Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę D. A. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie dokumentu stwierdzającego tożsamość.
Na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu, udzielił skarżącemu w dniu 25 listopada 2008 r. prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym swym zakresem ustanowienie adwokata z urzędu. Na tej podstawie, po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Rady Adwokackiej w O., na pełnomocnika D. A. został wyznaczony adwokat R. L., wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w O., przy ulicy [...] lok. [...].
W piśmie procesowym z dnia 11 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że brak jest podstaw do złożenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie, zażądał zwrotu kosztów sporządzenia opinii prawnej o braku podstaw do wniesienia skargi, którą to opinię załączył do w/w pisma. Wobec wezwania Sądu, pełnomocnik z urzędu uzupełnił przedstawiony wniosek i w piśmie z dnia 5 stycznia 2009 r. oświadczył, że opłaty z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nie zostały zapłacone w całości. Do akt sprawy zostało dołączone także pismo z dnia 11 grudnia 2008 r., którym pełnomocnik informuje skarżącego o podjętych czynnościach w sprawie oraz przesyła odpis opinii prawnej.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 244 P.p.s.a. instytucja prawa pomocy obejmuje swym zakresem zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu stanowi uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu bez ponoszenia przez nią wynagrodzenia i wydatków adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Stosownie natomiast do art. 250 P.p.s.a., wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. O wyznaczeniu pełnomocnika decyduje, w myśl art. 253 P.p.s.a., odpowiednio właściwa: okręgowa rada adwokacka, rada okręgowa izby radców prawnych, Krajowa Rada Doradców Podatkowych lub Krajowa Rada Rzeczników Patentowych.
W tym miejscu wskazać należy, że wprawdzie adwokat R. L. ustanowiony w niniejszej sprawie adwokatem z urzędu, nie przedłożył stosownego pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącego, to w myśl orzecznictwa sądowoadministracyjnego przyjąć należało pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 sierpnia 2005 r., iż sama okoliczność, że art. 244 § 2 P.p.s.a. określa ustanowienie adwokata jako uprawnienie strony do udzielenia pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi, nie oznacza, że w takim przypadku udzielenie pełnomocnictwa ma być potwierdzane dokumentem pełnomocnictwa złożonym do akt sprawy. Skoro bowiem strona występuje o ustanowienie adwokata i z góry wiadomo, że adwokatem tym w razie uwzględnienia wniosku będzie adwokat wyznaczony przez okręgową radę adwokacką, to należy założyć, że strona udziela pełnomocnictwa wyznaczonemu adwokatowi. Jeżeli więc okręgowa rada adwokacka kieruje do Sądu pismo, w którym wskazuje wyznaczonego adwokata i zawiadamia o tym stronę, to można przyjąć domniemanie, że wyznaczony adwokat działa w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez stronę, dla której został wyznaczony.
W takim przypadku nie jest konieczne dołączenie do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy (por.: postanowienie NSA z dnia 2 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OZ 783/05; z dnia 23 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 519/05; obydwa opublikowane na stronach internetowych Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W tych okolicznościach sprawy referendarz sądowy, uwzględniając pogląd wyrażony w przywołanym postanowieniu NSA z dnia 2 sierpnia 2005 r., uznał o braku konieczności przedłożenia odrębnego pełnomocnictwa udzielonego przez D. A. adwokatowi R. L. i postanowił przyznać pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Referendarz zważył więc, że przywołany powyżej art. 250 P.p.s.a. regulując kwestie związane z wynagradzaniem zawodowych pełnomocników ustanowionych w ramach przyznanego prawa pomocy, odsyła jednocześnie do odrębnych przepisów, wśród których znajdują się m.in. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)– zwanego dalej:"rozporządzeniem". Z rozporządzenia wynika, że przyznanie adwokatowi wynagrodzenia oraz zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków za zastępstwo prawne wykonywane w ramach prawa pomocy następuje na jego wniosek, który powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części (§ 20 rozporządzenia).
Oświadczenie takiej treści zostało złożone przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 5 stycznia 2009 r., a zatem została spełniona przesłanka warunkująca dalsze rozpoznanie złożonego wniosku. Referendarz zważył więc, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 19 rozporządzenia, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji, wynoszą za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej – 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1 lit c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd, zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia, opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.
Zważyć także należy, iż zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, w brzmieniu nadanym przez § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach. Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 454, poz. 535 ze zm.), stawka podatku od towarów i usług wynosi 22 %. Jest to stawka podstawowa i obowiązuje ona podatników świadczących usługi prawnicze.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, charakter przedmiotowej sprawy oraz wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia referendarz sądowy uznał, że kwota 146,40 zł wynagrodzenia jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. Referendarz nie przyznał adwokatowi zwrotu niezbędnych wydatków, albowiem pełnomocnik nie wystąpił z takim żądaniem. Zasądzając wynagrodzenie referendarz sądowy uwzględnił także § 2 ust. 3 przywołanego wyżej rozporządzenia i podwyższył wynagrodzenie o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 26,40 zł.
W związku z powyższym, działając na zasadzie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.