona Skarżącemu w dniu 17 listopada 2020 r.
Skarżący skorzystał z możliwości zaskarżenia decyzji autokontrolnej, które to postępowanie ze skargi na decyzję z 2 listopada 2020 r. nr Rep.1788/20 zostało zarejestrowane pod sygn. akt II SA/Ol 28/21. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 4 marca 2021 r. sygn. II SA/Ol 28/21 oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 listopada 2020 r.
Na skutek wniesionej przez Skarżącego skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. I OSK 1061/21 oddalił wniesioną skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.
W rozpoznawanej sprawie Skarżący wniósł skargę na decyzję organu administracji publicznej, a zatem na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329) zwanej dalej: "p.p.s.a".
Stosownie zaś do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z innych przyczyn bezprzedmiotowe. Przepis art. 161 § 2 p.p.s.a. stanowi, że postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
W piśmiennictwie przyjmuje się, że umorzenie postępowania oznacza przerwanie i zakończenie postępowania sądowoadministracyjnego z powodu zaistnienia w jego toku zdarzeń, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo powodują, że dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zaskarżonego aktu staje się zbędne, a nawet niedopuszczalne (zob. T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 579). Dlatego też bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego z innych przyczyn zachodzi m.in. wtedy, kiedy w toku danego postępowania a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia (zob. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lutego 2007 r., sygn. akt IV SA/Gl 927/06, dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W doktrynie oraz judykaturze panuje zgodny pogląd, że do tej kategorii przyczyn umorzenia postępowania należy zaliczyć uwzględnienie skargi przez organ administracyjny w trybie autokontroli, określonym w art. 54 § 3 p.p.s.a. (por. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021, str. 814, art. 161 Nb 11, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2007 r. sygn. akt II FSK 1259/06, dostępne CBOSA). Stosownie do treści tego przepisu, organ którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy.
W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze skorzystało z tej możliwości i zmieniło swoje wcześniejsze stanowisko w tej sprawie, co do wysokości zasiłku okresowego od miesiąca września 2020 r. poprzez wyeliminowanie z porządku prawnego zaskarżonej decyzji z dnia 28 września 2020 r. nr Rep. 1584/ZP/20 i podjęcie w dniu 2 listopada 2020 r. decyzji nr Rep.1788/ZP/20, którą uchylono wcześniejsze rozstrzygnięcie w tej sprawie orzekając jednocześnie co do istoty sprawy zgodnie ze stanowiskiem Skarżącego przyznając zasiłek okresowy od miesiąca września 2020 r. w wysokości 350,50 zł.
W podstawie prawnej nowej decyzji prawidłowo przywołano treść art. 54 § 3 p.p.s.a. co oznacza, że organ działał w ramach przysługującego mu prawa autokontroli, a to skutkuje stwierdzeniem, że prawidłowo wyeliminowano zaskarżoną decyzję.
Decyzja autokontrolna nadto, na skutek działań Skarżącego, została poddana kontroli, tak wojewódzkiego sądu administracyjnego, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 13 kwietnia 2022 r. sygn. I OSK 1061/21 oddalił skargę kasacyjną. W treści uzasadnienia wyroku jednoznacznie stwierdzono, że działanie podjęte przez organ odwoławczy mieściło się w dyspozycja art. 54 § 3 p.p.s.a. i nie stanowiło naruszenia tej normy prawa. Prawidłowo też organ odwoławczy przyznał Skarżącemu zasiłek okresowy w kwocie po 350,50 zł miesięcznie, bowiem dopiero po wydaniu decyzji autokontrolnej Skarżący wyartykułował swoje żądanie przyznania mu kwoty 401 zł miesięcznie, powołując się na fakt spłacania zadłużenia wobec Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.
Reasumując nie budzi wątpliwości Sądu okoliczność, że zaskarżona decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego, jak również zgodnie z intencją skargi przyznano Skarżącemu prawo do zasiłku okresowego od miesiąca września w wysokości 350,50 zł miesięcznie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono w pkt 1 sentencji postanowienia o umorzeniu postępowania.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono w pkt 2 sentencji, w oparciu o treść art. 250 § 1 p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (tj. Dz.U. z 2019 r. poz. 68).