Uzasadnienie
A.K., wezwany do uiszczenia wpisu od skargi, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Dołączył do niego (w formie kopii): orzeczenie o stopniu swojej niepełnosprawności, decyzję o przyznaniu mu zasiłku dla opiekuna, decyzję o przeliczeniu emerytury jego żony, decyzję ustalającą podatek od nieruchomości wraz z dowodem wpłaty oraz potwierdzenia zapłaty należności na rzecz operatora telefonii komórkowej, dostawcy energii elektrycznej, dostawcy gazu, spółdzielni mieszkaniowej, towarzystwa ubezpieczeniowego i stowarzyszenia użytkowników telewizji kablowej.
Skarżącego wezwano do złożenia wniosku na nowo wprowadzonym formularzu.
Niekompletne jego wypełnienie spowodowało konieczność zobowiązania skarżącego do usunięcia braków w tym zakresie. Względy ekonomiki procesowej zadecydowały o równoczesnym wezwaniu go w trybie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; w skrócie: p.p.s.a.) do poszerzenia analizowanych danych o wyjaśnienie, czy on i/lub jego żona są właścicielami samochodu, a jeśli tak, to jakiej marki modelu i roku produkcji (sprawa dotyczy garażu) oraz o informacje w postaci wyciągów z ich rachunków bankowych z września br, bądź oświadczenia o nieposiadaniu w tym czasie przez daną osobę rachunku bankowego.
W odpowiedzi skarżący przedłożył uzupełniony formularz oraz stosowny wyciąg z rachunku bankowego żony.
Według oświadczenia zawartego we wniosku, skarżący (61 l.) prowadzi gospodarstwo domowe z żoną (63 l.). Majątek stanowią mieszkanie o pow. 60 m2 wraz z przynależnym gruntem oraz samochód "[...]". Miesięczne dochody (netto) z tytułu pobieranego przez skarżącego zasiłku dla opiekuna wynoszą 520 zł, a z tytułu emerytury żony - 1107,73 zł (w wyciągu bankowym z miesiąca sporządzenia wniosku jest to 1237,24 zł). Stałe miesięczne wydatki (udokumentowane wyżej wymienionymi załącznikami) wynoszą: za czynsz mieszkaniowy 502,23 zł, energię elektryczną - 125,85 zł, gaz - 126,50 zł, telefon - 66 zł, TV - 25 zł. Kwartalne obciążenie podatkiem (od nieruchomości) to 20 zł.
Rozstrzygając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zwolnienie osoby fizycznej od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika, stanowiące przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.), następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika (art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Z unormowania tego bezsprzecznie wynika, że ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.).
Konstrukcja tego przepisu zakłada obowiązek współpracy wnioskodawcy z sądem. Podmiot wezwany do uzupełnienia oświadczenia winien mianowicie z należytą starannością wypełnić treść wezwania. Niedostarczenie żądanych danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny lub wzajemnie sprzeczny oceniane jest jako niewykazanie w sposób dostateczny, aby w sprawie zachodziły przesłanki przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2015 r., sygn. akt I FZ 317/15; http://orzeczenia.nsa. gov.pl/).
W rozpatrywanym przypadku skarżący został wezwany do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych - jego i żony - z września br. Zastrzeżono, iż przypadek nieposiadania w tym czasie rachunku bankowego należy potwierdzić oświadczeniem wskazującym osobę, której to dotyczy, niezastosowanie się do wezwania może zaś stanowić podstawę odmowy przyznania prawa pomocy.
Mimo tego skarżący, przedkładając wyciąg z rachunku, na którym widnieją tylko dane jego żony, nie upewnił, iż sam nie jest posiadaczem rachunku bankowego.
Na marginesie warto odnotować, iż wątpliwość w tej kwestii mógłby też wzbudzać fakt, iż uiszczenie w dniu 14 września 2015 r. należności za telefon (karta 22 akt) dokonane zostało przy pomocy terminala do kart płatniczych (http://zamowterminal.pl/), lecz transakcja ta nie figuruje na dostarczonym wyciągu bankowym za ów miesiąc.
Stwierdzając w tej sytuacji, iż skarżący nie stworzył warunków do podjęcia wolnego od wątpliwości rozstrzygnięcia jego wniosku, referendarz - w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 wskazanej ustawy, powierzający mu wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień dotyczących prawa pomocy - orzekł jak w sentencji.