Uzasadnienie
D. A. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie umieszczenia w dowodzie osobistym, określonej treści wpisu.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 5 sierpnia 2008 r., wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. W terminie zakreślonym przez Sąd do dokonania żądanej czynności, D. A. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek z dnia 18 sierpnia 2008 r. skarżący podniósł, iż znajduje się w trudnej sytuacji bytowej, spowodowanej jego złym stanem zdrowia i trudną sytuacją finansową. Skarżący oświadczył, że jest osobą całkowicie niezdolną do pracy i niezdolną do samodzielnej egzystencji, utrzymuje się ze świadczenia rentowego oraz z doraźnych, celowych zasiłków z pomocy społecznej. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a będąc osobą niepełnosprawną i przewlekle chorą ponosi zwiększone koszty utrzymania, przekraczające możliwości finansowe pochodzące z renty i zasiłku.
W oświadczeniu o stanie majątku i dochodach skarżący podał, że jest współwłaścicielem domu jednorodzinnego o pow. ok. 100 m², który jest "stary" i "nieremontowany". Skarżący uzyskuje dochód miesięczny z tytułu renty ZUS wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 896,59 zł. D. A. nie wykazał innego majątku, ani innych źródeł dochodu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważono, co następuje:
W przywołanej wyżej ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a.", przewidziano instytucję prawa pomocy. Jest to szczególna instytucja postępowania przed sądami administracyjnymi, która ma na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego, a tym samym realizację uprawnień wynikających z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 6 Konwencji o Ochronie Prawa Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.).
Instytucja prawa pomocy ma więc na celu ułatwienie najuboższym dochodzenia swych słusznych praw w sprawach dotyczących ich żywotnych interesów, a podstawą jej przyznania jest spełnienie przez wnioskującego określonych przez ustawodawcę przesłanek. Przesłanki te zostały ustalone w art. 246 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, a zatem w myśl art. 245 § 3 P.p.s.a. zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Oceny jego sytuacji materialnej należało więc dokonać biorąc pod uwagę to, czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Przechodząc do oceny sytuacji materialnej skarżącego pod względem wyżej wskazanego kryterium referendarz zważył, że D. A. jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe, która uzyskuje miesięczny dochód wyłącznie z tytułu świadczenia ZUS wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym, w łącznej kwocie 896,59 zł., a także jest współwłaścicielem domu o powierzchni ok. 100 m². D. A. nie wykazał innych źródeł dochodu i składników majątkowych, w tym zgromadzonych oszczędności. W tym stanie sprawy przyjąć należało, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego utrzymania. Wysokość uzyskiwanego przez D. A. miesięcznego dochodu oraz przedstawiony stan majątku, nie daje podstaw do zapewnienia skarżącemu wygospodarowania środków na poniesienie kosztów postępowania sądowego.
Skarżący musi bowiem z wyżej wskazanego dochodu pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wydatki na bieżące utrzymanie, co do przeciętnej wysokości których, referendarz posiada wiedzę, w stosunku do wysokości uzyskiwanego dochodu i wobec oświadczenia skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności, przemawiają za poglądem, iż poniesienie przez D. A. kosztów sądowych spowodowałoby naruszenie materialnego minimum socjalnego i zachwiało jego sytuację bytową. Stąd należy przyznać skarżącemu prawo pomocy, we wnioskowanym przez niego zakresie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.