Uzasadnienie
Decyzją z dnia "[...]" Starosta A ograniczył sposób korzystania z nieruchomości gruntowej nr "[...]", położonej w obrębie A gm. A, o powierzchni 10,52000 ha, stanowiącej własność J. i W. J., w ten sposób, że udzielił zezwolenia spółce A Oddział w A na założenie i przeprowadzenie przez wyżej wymienioną nieruchomość (kablowej) linii elektroenergetycznej 0,4 kV w celu zasilania w energię elektryczną sąsiedniej działki nr "[...]". Określono długość przejścia projektowanej linii elektroenergetycznej przez ww. nieruchomość na 26 m. Ponadto orzeczono o niezbędnej powierzchni zajęcia na czas budowy linii i pasa technologicznego (pas gruntu o szerokości maksymalnie 4 m) wynoszący 104 m². Czas trwania prac związanych z budową ziemnej linii elektroenergetycznej 0,4 kV na przedmiotowej nieruchomości określono na okres 7 dni od dnia rozpoczęcia prac na nieruchomości. Zobowiązano także inwestora do poinformowania właścicieli nieruchomości oraz Starosty S o dniu rozpoczęcia prac, nie później niż 7 dni przed wejściem na działkę.
Inwestor został zobowiązany do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu na niej opisanych prac. Wskazano, że jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego będzie niemożliwe albo będzie powodowało nadmierne trudności lub koszty, wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odszkodowania przysługującego właścicielowi nieruchomości. Odszkodowanie będzie odpowiadać wartości poniesionych szkód.
Decyzją z dnia "[...]" zastępca Dyrektora Wydziału Infrastruktury, Geodezji i Rolnictwa Urzędu Wojewódzkiego, działając z upoważnienia Wojewody (dalej też jako: "organ II instancji"), po rozpatrzeniu odwołania Państwa A, utrzymał powyższą decyzję organu I instancji w mocy.
Postanowieniem z dnia "[...]" organ II instancji wznowił postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia "[...]", na żądanie J. i W. J., którzy powołali się na nowe okoliczności faktyczne nieznane organowi w dacie orzekania, które wyszły na jaw w dniu 10 kwietnia 2015r., tj. po wydaniu decyzji przez organ II instancji. Podali, że długość przejścia projektowaną linią elektroenergetyczną 0,4 kV przez przedmiotową nieruchomość wynosić będzie 27 m 20 cm, a nie jak podał Starosta w decyzji z dnia "[...]’ – 26 m.
Następnie decyzją z dnia "[...]" Wojewoda, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013r. poz. 267), dalej jako; "k.p.a.", odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia "[...]". W uzasadnieniu podał, że niniejsza decyzja jest ostateczna i pouczył strony o prawie jej zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie w terminie 30 dni od doręczenia. Rozstrzygnięcie to doręczone zostało wnioskodawcom w dniu 26 czerwca 2015r.
Pismem z dnia 22 lipca 2015r. J. i W. J. wystąpili do Wojewody z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia "[...]".
Pismem z dnia 5 sierpnia 2015r. Wojewoda wezwał wnioskodawców do sprecyzowania, czy ich pismo z dnia 22 lipca 2015r. jest skargą do WSA w Olsztynie na decyzję z dnia "[...]". Wyjaśniono, że zgodnie z obowiązującym prawem decyzja organu II instancji jest decyzją ostateczną, od której nie służy odwołanie. Podkreślono, że sprawa zakończona taką decyzją nie może być ponownie rozpatrywana w postępowaniu administracyjnym przez ten organ.
W odpowiedzi, pismem z dnia 11 sierpnia 2015r. J. i W., J. poinformowali organ, że ich pismo z dnia 22 lipca 2015r. jest skargą do WSA w Olsztynie.
W związku z tym Wojewoda przekazał w dniu 21 sierpnia 2015r. przedmiotowe pismo jako skargę na decyzję z dnia "[...]" wraz z aktami sprawy, wnosząc o oddalenie skargi.
Na rozprawie w dniu 20 października 2015r. skarżący podtrzymali skargę oraz zarzuty w niej zawarte. Wskazali, że w spornej części nieruchomości syn chce się rozbudować, ale z uwagi na planowane przyłącze nie będzie to możliwe. Zarzucili, że linia ma przebiegać 5 metrów od budynku.
Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia.
Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r. poz. 270, dalej w skrócie: "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).
Z powołanego przepisu wynika, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt lub czynność do sądu administracyjnego jako przedwczesne jest niedopuszczalne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II GSK 947/08, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II GSK 136/07 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przytoczone przepisy uwzględniają obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zgodnie z którą organ II instancji rozstrzyga sprawę załatwioną przez organ I instancji na nowo w jej całokształcie. W związku z tym skarga pośrednio dotyczy też decyzji wydanej w I instancji, ale przedmiotem zaskarżenia może być tylko działanie organu podjęte w II instancji, czyli akt, który po raz drugi rozstrzyga tę samą sprawę na skutek wniesienia środka zaskarżenia przewidzianego w k.p.a. W takim ujęciu zaskarżeniu do sądu administracyjnego podlegają jedynie rozstrzygnięcia ostateczne, od których nie przysługuje już żaden środek zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym.
W rozpoznawanej sprawie przesłanka ta nie została spełniona. Organ administracyjny niezasadnie w zaskarżonej decyzji pouczył strony, iż jest ona ostateczna i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zaskarżona została decyzja Wojewody, orzekającego w trybie wznowienia postępowania w I instancji.
W myśl art. 150 § 1 k.p.a. organem właściwym do wznowienia postępowania w sprawie jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. W rozpatrywanym przypadku sprawa ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości była ostatecznie rozstrzygnięta przez organ II instancji, w związku z tym prawidłowo ten właśnie organ prowadził postępowanie wznowieniowe. Jednak wbrew przekonaniu organu postępowanie to prowadzone było w I instancji. Zaskarżona decyzja z dnia "[...]" zakończyła postępowanie pierwszoinstancyjne w trybie wznowienia postępowania. Dlatego niezasadnie w zaskarżonej decyzji pouczono strony, iż jest ona ostateczna i przysługuje na nią skarga do sądu administracyjnego. Podnieś należy, że wznowienie postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego ani swoistą "trzecią" instancją pozwalającą na kolejne rozpatrzenie wniosku (żądania) strony lub swobodną, ponowną merytoryczną kontrolą uprzednio zapadłej, ostatecznej decyzji (por. m.in. wyrok WSA w Gliwicach z 3 sierpnia 2009 r., I SA/Gl 175/09; wyrok NSA z 22 maja 2003 r., III SA 2367/01), lecz ma charakter nadzorczy w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej, stanowiąc odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2015r., sygn. akt i FSK 592/14 publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl).
Odmienne są przede wszystkim zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych. W szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy, a inna branych pod uwagę przez organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania. W postępowaniu wznowionym organ prowadzący może odnieść się do istoty sprawy tylko i wyłącznie wówczas, gdy postępowanie, w którym wydano decyzję ostateczną, obarczone było taką wadą, która przez ustawodawcę uznana została za wadę kwalifikowaną, enumeratywnie wyliczoną w przepisach prawa procesowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 26 września 2013r., sygn. akt II SA/Ol 200/13, publ. na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepisy k.p.a. wyodrębniają dwa etapy postępowania w sprawie wznowienia postępowania.
W pierwszym etapie organ bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona w rozumieniu art. 28 k.p.a., czy wskazano w nim ustawowe przesłanki wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a., a także czy dotyczy ono decyzji ostatecznej oraz czy zostało wniesione w terminie określonym w art. 148 k.p.a. Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które rozpoczyna drugi etap postępowania i stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. O tym zaś właściwy organ rozstrzyga w decyzji (art. 151 k.p.a.), która z uwagi na odrębny przedmiot i zakres postępowania wznowieniowego, zainicjowanego wnioskiem o wznowienie postępowania, rozstrzyga sprawę w I instancji. Od takiej decyzji, stosownie do zasady ogólnej postępowania administracyjnego unormowanej w art. 15 k.p.a., która musi być respektowana w każdym postępowaniu rozpoznawczym, także prowadzonym w trybie nadzwyczajnym, przysługuje co do zasady odwołanie do organu wyższego stopnia.
Od zaskarżonej decyzji skarżącym przysługiwało jeszcze odwołanie do organu wyższego stopnia w stosunku do wojewody. W świetle tych unormowań w niniejszej sprawie należało zachować tryb postępowania odwoławczego, co skutkować winno prawidłowym pouczeniem stron o przysługującym im odwołaniu do organu II instancji. W zaistniałej sytuacji, wobec błędnego pouczenia skarżących, organy administracji publicznej właściwe do orzekania w sprawie, mając na względzie art. 112 k.p.a., powinny rozstrzygnąć co do dalszego biegu pisma skarżących z dnia 22 lipca 2015r., przekazanego tutejszemu Sądowi jako skarga na decyzję Wojewody z dnia "[...]", którą Sąd z podanych przyczyn zobligowany jest odrzucić jako niedopuszczalną, na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi, Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.