Uzasadnienie
P. C., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika procesowego, wniósł skargę na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, nakazującą skarżącemu rozbiórkę części budynku - altany na działce nr [...][...] przy ul. [...] w [...], która to część budynku stanowi pomieszczenie [...], pokój znajdujący się w [...] części budynku oraz część pokoju znajdującego się w [...] części budynku, o powierzchni w wymiarach zewnętrznych [...] m² oznaczonej kolorem czerwonym na załączniku graficznym do decyzji. W skardze został zawarty wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu II instancji. Na jego uzasadnienie podniesiono, że skutki niepopartej dowodami decyzji są dla inwestora bardzo poważne, gdyż naruszają konstytucyjnie chronione prawo własności. Wykonanie zaskarżonej decyzji powodowałoby po stronie inwestora niepowetowaną szkodę i nienaprawialne skutki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 powołanej ustawy, po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, iż okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu art. 61 § 1 stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. NSA z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OZ 76/06, LEX nr 299367).
Jako przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ustawodawca wskazał niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że w przepisie tym chodzi o szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (post. NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Niebezpieczeństwo wystąpienia negatywnych skutków wykonania zaskarżonego aktu występuje w sytuacji, w której zaskarżony akt zostanie wykonany, a następnie w wyniku uwzględnienia skargi zostanie uchylony. Na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające udzielenie ochrony tymczasowej. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono również pogląd, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie w pełni opiera na zasadzie skargowości, zatem może być uwzględniony nie tylko wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni (por. postanowienie z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OZ 370/11 - orzeczenie dostępne w bazie orzeczeń jw.), jednakże należy mieć na uwadze i to, że postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego. W konsekwencji sąd administracyjny nie jest w tym zakresie uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści wniosku.
W ocenie tutejszego Sądu decyzja nakazująca rozbiórkę budynku (części) w przypadku jej wykonania, a następnie ewentualnego uchylenia jej przez sąd administracyjny, jest tego rodzaju rozstrzygnięciem, które wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia inwestorowi znacznej szkody (nakłady organizacyjne i finansowe) lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (niemożność korzystania z obiektu w dotychczasowym zakresie, poniesienie innych nakładów na zabezpieczenie pozostałej części budynku odsłoniętej w wyniku wykonania częściowej rozbiórki). Stąd też wniosek skarżącego, jakkolwiek lakoniczny, uznać należy za zasadny.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 powołanej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ Maria Kwiecińska