Uzasadnienie
R. B., pismem z dnia 11 marca 2015 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] Wydział I Cywilny, wydanego w dniu [...], w sprawie o sygn. akt [...]. Wraz ze skargą, R. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego.
W odpowiedzi na skargę, Wiceprezes Sądu Okręgowego w [...] wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na okoliczność, że rozpoznanie skargi R. B. nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a skarga ta powinna zostać odrzucona, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.).
Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. WSA w Opolu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy na podstawie art. 247 P.p.s.a., uznając, że skarga jest oczywiście bezzasadna, ponieważ bez głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie mogła ona zostać uwzględniona.
W piśmie procesowym z dnia 6 maja 2015 r., zatytułowanym "wniosek", skarżący uzupełnił wniesioną skargę i oświadczył, że żąda stwierdzenia zgodności z prawem decyzji wydanej w sprawie cywilnej o sygnaturze akt [...]. Ponownie zarzucił, że Sąd w [...] rażąco naruszył prawo, a Prezes tego Sądu naruszył swoje kompetencje, a nadto nie sprawuje właściwego nadzoru. Wywodził, że jest pokrzywdzony przez działania sądu cywilnego, który narusza przepisy postępowania cywilnego. Nie godząc się z rozstrzygnięciem zapadłym w sprawie [...], dodał, że jedynie sąd administracyjny może zapewnić mu ochronę. Wskazał, że sąd powszechny naruszał wielokrotnie przepisy Kodeksu cywilnego (art.
- 58) i w związku z tym żąda merytorycznej kontroli nad jego działaniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Na wstępie należy podnieść, że Sąd z urzędu bada dopuszczalność skargi ustalając, czy nie zachodzi jedna z przesłanek do jej odrzucenia, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 P.p.s.a. Stosownie do pkt 1 art. 58 § 1 P.p.s.a. przesłankę taką stanowi niewłaściwość sądu. W pierwszym rzędzie Sąd zobowiązany był zatem zbadać, czy ze względu na przedmiot zaskarżenia skarga może zostać rozpoznana merytorycznie, czy też kwestionowane w niej akty lub czynności takiej kontroli sądowej nie podlegają.
Zgodnie z art. 3 § 2 P.p.s.a., sąd orzeka w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.).
W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się nadto kontrola działalności administracji publicznej, w zakresie wyznaczonym w art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 P.p.s.a. spory o właściwość lub kompetencyjne, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w przytoczonych regulacjach.
Zasada ta znajduje zastosowanie również w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z treści skargi oraz akt sprawy, skarżący R. B. kwestionuje rozstrzygnięcie sądu powszechnego - Sądu Okręgowego w [...], podając sygnaturę sprawy cywilnej [...], jak i rozstrzygnięcia Sądu Apelacyjnego we [...], zapadłe w jego sprawie. Dodatkowo zakwestionował działania prezesa sądu powszechnego, który nie doprowadził do korzystnego zakończenia prowadzonej przez niego sprawy cywilnej.
Skarżący nie neguje zatem decyzji, postanowienia lub innego aktu lub czynności, które organy administracji publicznej (takim nie są sądy powszechne) wydały, a które zgodnie z powołanymi przepisami mogłyby być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Kognicja sądu administracyjnego nie obejmuje bowiem możliwości weryfikacji orzeczeń wydanych w postępowaniu cywilnym. Co do takich orzeczeń odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.). Stosownie do regulacji art. 2 § 1 K.p.c. do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne. Okoliczności tej nie zmienia nazwanie przez skarżącego orzeczeń wydawanych w postępowaniu cywilnym - decyzjami.
W tym stanie rzeczy skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego