Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Op 155/15

Uzasadnienie

R. B., pismem z dnia 11 marca 2015 r., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego w [...] Wydział I Cywilny, wydanego w dniu [...], w sprawie o sygn. akt [...]. Wraz ze skargą, R. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, Wiceprezes Sądu Okręgowego w Opolu wniósł o jej odrzucenie, z uwagi na okoliczność, że rozpoznanie skargi R. B. nie mieści się w kognicji sądów administracyjnych, a skarga ta powinna zostać odrzucona, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje

Wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 243 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) - zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy nie przysługuje jednak stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi (art. 247 P.p.s.a.).

Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, skarga jest oczywiście bezzasadna wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Jan Paweł Tarno, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004 r., str. 320-321; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09, dostępne w programie komputerowym LEX, pod numerem 552419). W szczególności dotyczy to sytuacji, w której skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 P.p.s.a. (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz., Warszawa 2010, s. 573), w tym również wówczas, gdy rozpoznanie sprawy będącej przedmiotem skargi, nie należy do właściwości sądów administracyjnych (por. B.Dauter, Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, LexisNexis, Warszawa 2008 r., s. 473).

Takie okoliczności zachodzą w niniejszej sprawie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej.

Przepis art. 3 § 2 P.p.s.a. określa zakres przedmiotowy kontroli działalności administracji publicznej, sprawowany przez sądy administracyjne, stwierdzając, że obejmuje on orzekanie w sprawach skarg na:

1. 1) decyzje administracyjne;
2. 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnymi i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4. 4) inne akty lub czynności niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

1. 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2. 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3. 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
4. 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4.

Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosuje środki określone w tych przepisach.

Jak wynika z treści przytoczonego art. 3 § 2 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność organów jedynie w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4 P.p.s.a.

W świetle przywołanych przepisów, sądy administracyjne nie są właściwe do rozpoznawania skarg na rozstrzygnięcia zapadające w sądach powszechnych, ponieważ sądy te nie są organami administracji publicznej i ich rozstrzygnięcia nie podlegają kognicji sądu administracyjnego.

Skoro R. B. wniósł skargę na wyrok sądu powszechnego, to skargę tę należało uznać za niedopuszczalną, na zasadzie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Rodzi to z kolei konsekwencje w postaci konieczności odmowy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy, na zasadzie przywołanego na wstępie art. 247 P.p.s.a., co też Sąd orzekł jak w sentencji.