Uzasadnienie
Prokurator Okręgowy w Gliwicach wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 sierpnia 2017 r., nr [...], mocą której uchylono decyzję Starosty Głubczyckiego z dnia 8 listopada 2016 r. i umorzono postępowanie pierwszej instancji w całości.
Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku rozpatrzenia odwołania P. W. od decyzji Starosty Głubczyckiego z dnia 8 listopada 2017 r., nr [...], uchylającej decyzję własną z dnia 7 maja 2013 r., nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji własnej z 17 listopada 2009 r., nr [...], o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki [...] oraz uchylającej własną decyzję z 17 listopada 2009 r. nr [...], o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki [...] na rzecz P. W. i orzekającej o odmowie zarejestrowania pojazdu marki [...] o nr rej. [...], nr nadwozia [...].
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z 20 października 2009 r., nr [...], Starosta Głubczycki dokonał rejestracji czasowej pojazdu marki [...], nr nadwozia [...]. Następnie, decyzją z 17 listopada 2009 r., nr [...], zarejestrował ten pojazd na stałe oraz wydał: dowód rejestracyjny seria i numer: [...], tablice rejestracyjne nr [...] i znak legalizacyjny nr [...]. Rejestracji dokonał na podstawie wniosku P. W. z 20 października 2009 r. oraz dołączonych do wniosku dokumentów: 1) faktury VAT - marża z 19 października 2009 r., nr [...], wystawionej przez T. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą A w [...];
- 2) kopii zaświadczenia z 19 czerwca 2007 r., nr [...], o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej przedsiębiorcy – T. M.;
- 3) niemieckiego dowodu rejestracyjnego samochodu wraz z tłumaczeniem;
- 4) niemieckiej karty pojazdu seria [...] wraz z tłumaczeniem;
- 5) zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu z 19 października 2009 r., nr [...], wystawionego przez Okręgową Stację Kontroli Pojazdów w [...];
- 6) certyfikatu EPI nr [...], potwierdzającego gwarancję zapewnienia sieci;
- 7) oświadczenia T. M. z 19 października 2009 r. o sprowadzeniu pojazdu na lawecie w związku z brakiem tablic;
- 8) dokumentu potwierdzającego zapłatę akcyzy z 16 października 2009 r., nr [...], wydanego przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] Oddział Celny w [...]. Pismem z 17 czerwca 2010 r. organ pierwszej instancji przesłał do Komendy Powiatowej Policji w [...] oryginał zagranicznego dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu marki [...] zarejestrowanego na P. W..
Prokurator Okręgowy w Gliwicach pismem z 14 września 2012 r., sygn. akt [...], powołując się na regulację art. 184 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, zwanej dalej K.p.a., wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty Głubczyckiego z 17 listopada 2009 r., nr [...], w sprawie zarejestrowania samochodu osobowego marki [...], nr rejestracyjny [...], na rzecz P. W.. W uzasadnieniu sprzeciwu Prokurator wskazał, iż zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją, albowiem w toku śledztwa nadzorowanego przez Prokuraturę Okręgową w Gliwicach, sygn. akt [...], stwierdzono, że dokumenty przedłożone do rejestracji przedmiotowego pojazdu w postaci dowodu rejestracyjnego (Fahrzeugschein) oraz karty pojazdu (Fahrzeugbrief) są fałszywe. Ustalenie to dokonane zostało na podstawie opinii biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów z 22 kwietnia 2011 r., nr [...].
Z ekspertyzy wynika, że fałszerstwo nastąpiło poprzez podrobienie. Prokurator podniósł, że podrobienie dokumentów służących rejestracji pojazdu jest niewątpliwe i nosi cechy oczywistości. Zachodzi także konieczność zapobieżenia poważnej szkodzie w interesie społecznym, jaką może przynieść utrzymanie w mocy rejestracji samochodu, dokonanej na podstawie podrobionych dokumentów, co uzasadnia zastosowanie przepisu art. 145 § 2 K.p.a. Ponadto wskazał, że posłużenie się tymi dokumentami, jako podrobionymi, jest przedmiotem zarzutu popełnienia przestępstwa (m.in.) z art. 270 § 1 Kodeksu karnego, przedstawionego osobie zbywającej pojazd na rzecz P. W..
Postanowieniem z 19 września 2012 r., nr [...], Starosta Głubczycki wznowił z urzędu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 K.p.a., postępowanie zakończone decyzją ostateczną tego organu z 17 listopada 2009 r., nr [...].
Decyzją z 2 października 2012 r., nr [...], organ ten postanowił: 1) uchylić decyzję ostateczną z 17 listopada 2009 r., nr [...], o rejestracji samochodu osobowego marki [...], nr rejestracyjny [...], wydaną na wniosek P. W.;
- 2) odmówić zarejestrowania tego pojazdu;
- 3) wezwać P. W. do zwrotu: dowodu rejestracyjnego seria i numer [...], dwóch tablic rejestracyjnych o treści [...] oraz karty pojazdu seria i numer [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że skuteczna rejestracja może zostać dokonana wyłącznie na podstawie prawdziwych dokumentów. Wskazał, że zgodnie z przywołaną opinią wykonaną przez biegłego z zakresu badań technicznych dokumentów, przedłożone przez stronę zagraniczne dokumenty, tj. dowód rejestracyjny i karta pojazdu, okazały się fałszywe (podrobione). Zdaniem organu, sfałszowanie tych dowodów jest oczywiste, a wznowienie postępowania było niezbędne w celu zapobieżenia posługiwania się dowodem rejestracyjnym wydanym na podstawie fałszywych dokumentów, co niewątpliwie może doprowadzić do powstania poważnej szkody dla interesu społecznego, np. w przypadku dalszej odsprzedaży samochodu.
Po rozpatrzeniu odwołania P. W., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło opisaną wyżej decyzję z 2 października 2012 r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium argumentowało, że osoba, która wnioskuje o zarejestrowanie pojazdu winna przedłożyć wszelkie dokumenty niezbędne do dokonania tej rejestracji, o których mowa w art. 72 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Podkreśliło, że muszą to być dokumenty prawdziwe, a więc niepodrobione ani nieprzerobione, lecz zgodne ze stanem rzeczywistym. Zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji, odmawiając rejestracji przedmiotowego pojazdu, oparł się jedynie na sprzeciwie Prokuratora, natomiast nie przeprowadził postępowania co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, czym naruszył podstawowe zasady procedury administracyjnej określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Starosta Głubczycki, decyzją z 7 maja 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 2 i art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 73 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z 17 listopada 2009 r. nr [...] w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu. W uzasadnieniu wskazał, że prowadzone przez Komendę Wojewódzką Policji w [...] postępowanie przygotowawcze dotyczące sfałszowanych dowodów rejestracyjnych, w tym dowodów będących podstawą do wydania decyzji o rejestracji, prowadzone pod sygnaturami akt: [...] i [...], nie zostało zakończone. Z powyższych względów, zdaniem organu, brak było podstaw do zastosowania trybu przewidzianego w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Organ wskazał również na brak podstaw do zastosowania przepisu art. 145 § 2 K.p.a., albowiem stwierdzenie sfałszowania dokumentów stanowiących podstawę do zarejestrowania pojazdu będącego własnością stron nie jest oczywiste.
Prokurator Okręgowy w Gliwicach w piśmie z 27 sierpnia 2013 r., sygn. akt [...], zwrócił się do Starosty Głubczyckiego z wnioskiem o dopuszczenie dowodu z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 27 lutego 2013 r., sygn. akt [...], skazującego A. L. za przestępstwo podrobienia m.in. umowy z 6 października 2009 r. sprzedaży samochodu osobowego marki [...] o nr [...] (pkt 156 wyroku), który to pojazd T. M. miał zakupić za granicą. Ponadto Prokurator wskazał, że orzeczenie sądowe stanowi okoliczność, która jako podstawa wznowienia może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zawiadomieniem z 25 września 2013 r., nr [...], Starosta Głubczycki poinformował P. W. o otrzymaniu z Prokuratury Okręgowej w Gliwicach dowodu w postaci wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 27 lutego 2013 r. oraz o treści tego orzeczenia. Nadto organ wskazał, że ponownie zostanie wszczęte postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...].
Postanowieniem z 14 października 2013 r., nr [...], Starosta Głubczycki, na podstawie art. 149 § 1 i art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty Głubczyckiego z 17 listopada 2009 r., nr [...].
Następnie, organ ten decyzją z 29 października 2013 r., nr [...], uchylił, wydaną na wniosek P. W., decyzję ostateczną z 17 listopada 2009 r., nr [...], o rejestracji samochodu osobowego marki [...], nr rejestracyjny [...], nr nadwozia [...], rok produkcji 2000, oraz odmówił jego zarejestrowania. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Starosta wskazał art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Uzasadniając podjętą decyzję, podał, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli m.in. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Powołując się na przepis art. 71 ust. 1 i art. 72 ust. 1 pkt 2 i 5 Prawa o ruchu drogowym, zauważył, że dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego jest dowód rejestracyjny - jeżeli pojazd był zarejestrowany, oraz karta pojazdu - jeżeli była wydana.
Organ stwierdził również, że skuteczna rejestracja może zostać dokonana wyłącznie na podstawie prawdziwych dokumentów. Jego zdaniem, dokumenty, na podstawie których dokonano rejestracji pojazdu, tj. niemiecki dowód rejestracyjny (Fahrzeugschein) i niemiecka karta pojazdu (Fahrzeugbrief), okazały się fałszywe (podrobione), co wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z 27 lutego 2013 r., sygn. akt [...]. Dlatego, stosownie do przepisów art. 151 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. zobligowany był do uchylenia ostatecznej decyzji o rejestracji przedmiotowego samochodu i odmowy jego zarejestrowania, ponieważ przedłożony do rejestracji zagraniczny dowód rejestracyjny utracił swoje prawne znaczenie.
Prokurator Okręgowy w Gliwicach zgłosił swój udział we wznowionym postępowaniu (pismo z 19 listopada 2013 r., sygn. akt [...]). Zaś w odwołaniu z 19 listopada 2013 r. od opisanej wyżej decyzji zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ, że będący dowodem w sprawie wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 27 lutego 2013 r., sygn. akt [...], stwierdza podrobienie dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego i karty pojazdu, gdy w odniesieniu do samochodu marki [...] A. L. została skazana za popełnienie występku podrobienia umowy sprzedaży przedmiotowego pojazdu z 6 października 2009 r. Zdaniem Prokuratora Okręgowego, dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia i wydana na ich podstawie decyzja narusza przepis art. 8 K.p.a., co uzasadnia jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 K.p.a.
Odwołanie od decyzji z 29 października 2013 r. wniósł także P. W., podnosząc, iż samochód marki [...] nabył od profesjonalnego sprzedawcy i sprawdzając otrzymane od niego dokumenty, nie stwierdził, by były one niezgodne ze stanem faktycznym lub podrobione. Wskazał, że na zakup samochodu zaciągnął kredyt w wysokości 11.000 zł, który spłaca do dnia dzisiejszego. Zaznaczył również, że Komenda Wojewódzka Policji w [...] poinformowała go, iż ww. pojazd nie pochodzi z przestępstwa ani też nie nosi śladów przestępstwa, jak również nie służy jako środek dowodowy do wykrycia przestępców, oraz że jego posiadanie nie jest zabronione przepisami prawa. Zarzucił, iż organ powołuje się na wyrok Sądu, z którego wcale nie wynika, by dowód rejestracyjny i karta pojazdu zostały podrobione. W jego opinii, skarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej, dotyczących zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego oceny faktycznej i prawnej w uzasadnieniu decyzji, a także z naruszeniem przepisu art. 7 Konstytucji stanowiącego o zasadzie praworządności.
Rozpatrując opisane wyżej odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 16 lutego 2015 r., nr [...], uchyliło decyzję Starosty Głubczyckiego z 29 października 2013 r., nr [...], i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym (zainicjowanym postanowieniem z 19 września 2012 r.) Starosta Głubczycki, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 2 K.p.a., badał, czy przedłożone do rejestracji dokumenty, w postaci zagranicznej karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, były fałszywe. W kwestii tej wypowiedział się w decyzji z 7 maja 2013 r., co oznacza, że w tym zakresie zaistniała powaga rzeczy osądzonej i w kolejnym postępowaniu nie mogła być badana. Podkreślono, że w obrocie prawnym funkcjonują dwie sprzeczne ze sobą decyzje Starosty Głubczyckiego, tj. decyzja ostateczna z 7 maja 2013 r. oraz decyzja będąca przedmiotem odwołania (z 29 października 2013 r.), które zostały wydane w tej samej sprawie, pomimo że w czasie pomiędzy wydaniem kolejnych decyzji nie nastąpiła zmiana w stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, rozpoznając skargę Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 16 lutego 2015 r., nr [...], wyrokiem z 6 października 2015 r., sygn. akt II SA/Op 286/15, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd zaznaczył, że przepisy art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 K.p.a. wskazują niezależne od innych podstawy do żądania wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną. Oznacza to, iż każdy z przepisów może być źródłem odrębnego postępowania.
Nie można wykluczyć takiej sytuacji, gdy po przeprowadzeniu i zakończeniu postępowania wznowieniowego co do jednej z przesłanek (np. z art. 145 § 1 pkt 1 Kp.a.), ujawniona zostanie kolejna okoliczność uznawana za przesłankę wznowienia, która nie podlegała wcześniej ocenie we wznowionym postępowaniu (np. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Stosownie do tego Sąd stwierdził, że powaga rzeczy osądzonej co do sprawy prowadzonej w trybie wznowienia postępowania zaistnieje wtedy, gdy podstawą ponownego wznowienia postępowania w danej sprawie będą te same przesłanki, które były już przedmiotem wcześniejszego postępowania wznowieniowego. Dla wystąpienia stanu rzeczy osądzonej istotne znaczenie ma bowiem tożsamość stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia. To powoduje, że tylko w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie podjęte zostanie we wznowionym postępowaniu na podstawie identycznego stanu faktycznego i opartego o tożsame okoliczności faktyczne mające charakter prawotwórczy, to wówczas do tego trybu zaistnieje powaga rzeczy osądzonej.
Dalej Sąd wskazał, że bez względu na to, jaka podstawa wznowienia zostanie wskazana w postanowieniu, organ jako dysponent postępowania wszczętego z urzędu może i powinien badać wszystkie te przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, których badanie z urzędu jest dopuszczalne. Prowadzenie postępowania co do wszystkich tych przesłanek nie zawsze jest jednak możliwe, gdyż okoliczności faktyczne, które mogą im odpowiadać, nie zawsze istnieją czy są znane organowi na dzień prowadzenia wznowionego postępowania. Stąd, pomimo szerokich granic tego postępowania, dopuszczalne jest po raz kolejny wznowienie postępowania na innej podstawie. Brak wskazania w postanowieniu o wznowieniu postępowania danej przesłanki jako podstawy wznowienia, nie wyłącza konieczności zbadania ujawnionych okoliczności faktycznych również w kontekście innych wadliwości ujawnionych w art. 145 § 1 K.p.a. Sąd zwrócił uwagę, że we wcześniejszym postępowaniu wznowieniowym organ, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 145 § 2 K.p.a., badał czy fałszywe były dokumenty przedłożone do rejestracji w postaci zagranicznej karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, zatem ponowne badanie tych okoliczności, tj. ustalenie fałszywości karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, stosownie do art. 145 § 2 K.p.a., było w niniejszej sprawie niedopuszczalne.
W odniesieniu do tych dowodów kwestia ich fałszywości została bowiem już rozpoznana decyzją z 7 maja 2013 r. To oznacza, że co do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., dotyczącej karty pojazdu i dowodu rejestracyjnego, ocenianej na podstawie art. 145 § 2 K.p.a., zaistniała powaga rzeczy osądzonej i w aktualnym postępowaniu nie mogła ona podlegać badaniu. Jakkolwiek jednak organ wznowił po raz drugi postępowanie także na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., to wznowienie to nastąpiło w związku z ujawnieniem innych okoliczności faktycznych, znajdujących potwierdzenie w wyroku karnym, który stwierdza podrobienie umowy sprzedaży zarejestrowanego samochodu. Jak wskazał Sąd, organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że stan faktyczny podlegający ocenie we wznowionym postępowaniu jest taki sam jak ten, na podstawie którego we wcześniejszym postępowaniu, w trybie wznowienia, wydano decyzję z 7 maja 2013 r. Wobec tego Sąd nie zgodził się z oceną Kolegium, iż stan faktyczny podlegający ocenie we wznowionym postępowaniu nie uległ zmianie.
To, że wyrok karny istniał przed wydaniem wcześniejszej decyzji (z 7 maja 2013 r.), nie zmienia faktu, że dopiero na skutek uzyskania o nim przez organ wiedzy wyszła na jaw nowa istotna okoliczność faktyczna istniejąca już w dniu rejestracji pojazdu, w postaci braku umowy skutecznie przenoszącej własność spornego samochodu na T. M., który to następnie zbył samochód na rzecz P. W.. Wyrok karny, a w szczególności wynikająca z niego okoliczność stwierdzenia podrobienia umowy, w ocenie Sądu, mogła być badana w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjścia na jaw nowej okoliczności faktycznej, w postaci sfałszowania umowy kupna samochodu, która istniała już na dzień zarejestrowania samochodu, jako mogącej mieć istotne znaczenie dla ustalenia okoliczności dotyczącej przedstawienia przez rejestrującego pojazd, zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowy, dowodu własności pojazdu.
O ile zatem sam fakt wydania wyroku, jako że został on wydany już po zarejestrowaniu pojazdu, nie może stanowić w sprawie rejestracji nowego dowodu istniejącego na dzień wydania decyzji o rejestracji, to wynikający z niego fakt podrobienia umowy mógł być badany jako nowa okoliczność, gdyż zaistniał przed nabyciem samochodu przez podmioty dokonujące jego rejestracji, a zatem była to okoliczność istniejąca na dzień wydania decyzji o rejestracji.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiot rozstrzygnięcia objęty decyzją z 7 maja 2013 r. i przedmiot podlegający badaniu w niniejszym postępowaniu nie są tożsame. Pomimo takiego samego trybu i zakresu podmiotowego, a także przedmiotu wznowionego postępowania, dotyczącego rejestracji pojazdu, stan faktyczny objęty poprzednim postępowaniem wznowieniowym był zatem odmienny od stanu faktycznego, który powinien zostać zbadany w rozpatrywanej sprawie. Wobec tego Sąd stwierdził, że nieprawidłowo zaskarżoną decyzją Kolegium umorzyło postępowanie jako bezprzedmiotowe uznając, że zaistniała powaga rzeczy osądzonej, co skutkowało naruszeniem przez organ art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a.
Postanowieniem z 25 czerwca 2015 r., nr [...], Starosta Głubczycki, powołując się na regulację art. 149 § 1, art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z 17 listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], wydaną na wniosek P. W..
Z kolei, decyzją z 26 kwietnia 2016 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu uchyliło decyzję Starosty Głubczyckiego z 29 października 2013 r., nr [...] w całości oraz orzekło, że wydanie decyzji Starosty Głubczyckiego z 17 listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], nastąpiło z naruszeniem prawa. Uzasadniając podjętą decyzję, Kolegium wskazało, że będąc związane oceną prawną i wskazaniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, zawartymi w wyroku z 6 października 2015 r. - co do dalszego postępowania (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718), poddało uwadze rozważania Sądu zawarte w uzasadnieniu ww. wyroku. Kolegium w pierwszej kolejności dokonało analizy stanu faktycznego przedmiotowej sprawy pod kątem przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. dotyczącej sytuacji, gdy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, w postaci sfałszowania umowy sprzedaży samochodu, która istniała już na dzień zarejestrowania samochodu.
Kolegium doszło do przekonania, że skoro umowa sprzedaży z 6 października 2009 r. została sfałszowana, to brak było w omawianym stanie faktycznym aktu skutecznie przenoszącego własność spornego samochodu na T. M., który to następnie zbył pojazd na rzecz P. W. - nie mając do tego tytułu prawnego. W konsekwencji, Kolegium uznało stan własnościowy przedmiotowego pojazdu za wątpliwy i stwierdziło, że zaistniała podstawa, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., co obliguje organ do uchylenia dotychczasowej decyzji i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.).
Jednocześnie Kolegium powołując się na art. 146 § 1 K.p.a. wskazało, że z uwagi na upływ czasu (ponad 6 lat od dnia doręczenia decyzji o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki [...] z [...] 2009 r.) nie można uchylić ww. decyzji i ograniczyło się do stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa.
Wobec powyższego, decyzją z 29 sierpnia 2016 r., nr [...], Starosta Głubczycki umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie wznowieniowe wszczęte postanowieniem z 25 czerwca 2015 r.
Pismem z 8 lipca 2016 r., sygn. akt [...], Prokurator Okręgowy w Gliwicach, działając w trybie art. 184 § 1 i 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., wniósł sprzeciw od ostatecznej decyzji Starosty Głubczyckiego z 7 maja 2013 r., nr [...], o odmowie uchylenia decyzji z 7 listopada 2009 r., nr [...], w sprawie rejestracji pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], żądając wznowienia postępowania, uchylenia ww. ostatecznej decyzji Starosty Głubczyckiego z 7 maja 2013 r. jak i decyzji z 7 listopada 2009 r. oraz odmowy rejestracji ww. pojazdu na rzecz P. W.. W uzasadnieniu sprzeciwu Prokurator opisał przebieg postępowania oraz wskazał, iż zaistniały podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją wskazując, że już po jej zapadnięciu Starosta Głubczycki zwrócił się do właściwego organu niemieckiego we [...] o potwierdzenie autentyczności dokumentów w postaci dowodu rejestracyjnego (Fahrzeugschein) oraz karty pojazdu (Fahrzeugbrief), rzekomo wydanych przez zagraniczny organ i pismem 19.06.2014 r. otrzymał odpowiedź niemieckiego organu, że dowód rejestracyjny i karta pojazdu o wskazanych numerach seryjnych nigdy nie były wydawane na terenie Niemiec dla samochodu [...] - co w okolicznościach przedmiotowej sprawy należy uznać za przesłankę, o której mowa w art. 145 § 1 piet 5 K.p.a., tj. nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, nieznaną organowi, który wydał decyzję.
Ponadto Prokurator wskazał, że w zakresie podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. nie upłynął jeszcze pięcioletni okres wynikający z art. 146 § 1 K.p.a., a w zakresie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 145 § 2 K.p.a. (stanowiący właściwą podstawę odmowy rejestracji) dziesięcioletni termin, o którym mowa w ww. przepisie.
W konsekwencji, Starosta Głubczycki, wskazując, że działa na podstawie art. 61 w związku z art. 186 K.p.a., zawiadomił P. W. i Prokuratora Okręgowego w Gliwicach, że "w dniu 15 września 2016 r., z urzędu, zostało wszczęte postępowanie administracyjne na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na decyzję ostateczną Starosty Głubczyckiego z dnia 7 maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie zarejestrowania na P. W. samochodu osobowego marki [...] pod nr rej. [...]" oraz poinformował jakie uprawnienia przysługują stronom na podstawie art. 10 § 1 K.p.a., a także wyznaczył 7-dniowy termin realizacji tych uprawnień (pismo z 26 września 2016 r.).
Po czym, Starosta Głubczycki decyzją z 8 listopada 2016 r., nr [...], działając w trybie wznowieniowym: 1) uchylił, wydaną w trybie wznowieniowym, decyzję własną z 7 maja 2013 r. nr [....] o odmowie uchylenia decyzji własnej z 17 listopada 2009 nr [...] o zarejestrowaniu na rzecz P. W. samochodu osobowego marki [...] pod nr rej. [...];
- 2) uchylił decyzję własną z 17 listopada 2009 nr [...], o zarejestrowaniu na rzecz P. W. samochodu osobowego marki [...] pod nr rej. [...];
- 3) odmówił zarejestrowania na rzecz P. W. samochodu osobowego marki [...] o nr rej. [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 150 § 1 K.p.a. oraz 151 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 5 i 1 K.p.a. i w związku z art. 145 § 2 K.p.a. oraz art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Argumentując podjętą decyzję, powołał się na złożony sprzeciw Prokuratora Okręgowy w Gliwicach, opisał stan faktyczny sprawy i poddał go analizie pod kątem zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 K.p.a. oraz 145 § 2 K.p.a. Podał, że w wyniku uzyskanej od organu niemieckiego informacji wskazującej na fałszywość niemieckich dokumentów rejestracyjnych pojazdu marki [...] o nr nadwozia [...], tj. dowodu rejestracyjnego (Fahrzeugschein) oraz karty pojazdu (Fahrzeugbrief) seria [...], które zostały przedstawione organowi rejestrującemu w trakcie postępowania rejestracyjnego przez P. W., w sprawie zaistniały nowe okoliczności faktyczne nie znane organowi, który wydał decyzję, mające wpływ na rozstrzygnięcie postępowania zakończonego decyzją z 7 maja 2013 r., a z uwagi na fakt, że nie upłynął jeszcze pięcioletni okres, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a. jest możliwe uchylenie tej decyzji. Nadmienił, że stosownie do art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. zobligowany jest rozstrzygnąć sprawę co do istoty i w tym zakresie, powołując się na w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz 145 § 2 K.p.a., uznał, że decyzję z 17 listopada 2009 r., nr [...], w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...], o numerze rejestracyjnym [...], należało uchylić i odmówić rejestracji ww. pojazdu. Rozstrzygnięcie organ uzasadnił, wskazując na ww. okoliczności posłużenia się w procesie rejestracyjnym sfałszowanymi niemieckimi dokumentami rejestracyjnymi, co potwierdzała opinia biegłego z zakresu badań technicznych z 22 kwietnia 2001 r., informacja organu niemieckiego z 19 czerwca 2014r. oraz pośrednio wyrok Sądu Rejonowego w [...] z 27 lutego 2013 r. sygn. akt [...].
W odwołaniu od powyższej decyzji P. W., ponownie stwierdził, że samochód marki [...] nabył od profesjonalnego sprzedawcy i dochował wszelkich starań co do nabycia pojazdu sprawdzając otrzymane od niego dokumenty. Zarzucił, że w decyzji wskazano, iż dowód rejestracyjny i karta pojazdu zostały podrobione, co jednak nie wynika z wyroku Sądu. W jego opinii, skarżona decyzja została wydana z naruszeniem podstawowych zasad procedury administracyjnej, dotyczących zebrania pełnego materiału dowodowego oraz jego oceny faktycznej i prawnej w uzasadnieniu decyzji, a także z naruszeniem przepisu art. 7 Konstytucji stanowiącego o zasadzie praworządności. Dodatkowo, powołał się na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 kwietnia 2016 r. w zakresie pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 K.p.a.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), nadal zwane w skrócie K.p.a., uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w całości.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie oraz przytoczyło i omówiło przepisy regulujące tryb wznowienia postępowania, w tym art. 145 § 1 i art. 149 § 1-3 K.p.a., a także przepisy dotyczące instytucji sprzeciwu prokuratora, w tym art. 184 § 1-2, art. 186 i art. 188 K.p.a. Następnie stwierdziło, że w przypadku, gdy postępowanie w trybie nadzwyczajnym toczy się z urzędu, tak jak w niniejszej sprawie w związku ze sprzeciwem Prokuratora, organ wznawia postępowanie wydając postanowienie na podstawie art. 149 § 1 K.p.a. w związku z art. 186 K.p.a., mające na celu ustalenie, czy przesłanki do jego wznowienia rzeczywiście istnieją.
Zdaniem Kolegium, skoro norma art. 149 § 1 K.p.a. obliguje organ administracji publicznej do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania, to podjęcie przez organ merytorycznego rozstrzygnięcia, tj. w niniejszej sprawie decyzji z dnia 8 listopada 2017 r., przed wydaniem postanowienia o wznowieniu oznacza, że organ orzekał w sprawie, której nie wszczął. Tym samym Starosta Głubczycki nie był uprawniony do wypowiadania się co do podstaw postępowania, a jedynie do badania zarzutów, a więc do weryfikowania, czy sprzeciw Prokuratora Okręgowego w Gliwicach był oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1 K.p.a. Kolegium podkreśliło, że omawiane postanowienie wszczyna pierwszą fazę postępowania i jego wydanie jest obligatoryjne. Na jego podstawie strona uzyskuje bowiem informację o tym, że wobec ostatecznej decyzji, w której posiadała legitymację procesową i określającej jej prawa podmiotowe, toczyć się będzie postępowanie administracyjne.
Analizując stan faktyczny i prawny sprawy, Kolegium doszło do przekonania, że prowadzone przez Starostę Głubczyckiego postępowanie wznowieniowe nie zostało wszczęte w formie przewidzianej art. 149 § 1 K.p.a., tj. postanowieniem. Aktem takim (postanowieniem) nie jest bowiem pismo z 26 września 2016 r., w którego treści nie wskazano stosownej podstawy prawnej, oraz nie wymieniono jakichkolwiek przesłanek wznowieniowych. Powołując się wyłącznie na art. 61 K.p.a. (a nie na art. 149 § 1 K.p.a.) w związku z art. 186 K.p.a., pismem tym zawiadomiono jedynie, że z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne, na skutek sprzeciwu Prokuratora Okręgowego w Gliwicach na określoną decyzję Starosty Głubczyckiego. Pismo to, zgodnie z jego treścią, stanowi więc zawiadomienie o wszczęciu postępowania, przy czym nie wskazano w nim nawet, jakiego rodzaju postępowania dotyczy. Z tych względów, zważywszy na treść art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Kolegium uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty Głubczyckiego z 8 listopada 2016 r. nr [...] i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji, uznając jego bezprzedmiotowość.
W skardze na powyższą decyzję Prokurator Okręgowy w Gliwicach wniósł o jej uchylenie w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.), w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako P.p.s.a.
Skarżonej decyzji zarzucił obrazę przepisów postępowania, a to art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. w związku z art. 105 § 1 K.p.a., polegająca na uchyleniu w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy postępowanie Starosty Głubczyckiego nie było i nie stało się bezprzedmiotowe i wobec tego nie zachodziła podstawa do jego umorzenia.
Zdaniem skarżącego, powyższe naruszenie przepisów mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W motywach skargi Prokurator zgodził się z Kolegium w kwestii konieczności uchylenia decyzji Starosty Głubczyckiego z dnia 8 listopada 2017 r. jako wydanej z naruszeniem przepisów dotyczących trybu wznowieniowego z uwagi na niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania. Natomiast nie podzielił stanowiska Kolegium o wystąpieniu przesłanek do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. W tym zakresie wywodził, że wywołane sprzeciwem postępowanie administracyjne Starosty ma swój przedmiot, tj. rozstrzygnięciu podlega konkretna sprawa administracyjna, którą jest rejestracja pojazdu. Postępowanie to - po uzupełnieniu stwierdzonego braku formalnego - może się merytorycznie toczyć.
W rozpatrywanej sprawie Starosta Głubczycki nie miał podstaw do umorzenia postępowania, albowiem sprawa, którą rozpatrywał miała i wciąż ma swój przedmiot. Organ pierwszej instancji popełnił błąd formalny, polegający na niewydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania przed wydaniem decyzji merytorycznej. Jednakże w sprawie nie zaistniał stan bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Wznowione postępowanie ma swój przedmiot i wobec zaistnienia - w świetle nowej przyczyny wznowienia - warunków do uchylenia decyzji pierwotnej i odmowy rejestracji powinno zakończyć się zastosowaniem przepisu art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188, z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.
Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Rozstrzyga jednak tylko w granicach danej sprawy, co oznacza, że nie może oceniać innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje natomiast w sytuacji naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga podlega oddaleniu.
Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wydana we wznowionym postępowaniu, rozstrzygająca o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzeniu postępowania wszczętego w trybie wznowienia. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i jako decyzja kasacyjna nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Dlatego też, w niniejszej sprawie ocena Sądu ograniczona była do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości, jako podstawy podjęcia przez Kolegium kwestionowanej decyzji.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynika sprawy, a więc skutkującym koniecznością jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Rozważając prawidłowość zastosowania w sprawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., dostrzec należy, że ustalając kompetencję organu odwoławczego do uchylenia w całości decyzji organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania administracyjnego pierwszej instancji w danej sprawie, przepis ten nie określa przesłanek podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Niemniej jednak, ograniczenie swobody organu odwoławczego w wyborze zakończenia postępowania odwoławczego wydaniem decyzji określonej w art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. związane jest z naruszeniem przepisów prawa przez organ pierwszej instancji i związaną z tym wadliwością jego decyzji oraz z przesłanką umorzenia postępowania, o jakiej mowa w art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej mają obowiązek umorzyć postępowanie w każdym przypadku, gdy stało się ono bezprzedmiotowe. Na gruncie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. przesłankę uchylenia decyzji stanowi zatem jej wadliwość, wyrażająca się w dokonaniu błędnej oceny i podjęciu nieprawidłowego rozstrzygnięcia, zaś przesłankę umorzenia postępowania - jego bezprzedmiotowość.
Bezprzedmiotowość, o której mowa w art. 105 § 1 K.p.a., oznacza brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania danej sprawy. Wiąże się to z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygniecie co do istoty. Tak więc bezprzedmiotowość zachodzi w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. W przypadku przyczyny o charakterze przedmiotowym, brak jest przedmiotu faktycznego do rozpoznania. Organ odwoławczy uprawniony jest więc do umorzenia postępowania pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine K.p.a. w sytuacji, gdy brak jest podstaw prawnych lub faktycznych do prowadzenia postępowania administracyjnego i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Uwzględniając przedstawione znaczenie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, w pełni należy zgodzić się ze stanowiskiem Prokuratora Okręgowego w Gliwicach, że w dacie podejmowania decyzji odwoławczej w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły takie okoliczności faktyczne lub prawne, które wpłynęłyby na niemożność orzekania o istocie sprawy i które czyniłyby postępowanie organu pierwszej instancji bezprzedmiotowym. Przede wszystkim dostrzec trzeba, że wszczęcie postępowania z urzędu przez organ pierwszej instancji nastąpiło na skutek wniesionego, na podstawie art. 184 K.p.a., przez Prokuratora sprzeciwu od decyzji ostatecznej z dnia 7 maja 2013 r. W sprzeciwie tym Prokurator wyraźnie domagał się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wobec wystąpienia nieznanej organowi w dniu wydania decyzji z dnia 7 maja 2013 r. okoliczności faktycznej, a mianowicie informacji, jaką uzyskał Starosta od organu niemieckiego, że zarówno dowód rejestracyjny, jak i karta pojazdu, dołączone do wniosku stron o rejestrację spornego pojazdu, nigdy nie były wydane na terenie Niemiec.
W przekonaniu Prokuratora, okoliczność ta potwierdza, że dołączone do wniosku dokumenty są w sposób "oczywisty" fałszywe w rozumieniu art. 145 § 2 K.p.a., a to z kolei uzasadnia uchylenie decyzji z dnia 7 maja 2013 r. o rejestracji pojazdu w postępowaniu wznowieniowym i odmowę rejestracji pojazdu, jako dokonanej w oparciu o fałszywe dokumenty. W ocenie Sądu, w świetle tak sprecyzowanego żądania Prokuratora, wbrew stanowisku Kolegium, należy przyjąć, że postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji nie stało się bezprzedmiotowe. Nadal bowiem istnieje podmiot inicjujący to postępowanie, tj. Prokurator, który jest zainteresowany jego zakończeniem. Ponadto postępowanie to ma swój przedmiot, którym jest rejestracja spornego pojazdu i ocena wystąpienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.
Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium o braku wszczęcia postępowania przez Starostę Głubczyckiego z uwagi na niewydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, stosownie do wymogu z art. art. 149 § 1 K.p.a. Słusznie wskazało Kolegium, że stosownie do powyższego przepisu o wznowieniu postępowania właściwy organ rozstrzyga w drodze postanowienia, którego wydanie, w myśl art. 149 § 2 K.p.a., stanowi dopiero podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Wydanie postanowienia w kwestii wznowienia odbywa się w tzw. fazie wstępnej postępowania, która ma charakter formalny. Jest to akt procesowy, nierozstrzygający sprawy wznowienia postępowania, a jedynie otwierający postępowanie w sprawie. Na tym etapie organ nie może natomiast oceniać, czy wskazane przez stronę przyczyny wznowienia faktycznie wystąpiły.
W rozpoznawanej sprawie należy mieć na uwadze specyfikę prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania, które zostało zainicjowane sprzeciwem Prokuratora. Sprzeciw prokuratorski, o którym mowa w art. 184 K.p.a., będący nadzwyczajnym środkiem prawnym umożliwiającym zainicjowanie jednego ze szczególnych postępowań administracyjnych (trybów weryfikacji lub zmiany decyzji ostatecznej), wyrażony w piśmie procesowym, w którym prokurator wnosi sprzeciw – z uwagi na formę i organ, od którego pochodzi - ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. Analizując zatem treść takiego dokumentu, organ zobowiązany jest uwzględnić nie tylko samo wniesienie sprzeciwu, ale - co do zasady - również uznać fakty potwierdzone w uzasadnieniu tego środka prawnego. Wobec braku przedstawienia jakiegokolwiek przeciwdowodu można zatem przyjąć, że faktem stwierdzonym w dokumencie urzędowym, jakim jest sprzeciw prokuratora, o którym mowa w art. 184 K.p.a., jest nie tylko samo jego wniesienie, ale przede wszystkim również te okoliczności, które zostały wskazane w uzasadnieniu tego dokumentu (por. wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 2796/15, LEX nr 2440381).
Odnotowania również wymaga, że stosownie do art. 186 K.p.a., w przypadku wniesienia sprzeciwu przez prokuratora właściwy administracji publicznej obligatoryjnie wszczyna w sprawie postępowanie z urzędu, zawiadamiając o tym strony. W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sytuacji wznowienia postępowania na skutek sprzeciwu prokuratora organ nie bada przesłanek formalnych, tak jak w przypadku podania o wznowienie (termin, status prawny podmiotu, wskazanie przesłanek wznowienia), ale ma obowiązek - co do zasady - wszcząć z urzędu postępowanie.
W kontrolowanej sprawie Starosta Głubczycki niewątpliwie uchybił przepisowi art. 149 § 1 K.p.a., nie wydając formalnego aktu o wznowieniu postępowania w postaci postanowienia, jednakże nie można nie dostrzec, że organ ten wszczął postępowanie pismem z dnia 7 sierpnia 2017 r. w sprawie ostatecznej decyzji z dnia 7 maja 2013 r., wskazując jej przedmiot oraz datę. Podał również, że wszczyna postępowanie z urzędu w związku ze sprzeciwem Prokuratora i pouczył strony postępowania o przysługujących im uprawnieniach procesowych. Zatem, pomimo wady formalnej wszczętego przez organ pierwszej instancji postępowania wznowieniowego, strony miały podstawową informację na temat tego postępowania oraz mogły zapoznać się ze sprzeciwem, w którym Prokurator jednoznacznie wskazał, że domaga się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło zatem do sytuacji, w której organ - po otrzymaniu sprzeciwu - wydał rozstrzygnięcie bez wszczęcia postępowania i bez zawiadomienia stron o prowadzonym postępowaniu.
W tych okolicznościach faktycznych sprawy, stanowisko Kolegium o bezprzedmiotowości postępowania wobec braku wszczęcia postępowania przez organ pierwszej instancji, uznać więc trzeba za nieprawidłowe. Stanowisko takie zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn akt II SA/Op 77/18, wydanym w analogicznym stanie faktycznym i skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni się z nim identyfikuje.
Reasumując stwierdzić przyjdzie, że kontrolowana decyzja organu odwoławczego nie jest trafna, została wydana z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 in fine w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., ponieważ nie zaistniała bezprzedmiotowość postępowania. Umarzając postępowanie organu pierwszej instancji, Kolegium błędnie przyjęło, że wadliwe pod względem formalnym wszczęcie postępowania wznowieniowego przez Starostę oznacza brak sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem rozstrzygnięcia.
W tym stanie rzeczy, wobec stwierdzonego naruszenia przez Kolegium przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.- uchylił zaskarżoną decyzję.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, po myśli art. 153 P.p.s.a., organ będzie zobowiązany do merytorycznego rozpoznania sprawy.