Uzasadnienie
Przedmiotem skargi, Wojewody Opolskiego wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest uchwała Rady Gminy Izbicko z dnia 18 stycznia 2010 r., Nr XLIX/253/10, w sprawie utworzenia Zespołu Szkół Gminy Izbicko. Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 5, art. 17 ust. 4 i art. 62 ust. 1, 3 i 5c ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.), art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.) oraz art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005 r. Nr 249, poz. 2104, z późn. zm.), po uzyskaniu pozytywnej opinii Opolskiego Kuratora Oświaty oraz wyrażeniu opinii przez Rady Pedagogiczne poszczególnych szkół i przedszkoli objętych uchwałą. W § 1 tej uchwały Rada postanowiła o utworzeniu z dniem 1 września 2010 r. Zespołu Szkół Gminy Izbicko, w skład którego weszły:
- 1) Publiczne Gimnazjum w Izbicku im. św. Jacka Odrowąża,
- 2) Publiczna Szkoła Podstawowa w Izbicku im. Franciszka Myśliwca,
- 3) Publiczna Szkoła Podstawowa w Krośnicy im. Josepha von Eichendorffa,
- 4) Publiczna Szkoła Podstawowa w Otmicach im. Janusza Korczaka,
- 5) Publiczne Przedszkole w Izbicku,
- 6) Publiczne Przedszkole w Siedlcu,
- 7) Publiczne Przedszkole w Otmicach oraz
- 8) Publiczne Przedszkole w Krośnicy.
W § 2 uchwały postanowiono, że siedziba Zespołu będzie się znajdowała w Izbicku przy ul. 15 Grudnia 32. Zgodnie z § 7 uchwały, jej wykonanie powierzono Wójtowi Gminy Izbicko, z kolei w § 8 Rada postanowiła, że uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Opolskiego, z mocą od dnia 1 września 2010 r. W § 5 uchwały zawarto zapis, że akt założycielski Zespołu stanowi załącznik nr 1 do uchwały, natomiast w § 6 nadano Zespołowi Szkół Gminy Izbicko Statut, stanowiący załącznik nr 2 do uchwały.
Wyrokiem z dnia 25 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu orzekł w punkcie 1 sentencji o niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały, a w punkcie 2 zasądził od Gminy Izbicko na rzecz Wojewody Opolskiego kwotę 480 zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Z protokołu rozprawy, na której zapadł ww. opisany wyrok wynika, że na pytanie Sądu, pełnomocnik Gminy oświadczyła, że w Gminie funkcjonują cztery odrębne przedszkola, stąd zdaniem Gminy zapisy statutu są nieprawidłowe (por. k-20 akt sądowych).
Przywołany wyżej wyrok wraz z uzasadnieniem, został doręczony pełnomocnikowi Gminie Izbicko. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd doszedł do przekonania, iż skarga Wojewody zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony akt narusza przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm. [obecnie Dz. U. z 2016 r. poz. 1943, z późn. zm. - dopisek Sądu]), zwanej dalej ustawą o systemie oświaty, regulujące m.in. zagadnienie połączenia jednostek oświatowych w zespół. Sąd podniósł, że w rozpatrywanej sprawie zasadniczy spór pomiędzy stronami postępowania dotyczył kwestii, czy podejmując przedmiotową uchwałę Rada Gminy Izbicko naruszyła art. 62 ust. 5 ustawy o systemie oświaty. Wojewoda Opolski zarzucił bowiem Radzie Gminy Izbicko, że powołany przepis nie przewiduje możliwości łączenia w zespół szkół tego samego rodzaju, a tak - jego zdaniem - uczyniła Rada w kwestionowanej uchwale.
Ponadto Wojewoda zarzucił niezgodność uchwały i aktu założycielskiego Zespołu Szkół ze Statutem stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały. Z kolei Rada dowodziła, że zaskarżoną uchwałę podjęła po uzyskaniu pozytywnej opinii Kuratorium Oświaty, które wyraziło zgodę na połączenie wszystkich placówek w jeden zespół. Odnosząc się do tak postawionego problemu, Sąd zgodził się ze stanowiskiem organu nadzoru o konieczności stwierdzenia, że zaskarżona uchwała narusza prawo. Sąd podniósł, że dokonując analizy treści postanowień zaskarżonej uchwały, mocą których doszło do powołania Zespołu Szkół Gminy Izbicko oraz odpowiednich zapisów Statutu, należało się zgodzić z Wojewodą, że wydając zaskarżoną uchwałę Rada Gminy Izbicko w sposób istotny naruszyła art. 62 ust. 5 w związku z art. 62 ust. 1 ustawy o systemie oświaty, albowiem w sposób nieuprawniony dokonała połączenia w jeden zespół gimnazjum, trzech szkół podstawowych (tj.: Publicznej Szkoły Podstawowej w Izbicku im. Franciszka Myśliwca, Publicznej Szkoły Podstawowej w Krośnicy im. Josepha von Eichendorffa, oraz Publicznej Szkoły Podstawowej w Otmicach im. Janusza Korczaka) oraz czterech przedszkoli (tj.: Publicznego Przedszkola w Izbicku, Siedlcu, Otmicach oraz w Krośnicy).
Sąd wskazał, że przepis art. 62 ust. 1 ustawy o systemie oświaty dopuszcza możliwość połączenia w zespół tylko szkół różnych typów, a dokonując połączenia w jednym akcie 3 szkół podstawowych i 4 przedszkoli, Rada Gminy Izbicko naruszyła ww. przepis art. 62 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Niezależnie od powyższego, Sąd stwierdził ponadto sprzeczność zapisów uchwały i aktu założycielskiego ze Statutem zespołu. Z zestawienia treści powyższych aktów wynika bezspornie, zdaniem Sądu, że w § 1 uchwały, jak i aktu założycielskiego, w skład utworzonego zespołu weszły m.in. Publiczne Przedszkole w Izbicku, Publiczne Przedszkole w Siedlcu, Publiczne Przedszkole w Otmicach oraz Publiczne Przedszkole w Krośnicy. Tymczasem, jak stwierdził Sąd, w Statucie stanowiącym załącznik nr 2 do uchwały wskazano, że w skład zespołu weszło tylko jedno przedszkole, tj. Publiczne Przedszkole w Izbicku z oddziałami zamiejscowymi w Krośnicy, Otmicach i Siedlcu.
Sąd podniósł, że powyższą okoliczność potwierdził również pełnomocnik Gminy na rozprawie sądowej, oświadczając do protokołu rozprawy, iż na terenie gminy, w poszczególnych wioskach funkcjonują przedszkola stanowiące odrębne placówki, dlatego zapisy Statutu pełnomocnik uznał za nieprawidłowe. Powyższe rozbieżności, jak słusznie podnosił organ nadzoru, należało kwalifikować jako istotne naruszenie prawa, bowiem na podstawie sprzecznych zapisów trudno określić, jakie placówki funkcjonują na terenie gminy Izbicko, tj. czy są to cztery przedszkola publiczne, czy też jedno przedszkole z oddziałami zamiejscowymi.
Pismem procesowym z dnia 21 sierpnia 2017 r., pełnomocnik Gminy Izbicko zwrócił się o sprostowanie uzasadnienia wyroku. Uzasadniając zgłoszony wniosek pełnomocnik poinformował, że w Gminie Izbicko funkcjonuje jedno przedszkole, tj. Publiczne Przedszkole w Izbicku z oddziałami zamiejscowymi w Krośnicy, Otmicach, Siedlcu, a nie cztery odrębne przedszkola w poszczególnych wioskach, jak podano na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej: "P.p.s.a.", sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki.
Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie wadliwości orzeczenia przez nadanie orzeczeniu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia. Sprostowaniu podlegają wadliwości występujące zarówno w samej sentencji, jak i uzasadnieniu orzeczenia (por. postanowienie SN z dnia 15 kwietnia 1982 r., sygn. akt I PZ 7/82, OSNCP 1982, nr 10, poz. 155). Przedmiotem sprostowania mogą być zaś wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe albo inne oczywiste omyłki. Oczywistość omyłki pisarskiej, rachunkowej lub innej wyraża się natomiast tym, że jest ona natychmiast rozpoznawalna i wynika jednoznacznie z treści orzeczenia.
Rektyfikacja wyroku jaką przewidziano w powołanym powyżej przepisie możliwa jest w przypadku, gdy w jego treści dopuszczono się niedokładności, błędu pisarskiego lub rachunkowego albo oczywistej omyłki. Judykatura przyjęła, że sprostowanie niedokładności (nieścisłości) należy rozumieć jako właściwe oznaczenie strony, bądź podmiotów postępowania, czy też ich pełnej nazwy. Błąd pisarski to widoczne niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia lub błąd gramatyczny, czy niezamierzone opuszczenie jednego lub więcej wyrazów. Błąd rachunkowy to natomiast błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych, polegający najczęściej na błędnym działaniu sumowania lub odejmowania. Ostatnią kategorią wymienioną w powołanym przepisie jest "inna oczywista omyłka". Pojęcie to ma znacznie szerszy zakres jednakże jego charakter zbliżony jest do pojęć wymienionych wcześniej. Przyjmuje się również, że sprostowanie wyroku w rozumieniu powołanego przepisu nie może prowadzić do zmiany zawartego w nim rozstrzygnięcia.
Podkreślić jednak należy, że przedmiotem sprostowania mogą być ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, ale popełnione jedynie przez Sąd, a nie przez strony postępowania (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OZ 665/13, LEX nr 1364265 i z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II GZ 633/14, LEX nr 1519235).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że żądanie sprostowania na stronie 8 uzasadnienia wyroku, gdzie Sąd przywołał okoliczność złożenia do protokołu rozprawy, oświadczenia pełnomocnika Gminy Izbicko dotyczącego form działania przedszkoli w Gminie Izbicko, nie znajduje uzasadnienia w świetle art. 156 § 1 P.p.s.a. Żądanie to nie dotyka sprostowania w rozumieniu powyższego przepisu, albowiem oświadczenie takiej, a nie innej treści pełnomocnika Gminy Izbicko padło i zostało zaprotokołowane, na rozprawie w dniu 25 lipca 2017 r. Zgłoszony przedmiot sprostowania nie odnosi się zatem do ujawnionych w orzeczeniu niedokładności, błędów pisarskich lub rachunkowych albo innych oczywistych omyłek dokonanych przez Sąd. Powtórzyć należy, że sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym.
Przedmiotem sprostowania mogą być wyłącznie ujawnione w orzeczeniu niedokładności, błędy pisarskie lub rachunkowe albo inne oczywiste omyłki, przy czym chodzi tu jedynie o omyłki sądu, nie zaś pomyłki popełnione przez strony postępowania.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zmiany, których domaga się pełnomocnik Gminy Izbicko w ramach żądania sprostowania uzasadnienia, z podanych wyżej powodów, nie mogły zostać uwzględnione.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu działając na podstawie art. 156 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.