Uzasadnienie
Prezydent Miasta P. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. zatwierdził projekt budowlany i wydał inwestorowi – "A" S.A. Rejon Zachodni z siedzibą przy ul. [...[ w P. pozwolenie na budowę linii kablowej nn–0,4 kV zasilania rezerwowego centrali telefonicznej "B" z MST-500 w ul. [...] i [...] do RG centrali przy ul. [...].
Odwołanie od tej decyzji wniósł R.N. zarzucając, iż nie wyraził zgody na to, aby przedmiotowa linia kablowa przebiegała przez jego nieruchomość objętą księgą wieczystą Kw nr [...].
Dnia 08 czerwca 2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie legalności robót budowlanych objętych powołanym na wstępie pozwoleniem na budowę, zawiadamiając o tym dyrektora Spółki Akcyjnej "C" z siedzibą w P. przy ul. [...] oraz R.N., a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2001r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.) – nakazał inwestorowi "C" S.A. z siedzibą w P. przy ul. [...] rozbiórkę linii kablowej nn–0,4 kV zasilania rezerwowego centrali telefonicznej z MST – 500 w ulicy [...] i ulicy [...] do RG centrali przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu ustalono, powołując się na oświadczenie złożone dnia 20 czerwca 2001r. przez pełnomocnika inwestora P.W., że budowę przedmiotowej linii kablowej, będącej siecią techniczną w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, rozpoczęto w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, to jest 21 kwietnia 1999 r. i zakończono po dwóch dniach. Oznacza to naruszenie art. 28 Prawa budowlanego, który stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego – rozpoznający sprawę na skutek odwołania wniesionego przez "C" S.A. z siedzibą w W. – decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał na bezsporność rozpoczęcia przez inwestora robót budowlanych już w dacie wydania pozwolenia na budowę przez organ administracji architektoniczno – budowlanej pierwszej instancji. Konsekwencją naruszenia przepisu art. 28 Prawa budowlanego jest obligatoryjne nakazanie rozbiórki.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez "C" S.A. z siedzibą w W. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych przez organy nadzoru budowlanego w obu instancjach z uwagi na spełnienie się przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie administracyjne toczyło się tylko z udziałem "C" S.A., która nie była adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę; "inwestorem, a później właścicielem i podmiotem korzystającym z tej budowli była spółka "A" S.A.". Skarżąca spółka i "A" są to dwie odrębne spółki prawa handlowego zarejestrowane pod odrębnymi numerami w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wprawdzie obie spółki należą do tej samej grupy kapitałowej, ale nie zmienia to faktu, że jako dwie osoby prawne pozostają odrębnymi podmiotami prawa i obowiązków, w tym wynikających z prawa administracyjnego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, iż postępowanie administracyjne wszczęte zostało w stosunku do Spółki Akcyjnej "C", dlatego że reprezentujący tę spółkę radca prawny P.W. "udzielił informacji co do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych nie wspominając, że w/w spółka nie jest właściwym adresatem postępowania". Z Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem RHB [...] dotyczącym skarżącej spółki "C" wynika, że przedmiotem jej działania jest między innymi wykonywanie linii elektroenergetycznych, elektrotrakcyjnych i telekomunikacyjnych – przesyłowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – właściwy do rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Mają rację organy nadzoru budowlanego stwierdzając, że realizacja inwestycji przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. – w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji.
Jednak aby można było zastosować sankcję nakazu rozbiórki przewidzianą tym przepisem, trzeba najpierw w sposób nie budzący wątpliwości ustalić adresata tej decyzji. Decyzja administracyjna bowiem powinna konkretyzować prawa i obowiązki w odniesieniu do indywidualnej osoby i w określonym stanie faktycznym. Osoba ta, będąca stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, musi brać udział w postępowaniu. Jednym z aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu jest zawiadomienie jej o wszczęciu postępowania w sprawie.
W niniejszej sprawie impulsem do wszczęcia postępowania administracyjnego stało się pismo z dnia 10 kwietnia 2001r. złożone przez właściciela jednej z nieruchomości leżącej na trasie przebiegu inwestycji – R.N. W piśmie poinformował on, że Spółka Akcyjna "A" Region Zachodni, której Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] kwietnia 1999 r. udzielił pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej linię kablową nn–0,4 kV zasilania rezerwowego centrali telefonicznej "B" z MST – 500 w ul.[...] i [...] do RG centrali przy ul. [...], podjęła "prace przed uzyskaniem pozwolenia na budowę i kontynuowała mimo wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji – pozwolenia na budowę" (k. 1–2 akt administracyjnych I instancji).
Mimo to organ administracyjny skierował wezwanie o "udzielenie informacji na temat przebiegu robót budowlanych" obejmujących tę inwestycję do dyrektora innej Spółki Akcyjnej "C" ul. [...] w P. a ten oddelegował do udzielenia informacji radcę prawnego P.W.
Z dowodów zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawcą i adresatem pozwolenia na budowę przedmiotowej linii kablowej była "A" S.A. Region Zachodni z siedzibą w P. przy ul. [...], na skutek skargi R.N. od decyzji utrzymującej w mocy tę decyzję Naczelny Sąd Administracyjny najpierw postanowieniem z dnia [...] października 1999 r. wstrzymał wykonanie decyzji, a następnie wyrokiem z dnia 28 listopada 2000r. sygn. akt II SA/Po 1638/99 uchylił decyzje organów obu instancji w przedmiocie pozwolenia na budowę, bowiem inwestor (Spółka Akcyjna "A") nie wykazał się prawem do dysponowania działką nr [...] należącą do R.N. na cele budowlane (k. 11, 20 i 22 – 25 akt administracyjnych).
W tej sytuacji skierowanie decyzji rozbiórkowej do podmiotu nie będącego inwestorem w rozumieniu art. 18 Prawa budowlanego z 1994r. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania decyzji) i poprzestania na wyjaśnieniach radcy prawnego, który wprawdzie powoływał się na to, że działa w imieniu inwestora, a następnie i to dopiero w postępowaniu przed organem odwoławczym – wylegitymował się pełnomocnictwem innej osoby prawnej S.A. "C", rażąco narusza przepisy art. 48 Prawa budowlanego z 1994r. (w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji) oraz art. 7 i art. 10 ust. 1 kpa.
W rezultacie tych naruszeń decyzja rozbiórkowa została skierowana do osoby prawnej, która nie jest stroną postępowania w przedmiocie samowoli budowlanej, co spowoduje jej nieważność (art. 156 § 1 pkt 4 kpa). Stroną postępowania w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego jest bowiem inwestor, a więc osoba organizująca proces budowlany przez zapewnienie projektu oraz wykonania i odbioru robót budowlanych przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych. Inwestor "A" nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, bo nie została o nim zawiadomiona ani nie doręczono jej decyzji wydanych w obu instancjach przez organy nadzoru budowlanego.
"Rozpoczęcie i wykonanie robót budowlanych" przez Spółkę Akcyjną C, o których informował organy nadzoru budowlanego pełnomocnik tej spółki, mogły świadczyć co najwyżej o tym, że "C" S.A. była wykonawcą robót budowlanych.
O tym, że "C" S.A. i "A" S.A. są odrębnymi podmiotami prawa świadczą dołączone do skargi wypisy z Krajowego Rejestru Przedsiębiorców (k.5 i k.11 akt sądowych).
Dlatego na podstawie art. 145 pkt 2, art. 151 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/L. Drewniak – Żaba /-/B. Kamieńska /-/J. Szaniecka kk