Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opoluz 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II SA/Op 81/23

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2022 r., nr 1601-IOA.48.22.2022, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu (dalej jako "organ odwoławczy bądź "DIAS"), działając na podstawie 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 - zwanej dalej w skrócie "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa Handlowo-Usługowego G. Spółka jawna w N. (dalej jako "skarżący" lub "Spółka") od decyzji Naczelnika Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu (dalej jako "organ pierwszej instancji") z dnia 6 września 2022 r., nr 388000-CKK.48.24.2022.20, nakładającej na skarżącą Spółkę karę pieniężną określoną w art. 22 ust. 2a ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi w kwocie 10.000 zł z tytułu niewykonania obowiązku określonego art. 10a ust. 1 tej ustawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał, że w dniu 17 stycznia 2022 r. o godz. 11:20 na drodze krajowej [...] w G., funkcjonariusze Opolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Opolu, w ramach kontroli przewozu towarów, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 1857, obecnie Dz. U. z 2023 r. poz. 104 ze zm. - zwanej dalej ustawą o SENT), zatrzymali do kontroli samochód ciężarowy marki [...] o nr rejestracyjnym [...]. W wyniku kontroli dokumentów przedłożonych przez kierowcę pojazdu – Z. G. oraz rejestru zgłoszeń, stwierdzono niedopełnienie obowiązku przekazywania danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem o numerze [...] (nr lokalizatora [...]).

Dalej organ odwoławczy wskazał, że kierowca w trakcie kontroli przewozu oświadczył do protokołu, że przed rozpoczęciem trasy upewnił się, że urządzenie zewnętrzne GPS do przekazywania danych marki [...] działa i kontrolki świecą na zielono w trakcie całej trasy. Dodał, że w toku kontroli funkcjonariusze sporządzili wydruk z SENT-GEO (monitorowanie lokalizacji pojazdów) dla zgłoszenia o nr [...], w którym widnieje komunikat o braku danych z lokalizatora GPS i kamer [...] dla wskazanego zgłoszenia przewozu/lokalizatora w podanym przedziale czasu. Szczegółowe ustalenia dotyczące przeprowadzonej kontroli zawarto w protokole kontroli z dnia 17 stycznia 2022 r., nr [...] ([...]), w oparciu o który Naczelnik OUCS, postanowieniem z dnia 31 maja 2022 r., wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, z tytułu niewykonania obowiązku określonego w art. 10a ust. 1 tej ustawy. Organ ten stwierdził bowiem niedopełnienie obowiązku przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu o nr rej. [...] objętego zgłoszeniem nr[...].

Organ odwoławczy podkreślił też, że w toku postępowania Spółka wyjaśniła, iż pozostawała w uzasadnionym przekonaniu, że wszystkie wymogi monitoringu zostały spełnione, a transport odbywa się zgodnie z przepisami. Dodała, że pod koniec roku 2021 zakupiła nowe urządzenia dla pojazdów firmowych [...] (zapewniające lokalizację pojazdów) oraz integrację między innymi z systemem e-Toll jak i SENT. Podniosła, że była przekonana, iż integracja z systemem SENT została dokonana poprawnie, gdyż w aplikacji do monitorowania pojazdów były widoczne dane lokalizacyjne samochodów (GPS) pokazujące zmiany ich położenia, a na platformie PUESC, na której dokonywane są każdorazowo zgłoszenia transportowe w systemie SENT były przyjmowane przez system jako prawidłowe numery nowo zamontowanych urządzeń lokalizacyjnych (GEONAVI). Akceptacja przez system SENT numerów nowych urządzeń utwierdzała Spółkę w przekonaniu, że wszystko jest prawidłowo skonfigurowane, gdyż podczas próby wpisania za pośrednictwem platformy PUESC numerów starych (poprzednich) urządzeń system wyświetlał błąd.

Spółka podkreśliła, że z poziomu informacji oraz opcji do jakich miał dostęp w aplikacji GEONAVI wszystko działało poprawnie. Dopiero w trakcie kontroli okazało się, że dane lokalizacyjne pojazdów nie są przesyłane do systemu SENT. Po interwencji w firmie obsługującej w ramach abonamentu urządzenia [...] okazało się, że usługę SENT trzeba było dodatkowo włączyć z poziomu tej firmy.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji zakończył postępowanie administracyjne decyzją z dnia 6 września 2022 r., nr 388000- CKK.48.24.2022.20, którą nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 10.000 zł. W uzasadnieniu wskazał, że pojazdem marki [...] o nr rejestracyjnym [...].w momencie rozpoczęcia kontroli przewozu, udokumentowanej protokołem kontroli nr [...] ([...]) z dnia 17 stycznia 2022 r. Spółka dokonywała przewozu 4000 litrów [...] do celów opałowych, podlegającego systemowi monitorowania przewozu i obrotu, bez wymaganego zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem [...]. Organ pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, przewoźnik jest zobowiązany do przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem SENT. Wskazał przy tym, że wszelkie informacje dla operatorów usług i przewoźników dostępne są m.in, na portalu PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych dostępna pod adresem: https://puesc.gov.pl), z którego miała korzystać Spółka i za pośrednictwem którego możliwe było dokonanie samodzielnego sprawdzenia danych geolokalizacyjnych środka transportu, wykorzystując przy tym numer rejestracyjny pojazdu, numer zgłoszenia SENT lub numer urządzenia/lokalizatora GPS.

Strona takiego sprawdzenia nie dokonała i takie działanie, czy też zaniechanie, w ocenie organu pierwszej instancji, należało uznać za brak dochowania należytej staranności. Dodał też organ, że rozpatrzył w wydanej decyzji kwestię odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i w jego ocenie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej ze względu na interes publiczny i ważny interes strony. W związku z powyższym, powołując się na przepis art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, organ pierwszej instancji nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł

W dalszych motywach organ odwoławczy wskazał, że Spółka nie zgodziła się z treścią powyższej decyzji i pismem z dnia 19 września 2022 r., złożyła odwołanie, wnosząc o uchylenie decyzji oraz o wydanie decyzji o odstąpieniu od wymierzenia kary pieniężnej. W motywach odwołania podniosła zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów w kwestii twierdzeń przytaczanych przez stronę oraz oceny przesłanki ważnego interesu strony oraz interesu publicznego, nierozpoznanie istoty sprawy w zakresie przesłanki interesu publicznego (nierozpoznanie tej przesłanki), a także błędną wykładnię prawa materialnego polegającą na tym, że w przypadku naruszenia określonego w art. 10a ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi ponieważ skorzystanie z odstąpienia od wymierzenia kary jest zawsze nieuprawnione, albowiem naruszenie art. 10a ust. 1 ustawy jest szczególnie doniosłe.

W uzasadnieniu prawnym decyzji odwoławczej DIAS za prawidłowe uznał ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji i stwierdził, że bezspornie w dniu 17 stycznia 2021 r. Spółka przewoziła [...] do celów opałowych w ilości 4000 I pojazdem o numerze rejestracyjnym [...]. Zatem strona pełniła rolę przewoźnika, za którego ustawa o SENT w art. 2 pkt 8 uznaje osobą fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadająca osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, wykonującą przewóz towarów. Dodał, że wykonywany przewóz, jak i przewożony towar objęte były ustawą o SENT, w której przewóz towarów zdefiniowany jest w art 2 pkt 9 jako przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku, a towary objęte monitorowaniem wymienione są według pozycji Nomenklatury Scalonej CN w art. 3 ustawy o SENT.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. c, systemowi monitorowania przewozu podlega m.in. przewóz towarów objętych pozycjami [...] ([...]) jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tą pozycją przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 I. Powyższe potwierdziła Spółka, prawidłowo dokonując w systemie PUESC (SENT) zgłoszenia do rejestru nr [...], w którym - oprócz innych wymaganych informacji - podała numer lokalizatora [...]. Organ podkreślił, że skuteczne monitorowanie przewozu towarów wymienionych w ustawie SENT opiera się na stosowaniu środków technicznych, określonych w art. 4 tej ustawy tj.: 1) rejestru zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne, zwany dalej "rejestrem", 2) lokalizatora, 3) zewnętrznego systemu lokalizacji, który przekazuje do rejestru dane geolokalizacyjne środka transportu. W celu monitorowania przewozu towarów za pomocą wskazanych środków technicznych ustawa o SENT nakłada na podmioty dokonujące przewozu określone obowiązki.

Jeśli chodzi o przewoźnika, na podstawie art. 10a ust. 1 i ust. 2 ustawy o SENT jest on obowiązany wyposażyć środek transportu objęty zgłoszeniem w lokalizator GPS oraz zapewnić przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem.

W rozpatrywanej sprawie, jak zauważył organ odwoławczy, środek transportu, którym przewóz był realizowany, został prawidłowo wyposażony w lokalizator GPS o nr [...], jednak przewoźnik nie zapewnił przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie całej trasy przewozu objętego zgłoszeniem. W konsekwencji nie był realizowany obowiązek wynikający z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT, polegający na zapewnieniu przez przewoźnika w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem, przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem. Wobec powyższego, zgodnie z art. 22 ust. 2a ustawy o SENT, na odwołującą - jako przewoźnika - należało nałożyć karę pieniężną w wysokości 10.000 zł.

DIAS podkreślił, że organ pierwszej instancji rozważył również możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Zgodnie bowiem z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a. Stosownie do art. 26 ust. 3 ustawy o SENT organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej bądź 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust.

4. Organ zauważył, że użyte w przepisie art. 22 ust. 3 oraz art. 26 ust. 3 ustawy SENT pojęcie "może" wskazuje jednoznacznie, iż instytucja ulgi, jaką jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, oparta jest na uznaniu administracyjnym, z którego istoty wynika pozostawienie organowi swobody wyboru konsekwencji prawnych. Zakres stosowanego uznania ograniczają pojęcia "ważnego interesu podmiotu przewoźnika" lub "interesu publicznego", wskazując na sytuacje, w których można odstąpić od nałożenia kary pieniężnej. Zatem dopiero stwierdzenie przez organ, że którakolwiek z tych przesłanek występuje, otwiera drogę do rozważenia, czy odstąpienie jest zasadne. W takiej sytuacji organ nadal rozstrzyga jednak w ramach uznania administracyjnego. Organ zauważył też, że zarówno ustawa o SENT, jak również ustawa Ordynacja podatkowa, której przepisy w zakresie nieuregulowanym stosuje się odpowiednio do przedmiotowych kar pieniężnych, nie definiują pojęć "ważnego interesu przewoźnika" i "interesu publicznego", w związku z tym, w interpretacji tych pojęć należy posiłkować się dotychczasowym orzecznictwem i doktryną. Generalnie przyjmuje się, że pojęcia te rozumie się jako ważna przyczyna, dla której zastosowanie odstępstwa jest uzasadnione i które pozostają w bezpośrednim związku z momentem naruszenia obowiązku przewidzianego w ustawie o SENT, a dopiero po uznaniu że zaistniały, ustalony będzie tryb, w jakim mogłoby to nastąpić i czy są spełnione wszystkie wymogi formalne danego trybu (tj. wymienione w art. 22 ust. 3 i art. 26 ust 3 ustawy SENT). W odniesieniu natomiast do przesłanki "interesu publicznego" przyjmuje się, że pojęcie to oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji i tym podobne. Pojęcia te mają cechy charakterystyczne klauzul generalnych, których indywidualne zastosowanie wymaga odniesienia się do konkretnej sprawy i sytuacji, w jakiej organ podejmuje decyzje. Zgodnie z doktryną, "interes publiczny" to np. sytuacja, gdy zapłata zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie on w stanie zaspokajać swoich potrzeb materialnych. Wobec powyższego interes publiczny należy odczytywać jako pewną potrzebę, której zaspokojenie powinno służyć społecznościom lokalnym lub całemu społeczeństwu. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej stanowi pomoc państwa, udzieloną po to, aby poprzez zapłatę podatku nie doprowadzić do efektów niepożądanych z punktu widzenia społecznego. Z uwagi na nadzwyczajny charakter, instytucję odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów ustawy należy interpretować w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający. Organ odwoławczy zauważył, że w odwołaniu Spółka podniosła, że dokonała sprawdzeń w zakresie prawidłowości lokalizatora, a system SENT zaakceptował numery nowych lokalizatorów, co wprowadziło ją w przekonanie, że wszystko działa prawidłowo, w szczególności, że system nie przekazał informacji, czy też ostrzeżeń, że konieczna jest dalsza weryfikacja pracy lokalizatora w określony sposób. Odnosząc się do takiej argumentacji organ odwoławczy stwierdził, że Spółka dokonała zakupu abonamentu w systemie GOENAVI, który to system-zgodnie z załączonymi materiałami-jest dedykowany do poboru opłat e-TOLL oraz kontroli pojazdów i kierowców przez przewoźnika. Nie jest to zatem system przeznaczony zasadniczo do monitorowania pojazdów w systemie SENT. Integracja z systemem SENT GEO jest jedynie jedną z opcji dodatkowych, wskazanych przez oferenta. Dlatego jako niezasadne organ uznał obciążanie tego kontrahenta wyłączną winą za nieprzekazywanie danych do systemu SENT GEO przez system przeznaczony w głównej mierze do innych celów niż integracja z tym systemem. DIAS zaznaczył, że zgodnie z przepisami ustawy o SENT odpowiedzialność w zakresie poprawności przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych spoczywa wyłącznie na przewoźniku i to na nim spoczywa obowiązek upewnienia się co do należytej konfiguracji i rejestracji do właściwych usług danego lokalizatora. Natomiast wszelkie informacje dla operatorów usług i przewoźników dostępne są m. in. na portalu PUESC, z którego korzystała Spółka. Nie było więc przeszkód, aby za pośrednictwem tegoż portalu dokonać samodzielnego sprawdzenia danych geolokalizacyjnych środka transportu wykorzystując przy tym numer rejestracyjny pojazdu, numer zgłoszenia SENT lub numer urządzenia/lokalizatora GPS.

DIAS zauważył, że podstawowym celem ustawy o SENT jest zapewnienie pewnego i skutecznego systemu śledzenia towarów wymienionych w art. 3 tej ustawy na każdym etapie ich przemieszczania. Ustawa o SENT przewiduje przy tym środki techniczne służące temu monitorowaniu, bez stosowania których realizacja celów ustawy nie ma miejsca. W przewozie towarów nieodłącznymi środkami technicznymi zapewniającymi monitorowanie jest rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne oraz lokalizator. Skala stwierdzonego naruszenia w kontekście celów ustawy SENT jest więc niezwykle doniosła.

Natomiast brak przekazywania danych geolokalizacyjnych całkowicie niweczy cele ustawy, bez nich nie jest bowiem w ogóle możliwe monitorowanie przewozu towarów wrażliwych. Dlatego uchybienia w postaci nieprzekazywania danych geolokalizacyjnych w żadnym razie nie można traktować jak nieistotnej omyłki lub błędu. Wręcz przeciwnie, stanowi to jedno z najcięższych naruszeń przepisów ustawy o SENT. W kontekście powyższego dokonując oceny, czy rzeczywiście w interesie publicznym jest nakładanie kary w sytuacji, gdy z jednej strony mogła nie wiedzieć o nieprzekazywaniu danych do systemu, z drugiej strony zaś nie dokonała żadnej weryfikacji w tym zakresie DIAS stwierdził, że z analizy wykonywanych przez Spółkę innych przewozów zgłoszonych do systemu SENT ustalił, że pierwszy przewóz środkiem transportu o nr rej. [...] z lokalizatorem nr [...] nastąpił 2 grudnia 2021 r. ([...]) i do dnia kontroli, tj. 17 stycznia 2022 r. Spółka wykonała 135 przewozów bez zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie tych przewozów.

Dodatkowo - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - przeanalizował losowo wybrane przewozy w okresie od 1 października do 1 grudnia 2021 r., gdy pojazdem o nr rej. [...] Spółka dokonywała przewozów zgłoszonych do systemu SENT z wskazaniem innego, wcześniej zainstalowanego w pojeździe lokalizatora o nr [...]. Na tej podstawie ustalono, że w trakcie przewozu wg [...] z 1 października 2021 r. prawidłowo zapewnione było przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych z lokalizatora nr [...]. Jednak w przypadkach innych przewozów - z tym samym, prawidłowo działającym lokalizatorem - wg dziesięciu innych zgłoszeń: [...] z dnia 18 listopada 2021 r., [...] z dnia 30 listopada 2021 r.; [...] z dnia 26 listopada 2021 r.; [...] z dnia 10 listopada 2021 r.; [...] z dnia 10 listopada 2021 r.; [...] z dnia 10 listopada 2021 r.; [...] z dnia 19 listopada 2021 r.; [...] z dnia 25 listopada 2021 r.; [...] z dnia 30 listopada 2021 r. oraz [...] z dnia 1 grudnia 2021 r. - dane geolokalizacyjne nie były w ogóle przekazywane.

Powyższe oznacza, że Spółka dokonywała przewozy z naruszeniem przepisów ustawy o SENT, tj. bez przekazywania danych geolokalizacyjnych. Zdarzenia te nie były jednostkowe i odbywały się nie tylko od chwili zakupu nowych urządzeń, ale również wcześniej. Takie zachowanie przewoźnika świadczy zatem wyłącznie o całkowitym lekceważeniu przepisów ustawy o SENT i nałożonego nimi obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie każdego przewozu. Zdaniem organu odwoławczego, w obliczu wielokrotnego naruszenia art. 10a ust. 1 ustawy o SENT we wcześniejszym okresie, wysoce prawdopodobne jest, że również z nowym lokalizatorem znaczna liczba przewozów odbywała się bez zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych. Dlatego zachowanie takie nie wspiera argumentu odwołania, jakoby nie było w interesie publicznym nakładanie kary pieniężnej na legalnie działający podmiot w obliczu nieistotnych omyłek czy błędów.

Naruszenie stwierdzone 17 stycznia 2022 r. nie było bowiem zdarzeniem jednostkowym i wynikało z niedbałego prowadzenia swoich spraw przez profesjonalistę działającego na rynku usług transportowych, od którego należy oczekiwać podwyższonych kryteriów staranności. Powyższe pozwala również przypuszczać, że gdyby nie doszło do jego ujawnienia przez funkcjonariuszy OUCS, to Spółka w kolejnych przewozach tzw. "towarów wrażliwych" nadal nie wypełniałaby ustawowych obowiązków. Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał, że odstąpienie od nałożenia kary ze względu na przesłankę interesu publicznego nie znajduje zastosowania.

Z kolei w odniesieniu do przesłanki "ważnego interesu przewoźnika" DIAS stwierdził, że pojęcia ważnego interesu nie można upatrywać wyłącznie w dolegliwości finansowej jakiej doświadczy strona w związku z koniecznością wywiązania się z ciążących na niej zobowiązań, czy też w jej przeświadczeniu o braku uszczupleń podatkowych związanych z zaistniałą nieprawidłowością. Istnienie przesłanki "ważnego interesu strony" należy bowiem rozpatrywać zarówno w kontekście wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych, losowych, na które strona postępowania nie miała wpływu, a które zaważyły na popełnionej nieprawidłowości, jak również przez pryzmat sytuacji ekonomicznej i życiowej strony oraz jej możliwości zarobkowania. DIAS zauważył, że w trakcie prowadzonego postępowania organ pierwszej instancji dokonał analizy sytuacji finansowej Spółki, z której wynika, że jest ona właścicielem ponad [...] pojazdów, w tym [...] samochodów ciężarowych.

Przeprowadzona analiza deklaracji VAT również nie wykazała drastycznych spadków obrotów, mogących być wynikiem ogólnoświatowej epidemii wirusa SARS-CoV-2, czy też wprowadzonego na terenie Polski stanu epidemii, stosownie do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.), który trwał do 15 maja 2022 r. Ponadto Spółka nie wskazała w trakcie postępowania żadnych szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej i nie przedłożyła żadnych dokumentów w tym zakresie. Nieprzedstawienie dokumentacji dotyczącej kondycji finansowej Spółki w zestawieniu z ustaleniami wynikającymi ze składanych deklaracji podatkowych uprawniają do twierdzenia o dobrej kondycji finansowej Spółki, i uznania, że zapłata przedmiotowej kary pieniężnej leży w jej finansowych możliwościach, a tym samym nie zagrozi płynności finansowej Spółki, konieczności ograniczenia działalności czy redukcji zatrudnienia, które to przesłanki wskazywałyby na istnienie ważnego interesu przewoźnika w odstąpieniu od nałożenia kary.

Organ odwoławczy podniósł, że wystąpienie przesłanki ważnego interesu przewoźnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, w konsekwencji których żądanie pełnej i terminowej zapłaty kary może zachwiać podstawami jego egzystencji i osób od niego zależnych. Jest to zatem całokształt okoliczności dotyczącej sytuacji przewoźnika, w szczególności sytuacji materialnej, finansowej. W przedmiotowej sprawie Spółka nie przedstawiła dowodów na to, że w sprawie zachodzą nadzwyczajne i losowe okoliczności, które rzutowałyby na niemożność wywiązania się z należności wynikającej z decyzji i tym samym uzasadniały odstąpienie od wymierzenia przedmiotowej kary z uwagi na ważny interes przewoźnika.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że zapłata kary pieniężnej nie pogorszy sytuacji ekonomicznej Spółki ani nie zachwieje podstawami jej egzystencji w taki sposób, aby w konsekwencji stała się ona beneficjentem pomocy publicznej.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika zaskarżyła decyzję w całości i zarzuciła naruszenie:

1. I. naruszenie przepisów prawa procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
2. a) art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez ustalenie, że:
3. - regularnie, jeszcze przed kontrolą mającą miejsce 17 stycznia 2022 r., nie przekazywała danych geolokalizacyjnych, przy czym ustalenie to opierało się na zapytaniu rejestru SENT o przewozy za okres wcześniejszy niż 12 miesięcy od dnia zapytania, mimo że dane geolokalizacyjne powinny być zgodnie z ustawą usunięte z rejestru SENT po upływie 12 miesięcy od zakończenia przewozu,
4. - nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego, w sytuacji gdy skarżąca wywiązuje się z obowiązków wynikających z ustawy o SENT, a jednocześnie nieprzekazanie danych w sprawie będącej przedmiotem postępowania wynikało z błędu po stronie kontrahenta - dostawcy systemu i usługi GEONAVI;
5. b) art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy o SENT poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu, tj. czynienie stronie zarzutów z okoliczności neutralnych lub pozytywnych dla strony, a w szczególności: zarzucenie, że skorzystała z kompleksowej GEONAVI, mimo że jest to wyspecjalizowane narzędzie służące wykonywaniu obowiązków związanych z przewozem, co pozwala zredukować liczbę błędów a także składanie zapytań do rejestru SENT o dane, które zgodnie z ustawą winny zostać usunięte przy niezłożeniu zapytań o dane, które jeszcze nie podlegały usunięciu. Naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem wskutek błędnych ustaleń faktycznych i błędnej oceny sprawy nie dokonano rzetelnego rozważenia, czy wystąpiła przesłanka interesu publicznego.
6. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie:
7. a) art. 4 ust. 5 pkt 2 oraz art. 4 ust. 5a ustawy o SENT w brzmieniu obowiązującym na dzień kontroli, poprzez błędne przyjęcie, że dane geolokalizacyjne, w sytuacji niewszczęcia postępowania administracyjnego, w którym dane te są niezbędne, nie są usuwane z rejestru po upływie 12 miesięcy od wykonania przewozu,
8. b) art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, poprzez jego niezastosowanie i nieodstąpienie od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny, gdy tymczasem skarżąca działa zgodnie z prawem, wypełnia obowiązki z ustawy o SENT, a jedynie dopuściła się naruszenia w wyniku zaniedbania kontrahenta, który nie wywiązał się z obowiązku i nie włączył usługi SENT, co było możliwe tylko z poziomu administratora.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym wpisu sądowego w kwocie 400 zł, kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 1.800 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.

W uzasadnieniu stawianych zarzutów podniosła, że organ błędnie ustalił stan faktyczny stanowiący podstawę do oceny uprawnienia do skorzystania z uznania administracyjnego w postaci odstąpienia od nałożenia kary. Zdaniem skarżącej, tylko prawidłowe ustalenia faktyczne w zakresie dotychczasowego postępowania strony, a w szczególności jej dotychczasowa historia przestrzegania przepisów związanych z monitorowaniem przewozów, mogą stanowić podstawę analizy sprawy pod kątem skorzystania z możliwości odstąpienia od wymierzenia kary z uwagi na interes publiczny, Tymczasem organ nie poczynił prawidłowych ustaleń faktycznych, czym naruszył granice uznania administracyjnego. Podkreśliła, że naruszenie polegające na nieprzekazywaniu danych geolokalizacyjnych do systemu SENT, wynikało z faktu, że kontrahent skarżącej zapewniający aplikację i usługę GEONAVI nie uruchomił jednej z kilku usług wchodzących w skład pakietu, a mianowicie integracji z systemem SENT GEO.

Taka możliwość istniała wyłącznie z poziomu ustawień administratora systemu. Dodała też, że dokonała sprawdzeń w zakresie prawidłowości lokalizatora. Pozostawała zatem w przekonaniu, że wszystko działa prawidłowo. Tymczasem organ odwoławczy wyliczył stronie inne naruszenia w zakresie przesyłania danych geolokalizacyjnych, nie uwzględniając treści przepisów art. 4 ust. 4 pkt 1 a w związku z art. 4 ust. 5 pkt 2 oraz art. 4 ust. 5a ustawy o SENT, które stanowią o usuwaniu danych geolokalizacyjnych po upływie 12 miesięcy od daty zakończenia przewozu towaru. W tym zakresie wyjaśniła, że 5 grudnia 2022 r. organ dokonał zapytań o przewozy poprzedzające dzień 5 grudnia 2021 r., a zatem pytał o dane, które nie powinny znajdować się w rejestrze na dzień ich sprawdzenia. Dodała, że w stosunku do skarżącej nie prowadzono innych postępowań objętych ustawą o SENT, dlatego należy domniemywać, że dane lokalizatora w przypadku innych przewozów były przekazywane.

Podniosła też, że nie jest w stanie wyjaśnić dlaczego w systemie znajdują się dane dotyczące przewozu z dnia 1 października 2021 r. W przekonaniu skarżącej, Szef Krajowej Informacji Skarbowej nie wykonał obowiązku określonego w art. 4 ust. 5a ustawy o SENT, bowiem data otwarcia zgłoszenia lub dzień po niej następujący jest datą przewozu po czym następuje zamknięcie zgłoszenia w dacie późniejszej. Po wyeliminowaniu z ustaleń faktycznych zaniechań przypisanych skarżącej, naruszenie będące przedmiotem sprawy jest jednorazowe i nie jest jednym z najcięższych przewinień. Przesądza o tym katalog, a w zasadzie wysokość kar przewidzianych w art. 22 ustawy o SENT - kary są albo równe kwocie 10.000 zł albo wyższe.

Wobec powyższego uznała, że rozważania organów w tej materii nie mają pokrycia w intencji ustawodawcy oraz treści aktu prawnego. Zdaniem skarżącej, na skutek błędnych ustaleń faktycznych organ dokonał również błędnej oceny przesłanki interesu publicznego nie dokonując prawidłowych ustaleń odnośnie strony podmiotowej oraz dotychczasowego postępowania strony. W przekonaniu skarżącej, spełnia wszelkie przesłanki do odstąpienia od wymierzenia kary, akcentując min., że naruszenie nie poskutkowało uszczupleniem należności budżetowych, nie powodowało również takiego ryzyka gdyż problem został usunięty po wykonaniu kontroli.

Ponadto było to pierwsze naruszenie, a nieprzekazywanie danych lokalizacyjnych wynikało z błędu po stronie kontrahenta strony, który dostarczał sprzęt oraz usługi związane z wykonywaniem obowiązków wynikających z przedmiotowej ustawy oraz regulowaniem należności za korzystanie z autostrad płatnych. W dalszej kolejności odwołując się do poglądów orzecznictwa akcentowała, że dla oceny wystąpienia w sprawie interesu publicznego, określonego w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, organ winien uwzględnić m.in. czy stwierdzone uchybienie stwarzało realne zagrożenia uszczuplenia przez dany podmiot dochodów podatkowych budżetu państwa, czy istnieją okoliczności wskazujące, że naruszenie to wynikało z oszustwa bądź innych przestępstw oraz czy naruszenia takie występują na tyle często u tego przewoźnika, że świadczą co najmniej o niedbałości i nienależytej staranności w prowadzeniu swoich interesów.

Natomiast organy nie dokonały pogłębionej analizy powyższych okoliczności, skupiając się na deprecjonowaniu strony. Dodała też skarżąca, przepisy regulujące nakładania kar pieniężnych mają charakter prawno-karny, represyjny, jednakże nie zawierają elementów właściwych prawu karnemu. Organy nie mają zatem obowiązku badania winy, umyślności, społecznej szkodliwości, zaś wysokość kary jest sztywna, a zatem zastosowania nie mają nawet dyrektywy wymiaru kary. Jest to odpowiedzialność na zasadzie ryzyka, gdy stwierdzone zostało naruszenia to zasadą jest nałożenie kary. Dopiero na etapie rozstrzygania o odstąpieniu od wymierzenia kary organy mogą badać elementy podmiotowe, czy też związane z samymi okolicznościami naruszenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem stosując środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c);

1. 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach;
2. 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach. W przypadku zaś gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 P.p.s.a. skarga, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., podlega oddaleniu w całości albo w części.

Z treści powyższych przepisów wynika zatem, że sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały z naruszeniem prawa uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W niniejszej sprawie istota sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w okolicznościach faktycznych sprawy zasadnie została nałożona na skarżącą kara pieniężna w wysokości 10.000 zł z uwagi na niewywiązanie się z obowiązku zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego zgłoszeniem i czy organy administracji prawidłowo rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej.

Bezspornym jest, że w dniu 17 stycznia 2022 r. w trakcie realizowania przewozu objętego zgłoszeniem [...] zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego nr rej. [...] został poddany kontroli na drodze krajowej [...] w [...]. Przedmiotem przewozu było 4.000 litrów [...]. Zgodnie ze zgłoszeniem SENT przewoźnikiem towaru była skarżąca. W wyniku kontroli ujawniono, że urządzenie geolokalizacyjne nie było włączone przez kierowcę przed rozpoczęciem przewozu. Kierowca Z. G. oświadczył, że przed rozpoczęciem trasy upewnił się, że urządzenie zewnętrzne GPS do przekazywania danych marki [...] działa i kontrolki świecą na zielono w trakcie całej trasy. W dniu kontroli funkcjonariusze sporządzili wydruk z SENT-GEO, dla zgłoszenia [...] i odnotowali brak danych z lokalizatora GPS i kamer dla wskazanego zgłoszenia.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 cyt. powyżej ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi - zwanej nadal ustawą o SENT, przewoźnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów rozumiany - stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy o SENT - jako przemieszczanie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej albo krajowej sieci kolejowej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku.

Z tego tytułu na skarżącej ciąży obowiązek wynikający z tej ustawy, w tym określony w art. 10a obowiązek zapewnienia w trakcie całej trasy przewozu towaru objętego zgłoszeniem przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych środka transportu objętego tym zgłoszeniem (ust. 1), jak również wyposażenia środek transportu, o którym mowa w ust. 1, w lokalizator (ust. 2), za wyjątkiem okoliczności, że dane geolokalizacyjne są przekazywane do rejestru z zewnętrznego systemu lokalizacji (ust. 3), który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. W sytuacji niewywiązywania się z obowiązku, o którym mowa w art. 10a ust. 1, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10.000 zł, stosownie do art. 22 ust. 2a ustawy o SENT. Z treści powyższego przepisu wynika więc wprost, iż kara w wysokości 10.000 zł nakładana jest przez organ obligatoryjnie ("nakłada się", a nie "można nałożyć"), co też organy obu instancji podkreśliły w swych decyzjach i takie stanowisko organów w pełni znajduje akceptację Sądu.

Obowiązki przewoźnika wynikające z art. 10a ustawy o SENT, również nie budzą wątpliwości, a organy obu instancji prawidłowo uznały, uwzględniając obowiązujące przepisy i stan faktyczny sprawy, że skarżąca jako przewoźnik podlega karze administracyjnej przewidzianej w art. 22 ust.2a w zw. z art. 10a ust. 1 ustawy o SENT.

Sąd podzielił stanowisko organów, że nie naruszono w toku postępowania przepisów procesowych. Ustalenia faktyczne nie są w zasadzie sporne, ale skarżąca podnosiła w toku postępowania, że stwierdzone naruszenie było nieistotne - jednostkowe, a w konsekwencji organ mógł odstąpić od nałożenia kary stosownie do art. 22 ust. 3 w związku z art. 26 ust. 3 ustawy o SENT. Akcentowała, że wymierzona sankcja jest nieadekwatna do stwierdzonego naruszenia oraz okoliczności jego zaistnienia, tj. sytuacji gdy skarżąca nie wiedziała o nieprzekazywaniu danych lokalizacyjnych pojazdów z aplikacji GEONAVI e-Tollgps do systemu SENT. Jak wyjaśniała, z końcem 2021 r. zakupiła nowe urządzenia dla pojazdów firmowych GEONAVI e-Tollgps (zapewniające lokalizację pojazdów) oraz integrację między innymi z systemem e-Toll jak i SENT. Była zatem przekonana, że integracja z systemem SENT została dokonana poprawnie, gdyż w aplikacji do monitorowania pojazdów były widoczne dane lokalizacyjne samochodów (GPS) pokazujące zmiany ich położenia a na platformie PUESC, na której dokonywane są każdorazowo zgłoszenia transportowe w systemie SENT były przyjmowane przez system jako prawidłowe numery nowo zamontowanych urządzeń lokalizacyjnych (GEONAVI).

Akceptacja przez system SENT numerów nowych urządzeń utwierdzała Spółkę w przekonaniu, że wszystko jest prawidłowo skonfigurowane, gdyż podczas próby wpisania za pośrednictwem platformy PUESC numerów starych (poprzednich) urządzeń system wyświetlał błąd. Spółka podkreślała również, że dopełniła obowiązków zgłoszenia transportu z ustawy o SENT, co jej zdaniem stanowiło zrealizowanie celu tej ustawy, a jedynie dopuściła się naruszenia w wyniku zaniedbania kontrahenta - firmy obsługującej w ramach abonamentu urządzenia GEONAVI, która nie wywiązała się z obowiązku i nie włączyła z poziomu administratora usługi SENT.

Zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2a z uwzględnieniem art. 26 ust.

1. 3. Ten ostatni przepis stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
2. 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3. 3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Orzecznictwo w zakresie kierunku interpretacji pojęć "interes publiczny" i "ważny interes przewoźnika" jest bogate, co szczegółowo opisał w treści uzasadnienia swojej decyzji DIAS. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które strona rzeczywiście nie miała wpływu i które były niezależne od sposobu jej postępowania.

W ocenie Sądu, organy obu instancji, wartościując i oceniając podstawy (mierniki) do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcie w tym zakresie nie nosi cech dowolności, bowiem organy te prawidłowo, wyczerpująco i wielowątkowo rozważyły i "wyważyły", a następnie uzasadniły przesłanki interesu publicznego oraz ważnego interesu, jako okoliczności uzasadniające odmowę odstąpienia od nałożenia kary. Skarżąca nie wykazała natomiast okoliczności dających podstawę do odstąpienia od nałożenia spornej kary. Jedyne okoliczności, na które się powołała to zaniedbania firmy obsługującej w ramach abonamentu urządzenia GEONAVI, która włączyła z poziomu administratora usługi SENT. Skarżąca nie wykazała jednak swojej trudnej sytuacji majątkowej, braku możliwości regulowania zobowiązań czy trudnych warunków finansowych.

Nadto nie udokumentowała wystąpienia ważnego interesu, kwestionując jedynie ustalenia organów w tym zakresie. Rację ma DIAS, wskazując, że Spółka, nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałyby jakieś okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary ze względu na jej interes. Z kolei ustalone przez organ z urzędu dane dotyczące sytuacji finansowej, niekwestionowane przez skarżącą, wykazały, że zapłata tej kary leży w granicach jej możliwości finansowych. Organy administracji obu instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy wytłumaczyły zaś w dostateczny sposób, że nie zaistniały takie okoliczności, które mieściłyby się w pojęciu "ważnego interesu podmiotu wysyłającego" i "interesu publicznego". Dodać należy, że skarżąca jako podmiot zajmujący się profesjonalnie obrotem paliwami, winna posiadać rozeznanie co do obowiązków, jakie w tym zakresie nakłada na nią ustawa, a odstępstwa od nałożenia kary nie mogą stanowić okoliczności związanych z brakiem rzetelności i staranności w realizacji tych obowiązków.

Za nieuprawnione należy też uznać stanowisko skarżącej, która oczekuje, że organ będzie z urzędu poszukiwał wszelkich dowodów, które będą uzasadniać odstąpienie od kary, zwłaszcza w sytuacji, gdy sama wykazuje bierną postawę i nie podaje okoliczności potwierdzających jej ważny interes lub interes publiczny.

Jako uzasadnienie wystąpienia interesu publicznego nie można uznać obciążanie kontrahenta wyłączną winą, za nieprzekazywanie danych do systemu SENT GEO przez system przeznaczony w głównej mierze do innych celów niż integracja z tym systemem, ani okoliczności czy jego brak wpłynął na dochody Skarbu Państwa (uszczuplenie podatkowe) czy też nie. Zgodnie z przepisami ustawy o SENT odpowiedzialność w zakresie poprawności przekazywania aktualnych danych geolokaiizacyjnych spoczywa wyłącznie na przewoźniku i to na nim spoczywa obowiązek upewnienia się co do należytej konfiguracji i rejestracji do właściwych usług danego lokalizatora.

Natomiast wszelkie informacje dla operatorów usług i przewoźników dostępne są m. in. na portalu PUESC (Platforma Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych dostępna pod adresem: https://puesc.gov.pl), z którego korzystała Spółka. W związku z powyższym, jak słusznie argumentowały organy, nie było przeszkód, aby za pośrednictwem tegoż portalu dokonać samodzielnego sprawdzenia danych geolokaiizacyjnych środka transportu wykorzystując przy tym numer rejestracyjny pojazdu, numer zgłoszenia SENT lub numer urządzenia/lokalizatora GPS. System GOENAVI, jest to system dedykowany do poboru opłat e-TOLL oraz kontroli pojazdów i kierowców przez przewoźnika. Nie jest to zatem system przeznaczony do monitorowania pojazdów w systemie SENT. Integracja z systemem SENT GEO jest bowiem jedynie jedną z opcji dodatkowych, wskazanych przez oferenta. Dlatego słusznie stwierdził organ odwoławczy, że obciążanie tego kontrahenta wyłączną winą, za nieprzekazywanie danych do systemu SENT GEO przez system przeznaczony w głównej mierze do innych celów niż integracja z tym systemem jest niezasadne.

Niezależnie od powyższego zauważyć również należy, że w wyniku przeprowadzonych analiz wykonywanych przez skarżącą Spółkę innych przewozów zgłoszonych do systemu SENT organ ustalił, że w okresie od 2 grudnia 2021 r. ([...]) do dnia 17 stycznia 2022 r. (tj. do dnia kontroli) Spółka wykonała 135 przewozów środkiem transportu o nr rej. [...] z lokalizatorem nr [...] bez zapewnienia przekazywania aktualnych danych geolokalizacyjnych w trakcie tych przewozów. Dodatkowo - na co zwrócił uwagę organ odwoławczy - w okresie od 1 października do 1 grudnia 2021 r. pojazdem o nr rej. [...] Spółka dokonywała przewozów zgłoszonych do systemu SENT z wskazaniem innego, wcześniej zainstalowanego w pojeździe lokalizatora o nr [...]. Na tej podstawie organ ustalił, że w trakcie przewozu wg [...] z dnia 1 października 2021 r. prawidłowo zapewnione było przekazywanie aktualnych danych geolokalizacyjnych z lokalizatora nr [...].

Jednak w przypadkach innych przewozów - z tym samym, prawidłowo działającym lokalizatorem - wg dziesięciu innych zgłoszeń: z dnia 1 grudnia 2021 r.; z dnia 30 listopada 2021 r.; z dnia 26 listopada 2021 r.; z dnia 25 listopada 2021 r.; z dnia 19 listopada 2021 r.; z dnia 18 listopada 2021 r.; z dnia 10 listopada 2021 r.; - dane geolokalizacyjne nie były w ogóle przekazywane. Powyższe oznacza, że Spółka dokonywała przewozy z naruszeniem przepisów ustawy o SENT, tj. bez przekazywania danych geolokalizacyjnych. W związku z powyższym zgodzić należało się z DIAS, że naruszenie stwierdzone 17 stycznia 2022 r. nie było zdarzeniem jednostkowym i wynikało z niedbałego prowadzenia swoich spraw przez profesjonalistę działającego na rynku usług transportowych, od którego należy oczekiwać podwyższonych kryteriów staranności. Zatem brak było podstaw do odstąpienie od nałożenia kary ze względu na przesłankę interesu publicznego.

Wyżej wymienione przepisy obligują przewoźnika i kierowcę, stosownie do art. 10b ustawy o SENT, do posiadania i uruchamiania lokalizatorów. Przypomnieć należy, że celem ustawy jest zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów, a osiągniecie tego celu ma nastąpić przez zapewnienie monitorowania przewozów określonych towarów. W związku z tym ustawa nakłada obowiązki, a ich niewykonanie usankcjonowano administracyjnymi karmi pieniężnymi w określonej wysokości i to niezależnie czy doszło, czy też nie, do uszczupleń podatkowych (podobnie: wyrok WSA w Krakowie z dnia 22 stycznia 2021 r., sygn. akt III SA/Kr 939/20, WSA w Gliwicach z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III SA/GL 34/21, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt II SA/Go 667/21, - wszystkie orzeczenia dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem https:/orzeczenia.nsa.gov.pl).

Według Sądu, prawidłowo organy stwierdziły, że ani zasada sprawiedliwości ani zasada zaufania do organów państwa, rozważane w ramach interesu publicznego, nie przemawiały za odstąpieniem od wymierzenia kary.

Sąd zwraca uwagę, że omawiane przesłanki - z uwagi na nadzwyczajny charakter instytucji odstąpienia od odpowiedzialności administracyjnej za naruszenia przepisów ustawy - należy interpretować w sposób ścisły, nie zaś rozszerzający. Trzeba przy tym uwzględnić konstrukcję odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy, której elementem jest obligatoryjne nakładanie kary, w określonej jednoznacznie kwocie, za naruszenia o charakterze formalnym. Interes publiczny nie może być przedkładany ponad nadrzędną zasadę praworządności (art. 7 Konstytucji RP, art. 120 O.p.). Stąd pojęcia tego nie można interpretować w sposób, który podważałby samą istotę obiektywnej odpowiedzialności i kary pieniężnej za tego rodzaju naruszenia. Ustawodawca nie przewiduje też możliwości miarkowania nakładanej kary. W takim przypadku odstąpienie od nałożenia kary stanowi jej darowanie, a więc może nastąpić tylko w całości lub nie nastąpić w ogóle.

Nadzwyczajny charakter okoliczności wypełniających pojęcie "ważny interes podmiotu" wyklucza również uwzględnienie okoliczności takich, na zaistnienie których - tak jak w przedmiotowej sprawie - podmiot ten ma wpływ. Tak więc, w pojęciu tym nie mogą być uwzględnione okoliczności wskazujące na winę w naruszeniu przepisów ustawy, niedbalstwo w dokonywaniu zgłoszenia, niestaranność w prowadzeniu przedsiębiorstwa, jak również waga naruszenia, czy jego wpływ na nieuczciwy obrót towarami wrażliwymi oraz brak uszczuplenia należności podatkowych. Nie można zapominać bowiem o tym, że mowa tu o karze nakładanej za naruszenie przepisów prawnych, przyjętych dla walki z tzw. szarą strefą i wyłudzeniami podatkowymi o charakterze obrotowym, oraz o prewencyjnym i odstraszającym charakterze kary pieniężnej za naruszenie przepisów o systemie monitorowania przewozu towarów wrażliwych. Ustawowa konstrukcja odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy nie pozwala przyjąć, że dopuszczalne jest różnicowanie odpowiedzialności podmiotów w zależności od przyczyn niedopełnienia obowiązków wynikających z tej ustawy.

Sąd w niniejszym składzie w pełni akceptuje prezentowane w orzecznictwie stanowisko, zgodnie z którym odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej zawsze leży w interesie strony postępowania, prowadząc do zmniejszenia jej obciążeń finansowych, bądź spożytkowania środków z nałożonej kary na inne cele strony (wyrok NSA z dnia 12 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 1464/19). Nie jest to jednak równoważne z przesłanką "ważnego interesu". Obowiązkiem każdego obywatela jest przestrzeganie norm prawnych, a konsekwencją ich naruszenia jest właśnie nałożenie kary. Kara pieniężna wiąże się z wypełnieniem nałożonych przez ustawodawcę wymogów, ważnych z punktu widzenia właściwego funkcjonowania życia społecznego. Podkreślenia wymaga, że zasadą jest płacenie należności publicznych, w tym kar, a odstąpienie od nich jest wyjątkiem i powinno być uzasadnione szczególnymi okolicznościami, które realnie zagrażają bytowi osoby wnioskującej. Należy zatem unikać sytuacji, w której odstąpienie od kary stawiałoby stronę w uprzywilejowanej sytuacji w stosunku do innych podmiotów, które znalazły się w podobnej lub gorszej sytuacji.

Oceniając z kolei zasadność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, Sąd stwierdził, że postępowanie przed organami obu instancji odpowiadało standardom postępowania w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej, określonym w przepisach Ordynacji podatkowej, zarówno w zakresie zabezpieczenia podstawowych uprawnień uczestników procesu, jak i realizacji odpowiadających im obowiązków organu. W postępowaniu tym organy wypełniły naczelną zasadę czynnego udziału strony (art. 123 i art. 200 O.p.) i zgodnego z prawem ustalenia stanu faktycznego (art. 122 O.p.).

Natomiast okoliczność, że organy na podstawie ustalonego stanu faktycznego nie znalazły podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu skarżącej, nie może przesądzać o niewłaściwie i błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy. W tym zakresie zarzuty naruszenia art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 O.p. uznać należy za niezasadne.

Ponadto wymaga wskazania, że wysokość kary została ustalona nie przez organ, lecz przez ustawodawcę. W związku z tym, wobec braku podstaw do odstąpienia do jej wymierzenia, nie można również twierdzić, że jest ona nieproporcjonalnie wysoka w stosunku do wagi naruszenia. O ile bowiem Spółka usprawiedliwia się w rozpatrywanej sprawie niewiedzą w zakresie prawidłowości działania lokalizatora związanej z zakupem nowego urządzenia, o tyle nie znajdują usprawiedliwienia inne, wcześniejsze przewozy bez przekazywania danych geolokalizacyjnych.

Kwestionując stanowisko organów w pozostałym zakresie skarżąca polemizuje z argumentami organu przemawiającymi za nałożeniem kary pieniężnej. Powołując się na te same argumenty dokonuje odmiennej ich oceny. Tymczasem w ocenie Sądu, organy w sposób prawidłowy wykazały nie tylko przesłanki faktyczne i prawne do nałożenia kary administracyjnej w sprawie, ale także dokładnie rozważyły i uzasadniły możliwość zwolnienia skarżącej z kary. Wzięły pod uwagę zarówno aspekt ekonomiczny, jak i inne argumenty, w tym zasadę równości i proporcjonalności.

Dlatego uznając zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo Sąd oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.