Uzasadnienie
Przedmiotem skargi wniesionej przez J. i M. małżonków K. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Olesna z [...], nr [...] o ustaleniu na rzecz T. K. warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na rozbudowie z zabudową warsztatu stolarskiego w zakresie zmiany konstrukcji dachu na terenie obejmującym działki o numerach ewidencyjnych A i B z karty mapy [...] położone w O. przy ulicy [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W toku postępowania skarżący wystąpili o przyznanie im prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i postanowieniem referendarza sądowego z 14 grudnia 2010 r. przyznano im takie prawo.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że uczestnikami postępowania w rozumieniu art. 32 P.p.s.a. są T. K., K. K., B. K., Ł. K., K. B., F. P., Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w O. oraz Gmina Olesno.
Po wyznaczeniu rozprawy skierowano do stron zawiadomienia i odpisy skargi. Przesyłka adresowana do uczestnika F. P. nie została doręczona z adnotacją doręczyciela, że "adresat nie żyje". Jednocześnie po wyznaczeniu rozprawy skarżący wnieśli o przyznanie pomocy w dalszym zakresie a to przez ustanowienie adwokata z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje
Postępowanie sądowoadministracyjne podlegało zawieszeniu.
Zgodnie z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Z kolei w myśl art. 33 § 1 P.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie administracyjne wszczęto zawiadomieniem z 8 kwietnia 2010 r. a organ I instancji za strony postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a. przyjął wymienionych wyżej uczestników postępowania w tym F. P. Osobę tę jako stronę traktował także organ odwoławczy. W toku czynności podjętych w postępowaniu, sądowoadministracyjnym sąd powziął wiadomość, iż uczestnik F. P. zmarł (por. przesyłka karta 92 akt).
Zgodnie z art. 124. § 1 P.p.s.a. Sąd zawiesza postępowanie z urzędu:
- 1) w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3;
- 2) jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie;
- 3) jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu;
- 4) jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości;
- 5) w razie przedstawienia przez sąd w tym postępowaniu pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu albo Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej;
- 6) w przypadku, o którym mowa w art. 56.
W myśl § 2 tego artykułu w przypadkach wymienionych w § 1 pkt 1 i 4, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały. Zdarzenia te nie wstrzymują jednak wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy.
Zatem śmierć strony w toku postępowania jest obligatoryjną podstawą zawieszenia sprawy, która zostaje podjęta, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Trzeba też zwrócić uwagę, ze nie zachodzi negatywna przesłanka do zawieszenia sprawy określona w § 3 art. 124 P.p.s.a., stosownie do którego, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
Zważyć ponadto należy, że sąd kontroluje spoczywanie sprawy w tym sensie, że postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, w szczególności stosownie do art. 128 § 1 pkt 1 P.p.s.a. od dnia zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo od dnia ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku.
Podkreślenia wymaga, że jeżeli w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.
Dlatego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy koniecznym jest ustalenie następców prawnych F. P., aby mogli wstąpić do postępowania na prawach strony.
Końcowo trzeba także podkreślić, że podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero od dnia podjęcia postępowania.
Ponadto zdaniem sądu, nie ma przeszkód prawnych do rozstrzygnięcia wniosku J. i M. małżonków K. o przyznanie im pełnomocnika z urzędu zgłoszonego 12 kwietnia 2011 r. na urzędowym formularzu. Jeśli bowiem z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy może strona wystąpić w każdym czasie, w tym nawet przed wszczęciem postępowania, to tym bardziej wniosek zgłoszony przed zawieszeniem sprawy podlega rozpoznaniu we właściwym trybie (por. art. 243 § 1 P.p.s.a.).
Dlatego należało postanowić jak w sentencji.