Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 252/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę T. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 stycznia 2014 r., nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Powyższy wyrok wraz z uzasadnieniem doręczony został skarżącemu - na jego wniosek - w dniu 25 lipca 2014 r.
W dniu 26 czerwca 2014 r. T. R. złożył osobiście w Biurze Podawczym tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika.
Postanowieniem z dnia 25 lipca 2014 r. referendarz sądowy ustanowił skarżącemu radcę prawnego, wyjaśniając, że złożony wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie pomocy w zakresie częściowym, obejmującym wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu, ponieważ skarżący jest zwolniony od kosztów sądowych z mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2014 r., które wpłynęło do Sądu w dniu 18 sierpnia 2014 r., co potwierdza data prezentaty (k. 79 akt sąd.), Okręgowa Izba Radców Prawnych w Opolu poinformowała o wyznaczeniu pełnomocnika z urzędu dla skarżącego w osobie radcy prawnego S. M. W dniu 11 września 2014 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej) pełnomocnik wraz ze skargą kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 26 czerwca 2014 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. We wniosku o przywrócenie terminu podał, że informację o wyznaczeniu go pełnomocnikiem w sprawie odebrał w dniu 22 sierpnia 2014 r. Uchybienie terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej wynika zatem z okoliczności obiektywnych, gdyż o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem dowiedział się już po upływie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił również, odwołując się w tym zakresie do orzecznictwa NSA, że w dniu 25 sierpnia 2014 r. zapoznał się z aktami sprawy, a w dniach od 27 sierpnia 2014 r. do 9 września 2014 r. prowadził korespondencję i rozmowy telefoniczne ze skarżącym.
Wskazał, że skargę wnosi w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. dnia, w którym miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi po zapoznaniu się z obszernymi aktami sprawy. Ponadto zauważył, że skargę kasacyjną złożył w terminie, jaki wskazuje orzecznictwo, tj. 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej należało uwzględnić.
Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1, 2 i 4 P.p.s.a.).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek w kontekście powyższego uregulowania zauważyć trzeba, że jakkolwiek wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika złożony w otwartym terminie do wniesienia skargi kasacyjnej nie wpływa na bieg tego terminu, to okoliczność ta może stanowić jedną z podstaw uzasadniających złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, wyd. 5, Warszawa 2012, s. 479-480). Wyznaczenie pełnomocnika z urzędu nie oznacza bowiem możliwości podjęcia przez niego natychmiastowego działania w imieniu strony. Dlatego przy ocenie, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie, istotne jest ustalenie, kiedy pełnomocnik miał realną możliwość jego sporządzenia. Możliwość ta wyznacza zatem czas ustania przyczyny uchybienia terminowi.
W tej kwestii Sąd podziela utrwalony już w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i wskazywany przez pełnomocnika pogląd, że dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, jest dzień, w którym pełnomocnik ustanowiony w trybie art. 244 P.p.s.a. miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienia NSA: z 4 kwietnia 2012 r., I OZ 211/12; z 12 maja 2012 r., II GZ 243/11 oraz z 19 lipca 2012 r., II OZ 612/12, zamieszczone na stronie internetowej - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnotować również trzeba, że Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż art. 87 § 1 P.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że - w sytuacji niedochowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, o którym mowa w art. 177 § 1 P.p.s.a., na skutek wystąpienia o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego - przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje z dniem, w którym powiadomiony o ustanowieniu pełnomocnik ma możliwość sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, jest zgodny z art. 45 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP (por. wyrok TK z 25 lipca 2013 r., SK 17/12, LEX nr 1354495).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że pełnomocnik skarżącego dopiero w dniu 22 sierpnia 2014 r. powziął z pisma Okręgowej Izby Radców Prawnych w Opolu wiadomość o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu w niniejszej sprawie. Natomiast w dniu 11 września 2014 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, który - z uwagi na datę doręczenia odpisu wyroku stronie - upłynął z dniem 25 sierpnia 2014 r. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej rozpoczął bieg w dniu 26 lipca 2014 r. i jego trzydziesty dzień przypadał na 24 sierpnia 2014 r. (niedziela), stąd stosownie do art. 83 § 2 P.p.s.a. należało uznać, że termin ten upływał z dniem 25 sierpnia 2014 r., czyli w następnym dniu po dniu wolnym od pracy. Jednocześnie pełnomocnik dokonał czynności, której terminowi uchybił, składając skargę kasacyjną.
Na podstawie powyższych okoliczności stwierdzić należy, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu, w którym pełnomocnik miał rzeczywistą możliwość pełnego zapoznania się z aktami sprawy, czyli w dniu 9 września 2014 r. Złożenie przez pełnomocnika skarżącego w dniu 11 września 2014 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej, tj. w terminie trzydziestu dni od zawiadomienia go o wyznaczeniu pełnomocnikiem z urzędu, a jednocześnie w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, oznacza, że termin do dokonania tej czynności, o którym mowa w art. 87 § 1 P.p.s.a., został zachowany.
Reasumując, uznać należało, że pełnomocnik skarżącego wykazał brak winy w uchybieniu terminowi, a nadto dochował wszystkich pozostałych wymogów, jakim powinien odpowiadać wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, w zakresie zachowania terminu złożenia tego wniosku oraz dokonania wraz z wnioskiem czynności, której nie dokonał w terminie.
Z tych względów, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.