Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 lutego 2016 r. referendarz sądowy tutejszy Sądu odmówił przyznania skarżącemu M. F. prawa pomocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) skarżący w istocie nie wyjaśnił wątpliwości co do rzeczywistego stanu finansowego i majątkowego. W oparciu o jego oświadczenie o miesięcznych dochodach rodziny w wysokości około 4.200 zł netto i o posiadanych oszczędnościach w wysokości 2.600 zł nie wykazał, że nie ma środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Podał przy tym, że na utrzymanie nieruchomości uzyskuje dodatkowe środki od córki.
Nadto skarżący nie podał, że ma istotne zobowiązania i stałe koszty utrzymania, które uniemożliwiają mu poniesienie kosztów niniejszego postępowania chociażby w części. Skarżący pomimo wyraźnego wezwania nie wyjaśnił wątpliwości co do istotnych okoliczności stanu finansowego. Wobec powyższego referendarz sądowy przyjął, opierając się o treść formularza i jego uzupełnienie, że złożone oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. Brak rzeczywistej współpracy, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej skarżącego. Dlatego odmówiono uwzględnienia wniosku.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w terminie sprzeciw, w którym poza wyrażeniem ogólnego niezadowolenia z treści kwestionowanego postanowienia nie sprecyzował jasno zarzutów. Przedłożył również liczne zdjęcia stanowiące wydruki ze stron internetowych bądź obrazów telewizyjnych, które nie mają związku z zaskarżonym postanowieniem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a.
Strona zwracająca się o ustanowienie pełnomocnika z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych powinna wykazać, że nie jest w stanie z własnych zasobów ani uiścić wpisu od skargi, wymaganego na tym etapie postępowania, ani skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Powinna przy tym uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.
Nie można bowiem zaaprobować sytuacji, w której skarżący z jednej strony domaga się przyznania mu prawa pomocy, a więc de facto sfinansowania kosztów prowadzonego przez niego sporu sądowego ze środków publicznych, a z drugiej odmawia przedstawienia sądowi niezbędnych w ocenie Sądu dokumentów, oczekując uwzględnienia jego wniosku jedynie w oparciu o składane przez niego oświadczenia co do wysokości dochodów i posiadanego majątku.
Nadto zważyć należy, iż już na podstawie samego oświadczenia skarżącego o miesięcznych dochodach rodziny w wysokości około 4.200 zł netto i o posiadanych oszczędnościach w wysokości 2.600 zł należało uznać, że skarżący nie wykazał, że nie ma środków na uiszczenie wpisu sądowego w wysokości 500 zł oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
/-/ B. Drzazga