Uzasadnienie
Orzeczeniem z 5 września 2022 r., nr [...], Komendant Miejski Policji w [...] (zwany dalej: "organem"), działając na podstawie art. 135j ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2023 r., poz. 171, z późn. zm.), uznał [...] R. B. winnym zarzucanych przewinień dyscyplinarnych (ujętych w czterech punktach przedmiotowego orzeczenia) i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.
Wskazane przewinienia dyscyplinarne nastąpiły w okresie od 23 do 30 czerwca 2022 r. i polegały na umieszczeniu na portalu społecznościowym [...] grupie [...] wskazanych i opisanych w orzeczeniu filmów, przez co - w ocenie organu – R. B. (dalej także: strona, policjant) naruszył odpowiednio:
- 1) przepisy art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz. 3), dalej także Zasad etyki zawodowej policjanta - pkt 1 orzeczenia;
- 2) przepisy art. 132 ust. 3 pkt 4 ustawy o Policji w zw. z § 36 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 maja 2009 r. w sprawie umundurowania policjantów (Dz. Urz. nr 90, poz. 738) - pkt 2 orzeczenia;
- 3) przepisy art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003 r. w sprawie Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz.
- 3) - pkt 3 orzeczenia;
- 4) przepisy art. 132 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 23 Zasad etyki zawodowej policjanta (Dz. Urz. KGP z 2004 r., nr 1, poz.
- 3) - pkt 1 orzeczenia.
Na skutek wniesionego pismem z 16 września 2022 r. odwołania, Komendant Wojewódzki Policji w Opolu orzeczeniem z 9 listopada 2022 r., nr [...] orzekł o:
- 1) uchyleniu zaskarżonego orzeczenia organu I instancji w części dotyczącej uznania winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w punkcie 2 i w tym zakresie uniewinnił R. B. (pkt 1);
- 2) utrzymaniu w mocy zaskarżonego orzeczenia w pozostałym zakresie, tj. uznaniu obwinionego winnym przewinień dyscyplinarnych określonych w punktach 1, 3 i 4 oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe (pkt 2).
W motywach orzeczenia opisał organ odwoławczy przebieg postępowania i przytoczył regulacje prawne kształtujące sytuację prawną strony. Orzeczenie odwoławczy doręczył organ odwoławczy obwinionemu i jego obrońcy. Strona odebrała orzeczenie 16 listopada 2022 r., zaś jej obrońca dzień później, tj. 17 listopada 202 r.
Nie godząc się z zapadłym orzeczeniem Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu, R. B. (zwany dalej także: "skarżącym") działając przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem datowanym na dzień 19 grudnia 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, domagając się uchylenia części orzeczenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Opolu co do punktu 2, a także uchylenia w zakresie pkt 1, 3 i 4 orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji w [...] z 5 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie uznania go winnym przewinień dyscyplinarnych i wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe. Skarżący zwrócił się także o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz na podstawie art. 119 pkt 2 tejże ustawy - o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.
W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej odrzucenie w całości, a ewentualnie z ostrożności procesowej - o oddalenie skargi. Uzasadniając żądanie odrzucenia skargi organ podniósł, że skarga została wniesiona po terminie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Rozpoznanie skargi poprzedzone jest badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz, gdy spełnia ona wymogi formalne i została złożona w terminie.
Stwierdzenie braku którejkolwiek z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, co prowadzi do jej odrzucenia. Termin wniesienia skargi do sądu administracyjnego, został określony w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z przywołanym przepisem prawa, skargę wnosi się do sądu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a P.p.s.a. Z kolei mocą art. 54 § 1 P.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi.Wniesienie skargi w terminie stanowi zatem podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu lub czynności.
Termin do wniesienia skargi jest terminem ustawowym, a więc niedopuszczalne jest jego skrócenie lub przedłużenie przez sąd. Jest to również termin prekluzyjny w tym znaczeniu, że jego upływ sąd uwzględnia z urzędu i z tej przyczyny odrzuca wniesioną skargę. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
W niniejszej sprawie kluczowe dla oceny skuteczności wniesionej skargi, stało się ustalenie daty doręczenia zaskarżonego orzeczenia, od której liczyć należy termin trzydziestu dni do wniesienia skargi do tut. Sądu. Dostrzeżenia zatem wymaga, że co do przedstawionego zagadnienia zastosowanie mają przepisy ustawy o Policji - zwanej dalej: "ustawą". W świetle art. 135f ust. 1 pkt 4a ustawy, w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do ustanowienia obrońcy, którym może być policjant, adwokat albo radca prawny. W myśl natomiast art. 135f ust. 6 ustawy, orzeczenia, postanowienia, zawiadomienia i inne pisma, wydane w toku postępowania dyscyplinarnego, doręcza się obwinionemu oraz obrońcy, jeżeli został ustanowiony. W razie doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej. Z kolei stosownie do treści art. 138 ustawy, od orzeczenia oraz postanowienia kończącego postępowanie dyscyplinarne policjantowi przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Na tle przedstawionej regulacji, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który skład orzekający w sprawie w pełni podziela, że: "generalną zasadą w postępowaniu dyscyplinarnym funkcjonariuszy Policji jest doręczanie orzeczeń, postanowień, zawiadomień i innych pism, wydanych w toku postępowania dyscyplinarnego obwinionemu oraz jego obrońcy, jeżeli został w takim postępowaniu ustanowiony. Zasada ta odnosi się również do orzeczeń kończących postępowanie dyscyplinarne. Od orzeczeń tych przysługuje prawo wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Skargę taką może wnieść policjant, któremu przysługuje oczywiście prawo do powierzenia tej czynności pełnomocnikowi, ale musi być to pełnomocnik wskazany w art. 35 § 2 P.p.s.a., dysponujący pełnomocnictwem określonym w art. 36 P.p.s.a. Obrońca ustanowiony w postępowaniu dyscyplinarnym, nie spełniający powyższych warunków, skargi do sądu administracyjnego wnieść nie może.
Podkreślenia również wymaga, że reguła, iż w przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej, nie ma zastosowania do skargi do sądu administracyjnego. Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji doręczenia orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne obwinionemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia skargi biegnie od daty doręczenia orzeczenia policjantowi" (tak: NSA w wyroku z 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2731/15; por. także postanowienie NSA z 19 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 1900/19, wszystkie przywoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl, CBOSA).
Równocześnie wskazać należy, że stanowisko to jest w pełni akceptowalne w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. I tak, WSA w Rzeszowie odwołując się do niego w postanowieniu z 22 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 137/22, stwierdził, że skargę do WSA od orzeczenia dyscyplinarnego "może wnieść policjant, któremu przysługuje oczywiście prawo do powierzenia tej czynności pełnomocnikowi, ale musi być to pełnomocnik wskazany w art. 35 § 2 P.p.s.a., dysponujący pełnomocnictwem określonym w art. 36 P.p.s.a. Obrońca ustanowiony w postępowaniu dyscyplinarnym, niespełniający powyższych warunków, skargi do sądu administracyjnego wnieść nie może. Podkreślenia również wymaga, że reguła, iż w przypadku doręczenia obwinionemu i obrońcy w różnych terminach pisma, od którego przysługuje odwołanie lub zażalenie, termin do złożenia odwołania lub zażalenia liczy się od dnia doręczenia, które nastąpiło wcześniej, nie ma zastosowania do skargi do sądu administracyjnego.
Powyższe prowadzi do wniosku, że w sytuacji doręczenia orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne obwinionemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia skargi biegnie od daty doręczenia orzeczenia policjantowi".
Przedstawiony wyżej pogląd Sąd w niniejszej sprawie w całości podziela. To powoduje, że nie ma znaczenia dla biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego data doręczenia zaskarżonego orzeczenia obrońcy skarżącego, skoro termin do wniesienia skargi nie mógł zacząć biec od tej daty. Nie ma też racji organ, że termin rozpoczyna bieg w dacie wcześniejszego doręczenia, to uregulowanie ma bowiem zastosowanie tylko w trakcie wewnętrznego postępowania dyscyplinarnego.
Tym samym podkreślenia wymaga, że po pierwsze – uprawnienie do zaskarżenia orzeczenia dyscyplinarnego może zrealizować obwiniony, po drugie – w sytuacji doręczenia orzeczenia kończącego postępowanie dyscyplinarne obwinionemu i jego obrońcy w różnym czasie, to termin do wniesienia skargi biegnie od daty doręczenia orzeczenia policjantowi.
W konsekwencji przyjęcia powyższego poglądu za zasadny, odnosząc się do okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należało, że ustawowy trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi zaczął biec od dnia doręczenia zaskarżonego orzeczenia skarżącemu, czyli od 16 listopada 2022 r. Termin ten upłynął zatem 16 grudnia 2022 r., który to dzień był dniem powszednim (piątek). Tymczasem skarga została wniesiona 19 grudnia 2022 r., a więc po upływie terminu do jej wniesienia przewidzianego prawem. Tym samym za zasadny uznać należy wniosek organu odwoławczego sformułowany w odpowiedzi na skargę o jej odrzucenie, podzielając w pełni argumentację wyrażoną przez organ w tym przedmiocie.
Ubocznie należy podnieść, że w skardze nie zawarto wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia skargi. Nadto organ odwoławczy w pouczeniu wyraźnie wskazał, że to obwinionemu przysługuje prawo do jej wniesienia w terminie 30 dni od dania doręczenia orzeczenia.
Mając na względzie powyższe, w niniejszej sprawie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 2 i § 3 P.p.s.a., zgodnie z którymi sąd na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Powyższym Sąd orzekł zatem, jak w sentencji postanowienia.
Natomiast wobec odrzucenia skargi, bezprzedmiotowe jest orzekanie co do innych wniosków skarżącego, tj. wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia, czy rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Złożenie takich wniosków odnosi bowiem skutek prawny w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym jedynie wówczas, gdy postępowanie to zostało skutecznie wszczęte, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.