Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 marca 2017 r., sygn. akt II SO/Op 1/17, przyznano skarżącej J. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Samorząd radców prawnych wyznaczył tym pełnomocnikiem S. M. Pełnomocnik ten w dniu 13 kwietnia 2017 r. złożył w imieniu J. M. skargę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Wniósł jednocześnie o przyznanie wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych, w najwyższej stawce, uzasadniając to skróconym czasem, koniecznością występowania z wnioskiem o przywrócenie terminu i utrudnioną komunikacją ze skarżącą, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w całości, ani w jakiejkolwiek części. Pełnomocnik nie stawił się na rozprawie, na której wydano wyrok oddalający skargę.
Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oddalił skargę J. M. na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję. Pełnomocnik sporządził i złożył w tut. Sądzie skargę kasacyjną oraz oświadczył jednocześnie, że koszty pomocy nie zostały opłacone w całości, ani w części, oraz wniósł o zasądzenie ich w najwyższej wysokości z uwagi na charakter sprawy, odległość zamieszkania skarżącej i pełnomocnika strony, tempo prac i konieczność składania wniosku i o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz że wnosi o rozpoznania sprawy na rozprawie. Pełnomocnik skarżącej nie wziął udziału w rozprawie kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Wyrokiem z dnia 11 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2771/17, wydanym na rozprawie, NSA oddalił skargę kasacyjną skarżącej.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz.1302) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przedmiotem niniejszego orzeczenia są koszty pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, poniesione w związku z reprezentacją skarżącej przed sądem I instancji i za sporządzoną skargę kasacyjną. Przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku zastosowanie mają przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715, z późn. zm.), zwane dalej "rozporządzeniem". Jak wynika z § 2 rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują: opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego ustanowionego z urzędu. Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4 tego aktu.
Z kolei § 4 ust. 2 przywołanego przepisu umożliwia ustalenie opłaty w wysokości wyższej, a nieprzekraczającej 150 % opłaty ustalonej w ust. 1 uzależniając to od uwzględnienia nakładu pracy radcy prawnego, w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu; wartości przedmiotu sprawy; wkładu radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie oraz od stopnia zawiłości sprawy, w szczególności trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
Oceniając działanie pełnomocnika strony z zachowaniem kryteriów wskazanych w cytowanym § 4 ust. 2 rozporządzenia, referendarz postanowił o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w kwocie 442,80 zł. Składa się na nią wynagrodzenie - ustalone na podstawie § 4 ust. 1 rozporządzenia - za:
- - udział w postępowaniu przed sądem I instancji, w kwocie netto 240 zł, określonej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia,
- - za sporządzenie skargi kasacyjnej, w kwocie netto 120 zł, określonej w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia (odpowiadającej 50 % opłaty wskazanej w § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia).
Kwoty te wynoszące po zsumowaniu netto 360 zł, zostały zwiększone - stosownie do § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia - o podatek od towarów i usług obliczony według stawki 23 %, wynoszący 82,80 zł.
Istotne dla powyższego rozstrzygnięcia jest także to, iż odnośnie dokonywanych przez pełnomocnika czynności złożenia skargi, wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, w ocenie referendarza sądowego wynagrodzenie za te czynności pokrywa wynagrodzenie przyznane ogólnie za jego działania w postępowaniu przed sądem I instancji. Takie stanowisko orzekającego znajduje potwierdzenie w poglądzie przedstawionym przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 190/13, dostępne Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres strony https://orzeczenia.nsa.gov.pl, według którego wynagrodzenie należy się co do zasady za całokształt działań pełnomocnika, które doprowadzą do wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie w danej instancji. Odnośnie podniesionego przez pełnomocnika argumentu krótkich terminów na dokonanie czynności procesowych, to zauważyć należy, że nie odbiegały one od zwykłych terminów procesowych.
Jak bowiem wynika z lektury postanowienia z dnia 26 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Op 219/17 o przywróceniu terminu do wniesienia skargi, pełnomocnik na wniesienie skargi wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu miał 30 dni od dnia, kiedy dowiedział się o wyznaczeniu go do tej funkcji. Ponadto pełnomocnik nie wykazał, jakie dodatkowe koszty poniósł w związku z odległym, według niego, miejscem zamieszkania strony. Brak jest zatem podstaw do przyznania wynagrodzenia w wyższej wnioskowanej przez niego stawce.
W związku z tym, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., referendarz sądowy orzekł jak w sentencji postanowienia.