Uzasadnienie
Przedmiotem skargi A. K. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 21 maja 2015 r., nr [...], dotycząca zasiłku celowego.
W skardze A. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy, wobec czego przesłano skarżącemu wymagany urzędowy formularz wniosku oraz wezwano do jego wypełnienia i odesłania, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie powyższe doręczono skarżącemu w dniu 2 września 2015 r., a w dniu 4 września 2015 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadesłał wypełniony formularz wniosku. Wskazał w nim, że jest osobą trwale bezrobotną, nie posiada środków finansowych ani jakichkolwiek źródeł dochodu, na pokrycie kosztów sądowych i innych opłat, w tym kosztów pełnomocnika. Oświadczył, że zamieszkuje w mieszkaniu komunalnym o powierzchni 30,36 m²; nie wykazał żadnych składników majątkowych. Podał ponadto, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu lekkim, z powodu inwalidztwa wzroku i ruchu.
Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dale w skrócie: "P.p.s.a." zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a., strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Skoro A. K. z mocy samej ustawy P.p.s.a., jako osoba skarżąca decyzję dotyczącą zasiłku celowego, został zwolniony z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, to postępowanie z jego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i należało je umorzyć, co orzeczono w pkt I sentencji. Podstawę rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 249a P.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., stosownie do których, referendarz sądowy wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli stało się ono zbędne.
Stosownie do art. 245 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a także w zakresie częściowym, obejmującym m.in. tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Skarżący, jak wyżej wykazano, został z mocy samej ustawy P.p.s.a. zwolniony od kosztów sądowych, zatem jego wniosek o udzielenie prawa pomocy należało rozpatrzyć jako wniosek o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący wyłącznie ustanowienie pełnomocnika z urzędu.
Zważyć przeto należy, że stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., określającego przesłanki warunkujące udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, który to pogląd referendarz podziela, iż przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych (por. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 424/04, niepublikowane).
Dokonując oceny sytuacji bytowej skarżącego, referendarz sądowy oparł się na oświadczeniu zawartym w formularzu wniosku, a także danych wynikających z akt administracyjnych sprawy. Ze znajdującego się w nim wywiadu środowiskowego z dnia 2 marca 2015 r. wynika, że dochód skarżącego wynosi 160,23 zł; zamieszkuje on w 1 pokoju z aneksem kuchennym, a mieszkanie posiada ogrzewane za pomocą pieca węglowego. Ponadto, skarżącemu przyznano do końca kwietnia 2015 r. dodatek energetyczny w wysokości 11,36 zł miesięcznie (decyzja z dnia 13 listopada 2014 r., nr [...]) i dodatek mieszkaniowy w wysokości 148,87 zł miesięcznie, w tym ryczałt na zakup opału w wysokości 34,90 zł (decyzja z dnia 20 listopada 2014 r., nr [...]). Skarżącemu przyznano także jednorazowo w dniu 4 marca 2015 r., zasiłek celowy z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału w kwocie 200 zł (decyzja nr [...]) oraz świadczenie pieniężne na zakup żywności w kwocie 150 zł (decyzja nr [...]). W aktach administracyjnych sprawy znajduje się także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 9 października 2014 r., zaliczające skarżącego do lekkiego stopnia niepełnosprawności.
Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy, referendarz przyjął, że wysokość miesięcznego dochodu wnioskodawcy, który utrzymuje się wyłącznie ze środków pomocy społecznej oraz wykazana sytuacja majątkowa, nie stwarzają podstaw do wygospodarowania przez niego środków na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. Wobec tego, przyznanie prawa pomocy przez ustanowienie adwokata z urzędu, jest zasadne.
Mając na uwadze powyższe, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie II sentencji.