Uzasadnienie
W piśmie z dnia 3 września 2014 r., adresowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Z. J. wniósł skargę na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie, jednocześnie podając, że składa również do Sądu odwołanie od dwóch decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 25 sierpnia 2014 r., pierwsza o numerze [...] w przedmiocie zasiłku celowego i celowego specjalnego na zakup leków, wyjazdy do lekarza specjalisty do Opola, zakup artykułów chemiczno-higienicznych, zakup żywności, a druga o numerze [...] w przedmiocie zasiłku celowego na cele bytowe (opłatę za energię elektryczną i gaz). Skarga została zarejestrowana w Repertorium "Og", pod sygnaturą akt II/Og 161/14 i przesłana przez tut.
Sąd do Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie, celem nadania jej biegu na podstawie art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a."
Odpowiadając na skargę, pismem z dnia 30 września 2014 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie wniósł o jej oddalenie, zarówno w zakresie skargi na jego działalność, jak i w zakresie skargi dotyczącej odwołań od jego decyzji. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, z późn. zm.), zwanej dalej "K.p.a.", organem właściwym do rozpatrzenia skargi na działalnie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych jest rada gminy. Z kolei odnośnie decyzji nr [...] i nr [...] podał, że sprawa toczy się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Opolu, więc skarga na te decyzje jest przedwczesna, zatem winna zostać odrzucona.
Po otrzymaniu powyższej odpowiedzi skarżący w piśmie procesowym z dnia 31 października 2014 r. zasadniczo powielił argumenty skargi z dnia 3 września 2014 r., przy czym wyraził również pogląd, że skarga dotycząca działania Kierownika OPS w Namysłowie nie powinna zostać odrzucona, lecz przekazana przez organ radzie gminy lub innemu właściwemu organowi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału tut. Sądu, ze skargi Z. J. na decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [...], którą zarejestrowano w Repertorium "SA" pod sygnaturą akt II SA/Op 515/14, została wyłączona sprawa ze skargi na decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie z dnia 25 sierpnia 2014 r., nr [...], którą zarejestrowano w Repertorium "SA" pod sygn. akt II SA/Op 561/14, oraz stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania sprawa ze skargi na Kierownika OPS w Namysłowie, która z kolei została zarejestrowana w Repertorium "SA" pod sygnaturą akt II SA/Op 562/14.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skargę należało odrzucić.
Zgodnie z art. 3 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
- 1) decyzje administracyjne;
- 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
- 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
- 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
- 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
- 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
- 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
- 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a.
Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach. Ponadto, stosownie do treści art. 4 P.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w powołanych przepisach. W szczególności nie jest właściwy do rozpoznawania skarg powszechnych, objętych przepisami działu VIII K.p.a.
Powyższa zasada znajduje również zastosowanie w niniejszej sprawie.
Z treści skargi wynika, że Z. J. jest niezadowolony z działań Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie, podejmowanych wobec niego w związku z przyznawaniem świadczeń z pomocy społecznej, czyli skarga w tym zakresie nosi znamiona skargi powszechnej, o której mowa w art. 227 K.p.a. Przedmiotem takiej skargi może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Należy zauważyć, że postępowanie skargowe w rozumieniu przepisów K.p.a. jest jednoinstancyjne i nie ma w nim miejsca na środki zaskarżenia. Jeśli jednak obywatel jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez organ, może złożyć skargę na działalność tego właśnie organu. W myśl art. 229 pkt 3 K.p.a., jeżeli przepisy szczególne nie określają innych organów właściwych do rozpatrywania skarg, w sprawie, której przedmiotem skargi są zadania lub działalność wójta (burmistrza lub prezydenta miasta) i kierowników gminnych jednostek organizacyjnych, z wyjątkiem spraw zleconych w ramach zadań z zakresu administracji rządowej, organem właściwym jest rada gminy.
W tych okolicznościach, do rozpatrzenia skargi powszechnej na działalność Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w Namysłowie w przedmiocie wykonywania działalności należącej do zadań własnych gminy, właściwa jest Rada Miejska w Namysłowie, a nie tut. Sąd. Jak już sygnalizowano, komentowane postępowanie skargowe jest jednoinstancyjne, a to wyklucza również możliwość skutecznego, dalszego złożenia skargi do sądu administracyjnego.
Powyższe przesądza o braku dopuszczalności skargi i stanowi przesłankę jej odrzucenia, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd odrzuca skargę jeżeli jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż określone w pkt 1-5 tego przepisu (przypadki niedotyczące niniejszej sprawy).
Wyjaśnić też przyjdzie, że pismo stanowiące skargę zostało bezpośrednio skierowane i przesłane do Sądu Administracyjnego w Opolu, zatem brak było podstaw prawnych do przesłania go przez Kierownika OPS do właściwego organu, czego oczekiwał skarżący. Ponadto podkreślić należy, że Z. J. nie cofnął skargi, więc wydanie orzeczenia o odrzuceniu skargi stało się konieczne.
W tym stanie rzeczy Sąd postanowił, jak w sentencji.