Uzasadnienie
Z. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 25 stycznia 2013 r., nr [...], utrzymującą w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o obciążeniu skarżącego kosztami utrzymania psa i przekazania go do schroniska, w wysokości 4.652,69 zł.
W terminie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, wyznaczonego na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z dnia 9 sierpnia 2013 r., skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z formularza wniosku wynika, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie pracuje zawodowo i jest osobą niepełnosprawną o orzeczonym umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z powyższych względów korzysta z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], a uzyskiwany zasiłek w wysokości 416,43 zł, jest jedynym źródłem jego utrzymania. Oświadczył także, że samotnie tworzy gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, ani dodatkowych źródeł finansowania. Do akt sprawy dołączono zaświadczenie z dnia 19 sierpnia 2013 r., wydane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w [...], z którego wynika, że Z. K. znajduje się w trudnej sytuacji materialno – bytowej i zdrowotnej, posiada orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności i z powyższych względów pobiera w tamtejszym Ośrodku świadczenie pieniężne z pomocy społecznej, tj. zasiłek stały w kwocie 416,43 zł.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (tj. w zakresie częściowym), a zatem wnioskowanym przez skarżącego, przyznanie tego prawa następuje, gdy osoba zwracającą się pomoc wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Podnieść także należy, że przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, Sąd (referendarz sądowy) dokonuje oceny sytuacji materialnej wnioskującego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a w szczególności na podstawie złożonych przez niego oświadczeń, w urzędowym formularzu wniosku. Wniosek ten bowiem, powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym (art. 252 § 1 P.p.s.a.).
Uwzględniając powyższe regulacje, referendarz sądowy dokonał oceny sytuacji bytowej wnioskodawcy opierając się na jego oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, mając na uwadze, że sam formularz wniosku uwzględnia swym zakresem – stosownie do wyżej przywołanego art. 252 § 1 P.p.s.a., dokładne dane o sytuacji Z. K. Ponadto, zaświadczenie wydane przez Zastępcę Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] potwierdza, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej, wobec czego pobiera zasiłek stały, w wysokości 416,43 zł. Fakt, że skarżący otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej uwiarygodnia znacząco jego złą sytuację materialną i wskazuje, że jest osobą, nie mogącą samodzielnie zaspokoić własnych potrzeb. Udzielenie jakiejkolwiek formy pomocy społecznej jest bowiem uzależnione od wystąpienia ściśle wskazanych powodów, które określa się mianem trudnej sytuacji życiowej, dającej podstawę do przyznania osobom potrzebującym wsparcia od Państwa (por. S. Nitecki, w: "Komentarz do ustawy o pomocy społecznej", Wyd.
Gaskor, Wrocław 2013, s. 114). Przyznanie środków z pomocy społecznej, poprzedzone jest natomiast przeprowadzeniem szczegółowego postępowania administracyjnego, którego jednym z bardziej istotnych elementów jest wywiad środowiskowy. Pracownik socjalny, przeprowadzając wywiad, bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową osoby samotnie gospodarującej lub osób w rodzinie, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej im pomocy. W tym zakresie pracownicy socjalni weryfikują zatem oświadczenie osoby, która ubiega się o przyznanie wybranej przez nią formy pomocy społecznej.
Z powyższych względów rozpoznający wniosek, mając na względzie ekonomię postępowania, uznał o braku konieczności wzywania wnioskodawcy, w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Referendarz sądowy przyjął zatem, że wykazany przez Z. K. miesięczny dochód w kwocie 416,43 zł oraz przedstawiona sytuacja majątkowa, nie dają podstaw do zapewnienia wnioskodawcy wygospodarowania środków na opłacenie kosztów sądowych. Skarżący musi bowiem z uzyskiwanego zasiłku pokryć koszty utrzymania mieszkania oraz koszty bieżącego utrzymania siebie, do których zaliczyć należy koszty ubrania, zakupu środków czystości, wyżywienia, czy lekarstw. Wysokość uzyskiwanego dochodu w stosunku do koniecznych wydatków, przy jednoczesnym oświadczeniu skarżącego o braku zgromadzonych oszczędności, nie daje podstaw do przyjęcia poglądu, iż sytuacja materialna skarżącego stanowi gwarancję poniesienia kosztów sądowych, bez uszczerbku w jego koniecznym utrzymaniu.
Stąd referendarz sądowy, działając na zasadzie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., uznał o konieczności zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych, co orzekł jak w sentencji.