Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. W. jest postanowienie Wojewody Opolskiego z dnia 15 października 2012 r., nr [...], którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Starosty Opolskiego z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...], udzielającej Gminie Dąbrowa pozwolenia na budowę. Wydanie powyższego aktu poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:
Decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...], Starosta Opolski, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Dąbrowa pozwolenia na budowę budynku zaplecza socjalnego dla zespołu boisk [...] zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na działce nr A k.m.[...]. Powyższa decyzja została doręczona inwestorowi - Gminie Dąbrowa w dniu 8 lipca 2011 r.
Pismem z dnia 26 sierpnia 2012 r., odwołanie od tej decyzji wniósł T. W. domagając się jej uchylenia. W uzasadnieniu podał, iż inwestycja, o której dowiedział się z artykułu zamieszczonego 23 lipca 2012 r. w lokalnej prasie, graniczy z jego działką zabudowaną domem jednorodzinnym. W wyniku rozpoznania odwołania, zaskarżonym postanowieniem z dnia 15 października 2012 r. Wojewoda Opolski, działając na podstawie art. 134 K.p.a, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ opisał stan faktyczny sprawy oraz przywołał treść art. 129 § 2 K.p.a., zgodnie z którym odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Wskazał, że T. W. nie był stroną w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia 17 czerwca 2011 r. o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu termin do wniesienia przez niego odwołania należy liczyć od dnia doręczenia decyzji inwestorowi tj. od 7 lipca 2011 r. (winno być 8 lipca 2011 r. – przypis Sądu).
W konsekwencji organ uznał, iż skoro odwołanie wniesione przez T. W. w dniu 27 sierpnia 2012 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu a odwołujący nie wniósł o przywrócenie terminu, to należało stwierdzić uchybienie terminu.
Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wniósł T. W. domagając się uchylenia w całości postanowienia Wojewody Opolskiego z 15 października 2012 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 28 K.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że ten "przepis nie dotyczy skarżącego w danym postępowaniu". Przywołując treść art. 28 K.p.a. skarżący wywodził, że przysługuje mu przymiot strony w postępowania, gdyż planowana inwestycja graniczy z jego działką, a w konsekwencji dotyczy jego interesu prawnego. W ocenie skarżącego, Wojewoda Opolski wydając zaskarżone postanowienie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów prawa procesowego, twierdząc, że jedyną stroną postępowania w sprawie jest inwestor.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 12 września 2012 r. T. W. wystąpił do Starosty Opolskiego z żądaniem wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia 17 czerwca 2011 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., podając, iż jako strona postępowania bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym tego pozwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), a także innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Przedmiotem skargi jest postanowienie Wojewody Opolskiego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, wydane na podstawie art. 134 K.p.a. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminowi do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami procesowymi. Inne są przyczyny stwierdzania niedopuszczalności odwołania, a inne stwierdzania uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje przypadki odwołania wniesionego przez osobę fizyczną (prawną) niemającą legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia np. wniesienie odwołania przez osobę trzecią albo podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji, albo wniesienie odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych.
Z kolei stwierdzenie uchybienie terminu do wniesienia odwołania może nastąpić dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu przez organ wniosku strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli został złożony, a w każdym razie stwierdzenie uchybienia terminu można orzec tylko w stosunku do strony.
Jeżeli odwołanie wnoszone jest przez podmiot, któremu nie przysługiwał status strony w postępowaniu przed organem I instancji i która nie wniosła odwołania od decyzji kończącej postępowanie w terminie otwartym dla innej strony postępowania biorącej w nim udział, organ odwoławczy winien stwierdzić jego niedopuszczalność w trybie art. 134 k.p.a., bowiem dotyczy ono decyzji ostatecznej.
Po upływie terminu do wniesienia odwołania stronie pominiętej w postępowaniu, przysługuje jedynie wniosek o jego wznowienie (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 525/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Bk 358/07, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący T. W., właściciel działki sąsiadującej z terenem inwestycji, nie był uznany za stronę postępowania o pozwolenie na budowę przez organ I instancji, przy czym prawidłowość dokonania powyższego ustalenia nie podlega ocenie w niniejszym postępowaniu. Istotnym jest, iż skarżący nie był stroną formalnie.
Badając legalność zaskarżonego postanowienia Wojewody Opolskiego, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania Sąd uznał, że wydane ono zostało z naruszeniem art. 134 K.p.a. w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Na koniec wskazać trzeba, że skarżący niezależnie od odwołania złożył wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W tamtej sprawie ocenione zostanie działanie organu I instancji, który wydał pozwolenie na budowę, w kontekście tego, czy odmówienie skarżącemu przymiotu strony było zgodne z prawem. Tym samym brak było podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na brak konkurencyjności pomiędzy tymi postępowaniami.
Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Sąd orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
Orzeczenie o kosztach postępowania oraz w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono - odpowiednio - po myśli art. 152 i art. 205 § 2 P.p.s.a.
Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych zważań.