Uzasadnienie
Decyzją z "[...]" r. Starosta, działając na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz.65 ze zm., dalej jako: "u.g.n."), zezwolił spółce A (dalej jako: "inwestor") na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości położonej w obrębie "[...]" oznaczonej według ewidencji gruntów i budynków jako działka "[...]", stanowiącej własność małżonków M. B. i I. B. – zgodnie z decyzją tego organu z dnia "[...]" r., znak "[...]". Decyzji nadany został rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że na wniosek inwestora decyzją z "[...]" r. ograniczony został w trybie art. 124 u.g.n. sposób korzystania z powyższej nieruchomości, poprzez zezwolenie na realizację inwestycji polegającej na budowie infrastruktury telekomunikacyjnej sieci szerokopasmowej, poprzez podwieszenie kabla światłowodowego na istniejącej podbudowie słupowej linii energetycznej niskiego napięcia. Następnie inwestor złożył wniosek o zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Organ podkreślił, że zgodnie z art. 124 ust. 1a u.g.n. w przypadkach określonych w art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.
Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Ponieważ decyzja ograniczająca sposób korzystania została wydana, a rodzaj i zasięg planowanej inwestycji umożliwiającej powszechny dostęp do szerokopasmowego Internetu wskazują na istnienie ważnego interesu społecznego i gospodarczego, a także z uwagi na ważny interes strony, należało zezwolić na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.
W odwołaniu od powyższej decyzji M. B. (dalej jako: "skarżący") zarzucił nieważność decyzji organu I instancji z uwagi na niewskazanie dokładnej części zajętej nieruchomości Ponadto wskazał, że organ działał jednostronnie, ignorując jego wnioski i opinie.
Wojewoda "[...]", po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z "[...]"r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko Starosty co do zaistnienia wszystkich przesłanek niezbędnych do wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. W sprawie wydana została decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, a także wystąpił interes społeczny, wyjątkowo ważny interes strony, jak i ważny interes gospodarczy. Prace wykonane przez inwestora przyczynią się do rozwoju infrastruktury telekomunikacyjnej, a rozwój społeczeństwa informacyjnego pociągnie za sobą poprawę jakości życia mieszkańców i pobudzi lokalną przedsiębiorczość. Interes strony wynika zaś z konieczności terminowej realizacji przedsięwzięcia, z uwagi na możliwość utraty środków dofinansowania. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji ograniczającej sposób korzystania, a obszar zajętej nieruchomości wynika właśnie z tej decyzji ograniczającej.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, M. B. zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Wskazał na zbyt ogólne uzasadnienie decyzji, nieprecyzyjne określenie terenu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, niezbadanie interesu inwestora i nieuwzględnienie jako strony postępowania zakładu energetycznego. Wskazał także na nieuwzględnienie interesów jego i żony, a także na istotne zmniejszenie wartości nieruchomości i uniemożliwienie racjonalnego z niej korzystania.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wyrokiem z 9 lutego 2021 r. (sygn. akt II SA/Ol 911/20) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzję Wojewody z dnia "[...]" r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty z dnia "[...]" r. ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne są właściwe do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd, następuje w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Skarga podlega uwzględnieniu, ale z innych powodów, niż w niej wskazane.
Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie stanowiła norma zawarta w przywołanym wyżej art. 124 ust.1a u.g.n. Z treści tego przepisu wynika jednoznacznie, że wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości musi być poprzedzone wydaniem w trybie art. 124 ust 1 u.g.n. decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości Subsydiarność decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oznacza, że decyzja taka może istnieć w obrocie prawnym tylko wtedy, kiedy występuje w obrocie prawnym poprzedzająca ją decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Wyeliminowanie więc z obrotu prawnego decyzji ograniczającej oznacza automatycznie konieczność uchylenia późniejszej decyzji o niezwłocznym zajęciu (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 64/19, dostępny w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).
Skarżący wniósł do tutejszego Sądu skargi zarówno na decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości, jak i decyzję zezwalającą na niezwłoczne jej zajęcie. W tej pierwszej sprawie (sygn. akt II SA/Ol 911/20) wyrokiem z 9 lutego 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uwzględnił skargę i uchylił decyzje organów obu instancji wydane w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. Tym samym, w świetle przytoczonego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, odpadła jedna z przesłanek wymienionych w art. 124 ust. 1a u.g.n., umożliwiających wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Decyzja ta może bowiem funkcjonować w obrocie prawnym jedynie wtedy, gdy w obrocie prawnym pozostaje decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. Konsekwencją uchylenia decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości jest konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego subsydiarnej wobec niej decyzji o niezwłocznym zajęciu tej nieruchomości.
Na tym etapie postępowania przedwczesne byłoby ocenianie zasadności zarzutów podniesionych w skardze, zwłaszcza że część z nich nie dotyczy zaskarżonej decyzji, a decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Rozpoznając skargę na decyzję zezwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości sąd w pierwszej kolejności musi ustalić, czy w obrocie prawnym pozostaje decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, stanowiąca przesłankę umożliwiającą wydanie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. i dopiero w przypadku pozytywnej weryfikacji tej przesłanki może dokonać oceny innych zarzutów.
Ponieważ w toku rozpoznawania niniejszej sprawy okazało się, że decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości została przez sąd uchylona, koniecznym stało się także uchylenie zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.
Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na mocy zarządzenia Przewodniczącej Wydziału, na podstawie art. 15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.