Uzasadnienie
Gmina [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Opolu z dnia 12 marca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie nyskim z dnia 28 grudnia 2011 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę samowolnie wybudowanej świetlicy wiejskiej w [...] położonej na działce nr [...]. Jednocześnie ze skargą strona złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wyjaśnił, że Gmina [...] wystąpiła do niego o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, a art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej zwany P.p.s.a., nie przewiduje takiej możliwości, zezwalając jedynie na wstrzymanie wykonania decyzji własnej. Wobec tego organ II instancji uznał, że rozpoznanie wniosku wykracza poza jego kompetencje.
Skarżąca ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę, złożyła w piśmie z 5 czerwca 2012 r. wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji adresowany do sądu. Wniosek uzasadniła tym, że dokonanie rozbiórki może wywołać znaczną szkodę polegającą na powstaniu kosztów pracy sprzętu i robocizny w związku z obowiązkiem demontażu kontenerów i zagospodarowania przyległego do obiektu kontenerowego terenu oraz towarzyszącej infrastruktury.
Wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, został przez Sąd przesłany organowi w celu ewentualnego ustosunkowania się do niego.
Pismem procesowym z dnia 13 czerwca 2012 r., OWINB w Opolu oświadczył, że nie sprzeciwia się uwzględnieniu wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą wynikającą z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności będących jej przedmiotem. Natomiast stosownie do treści art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z przywołanego uregulowania wynika, że przewidziana w nim instytucja ma za cel tymczasowe ukształtowanie stosunków. W szczególności tymczasowa ochrona mająca na celu zapobieżenie powstaniu znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, następuje do czasu rozpoznania skargi przez sąd. Postanowienie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności nie przesądza ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż ma jedynie charakter wpadkowy, a jego byt prawny kończy się z chwilą wydania wyroku.
Przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a., polegające na możliwości wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi dojdzie do jego wzruszenia.
W myśl postanowienia NSA z 31 marca 2005 r., w sprawie II OZ 155/05 (opubl. OSS 2005/3/72), w sprawie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu sąd z urzędu ma obowiązek uwzględnić wszelkie okoliczności. Oznacza to wzięcie pod uwagę w rozpoznawanej sprawie nie tylko argumentów natury prawnej, ale też okoliczności faktycznych sprawy. W tej ocenie trudno pominąć, że podstawą decyzji nakazującej rozbiórkę świetlicy nie był jej stan techniczny, grożący np. katastrofą budowlaną, lecz brak wymaganego zezwolenia na budowę.
W sprawie dotyczącej nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, istota problemu sprowadza się zatem do oceny, czy wykonanie obowiązku nałożonego zaskarżoną decyzją może narazić skarżącą na znaczną szkodę lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki, gdyby w przyszłości okazało się, że decyzja została uchylona przez Sąd.
W ocenie Sądu, na gruncie rozpoznawanej sprawy wykonanie decyzji przed rozpoznaniem skargi łączy się z niebezpieczeństwem powstania po stronie skarżącej realnej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a., i to już z uwagi na znaczne koszty wykonania robót rozbiórkowych i niwelacyjnych.
W razie bezzasadności nakazu określonego w zaskarżonej decyzji może bowiem powstać kwestia przywrócenia do stanu poprzedniego, co niewątpliwie będzie wiązało się z koniecznością poniesienia przez skarżącą znacznych nakładów finansowych.
Zwrócić trzeba uwagę, że wniosek znalazł poparcie organu, któremu Sąd umożliwił wyrażenie swojego stanowiska w kwestii zasadności wstrzymania wykonania wydanego aktu (patrz: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 grudnia 2006 r., sygn. akt I OZ 1621/06, dostępne System Informacji Prawnej Lex nr 205605).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. należało orzec, jak w sentencji, ale podkreślenia wymaga, że wstrzymanie wykonania decyzji nie przesądza automatycznie o zasadności skargi, która będzie dopiero przedmiotem rozpoznania przez sąd na wyznaczonej w tym celu rozprawie.