Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez A. B., zwaną dalej skarżącą, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego na okres od 1 listopada 2016 r. do 31 października 2017 r.
Skarżąca w skardze podniosła, że specjalny zasiłek opiekuńczy przyznany został jej w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym mężem. Małżonek zmarł w dniu 11 września 2017 r., ale pomimo przedłożenia w dniu 14 września 2017 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej w [...] aktu zgonu męża i przekazania go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w dniu 19 września 2017 r. w zaskarżonej decyzji nie uwzględniono tego faktu, przyznając jej świadczenie również na okres po 11 września 2017 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o umorzenie postępowania. Podało, że skarga zasługuje na uwzględnienie i stąd też zaistniały podstawy do jej uwzględnienia w trybie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kolegium decyzją z dnia 26 lutego 2018 r., nr [...], uwzględniło w całości skargę i uchyliło w całości decyzję SKO w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r. oraz orzekło o przyznaniu skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża na okres od 1 listopada 2016 r. do 11 września 2017 r. W punkcie drugim tej decyzji stwierdzono, że wydanie zaskarżonej decyzji z dnia 21 grudnia 2017 r. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje.
Postępowanie w sprawie podlegało umorzeniu.
Zgodnie z art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - dalej P.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W przypadku skargi na decyzję, uwzględniając skargę w całości, organ uchyla zaskarżoną decyzję i wydaje nową decyzję. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 2 stosuje się odpowiednio.
Przytoczony przepis uprawnia organ administracji publicznej - po wpłynięciu skargi - do rozważenia możliwości dokonania autokontroli polegającej na uwzględnieniu skargi w całości i wydania ponownego rozstrzygnięcia w sprawie. Przepis ten daje więc organowi szczególne uprawnienie, w ramach zainicjowanego wniesieniem skargi postępowania sądowoadministracyjnego, do podjęcia nowego rozstrzygnięcia uwzględniającego skargę zgodnie z jej żądaniem. Celem tego przepisu jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania, bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę zgodności tego działania z prawem. Autokontrola służy zatem realizacji zasady szybkości postępowania, prowadząc do załatwienia sprawy zgodnie z żądaniem skarżącego (tak: w wyroku WSA w Opolu z dnia 7 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Op 522/13 – Lex 1458093). Dodać należy nadto, że nowa decyzja podjęta na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. zastępuje niejako poprzednią decyzję (akt), zaskarżoną do sądu, a skutkiem jej wydania jest konieczność umorzenia postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 485/10; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Wa 191/06; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 19 października 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 525/06 – wszystkie na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że przedmiotem zaskarżenia skarżąca uczyniła decyzję SKO w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r. W wyniku wniesienia od niej skargi, Kolegium decyzją z dnia 16 lutego 2017 r., nr [...], uwzględniło w całości skargę i uchyliło w całości zaskarżoną decyzję SKO w Opolu z dnia 21 grudnia 2017 r. oraz orzekło, zgodnie z żądaniem skargi, o przyznaniu skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego na męża na okres od 1 listopada 2016 r. do 11 września 2017 r. W punkcie drugim tej decyzji Kolegium stwierdziło, że wydanie zaskarżonej decyzji z dnia 21 grudnia 2017 r. miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca nie wniosła skargi na powyższą decyzję.
Skorzystanie przez Kolegium z trybu autokontroli i uchylenie w jego następstwie zaskarżonej decyzji stanowi podstawę do umorzenia postępowania przed sądem, o jakiej mowa w przepisie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. stanowi, że sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Podkreślić należy, że uwzględnienie skargi w całości przez Kolegium oznacza osiągnięcie stanu, w którym istota sprawy została rozstrzygnięta zgodnie z oczekiwaniami skarżącej, wynikającymi z treści skargi i nie istnieje już przedmiot zaskarżenia.
Reasumując, wdrożenie przez organ tzw. trybu autokontroli i uwzględnienie w całości wniesionej skargi w trybie art. 54 § 3 P.p.s.a. spowodowało, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe (brak przedmiotu zaskarżenia) i podlegało umorzeniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 54 § 3 P.p.s.a.