Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...].04.2003 r. Prezydent Miasta P., po rozpatrzeniu wniosku P. B., na podstawie art. 149 § 3 kpa odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...].10.2002 r. w sprawie pozwolenia na budowę - dobudowę obiektu usługowo-dydaktycznego do tylnej elewacji budynku placówki "A" P. wraz z przyłączami przy ul. [...] w P. W uzasadnieniu organ podał, iż P. B. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, uzasadniając swój wniosek tym, że nie brał udziału w postępowaniu jako strona. Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie. Status strony nie wynika z samego faktu bycia sąsiadem, ale z możliwości naruszenia przez projektowaną inwestycję interesu prawnego osoby trzeciej, na co wskazuje art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Oceny czy taka możliwość zachodzi jest dokonywana przez organ z urzędu.
Organ nie uznał właścicieli sąsiednich nieruchomości za strony z uwagi na fakt, iż obiekt o wysokości 9,4 m położony jest w odległości 11m od granicy działki i 28 m od budynku P. B. Obiekt zapewnia więc ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich i spełnia wymagania art. 5 ust. 2 pkt 2b Prawa budowlanego, co potwierdza oświadczenie architekta I. K. dotyczące analizy oświetlenia. Stąd P. B. nie przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym omawianej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Po rozpatrzeniu odwołania P. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...].06.2003 r. utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta P. W uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Nadto organ stwierdził, iż ocena przedstawionego przez skarżącego interesu prawnego, na który składa się dopływ światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz ochronę przed zanieczyszczeniami gleby, w kontekście przepisu art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 2b i pkt 4 ustawy Prawo budowlane nie uzasadnia przyznania mu statusu strony. Projektowany obiekt usytuowany jest w odległości 11 m od granicy działki i w odległości 28 m od budynku mieszkalnego znajdującego się na działce sąsiedniej, inwestycja uzyskała pozytywne opinie uprawnionych rzeczoznawców, w tym w zakresie wymagań sanitarno-higienicznych.
Od powyższej decyzji skargę złożył P. B. domagając się jej uchylenia i wznowienia postępowania oraz zarzucając naruszenie przepisów art. 28, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 5 ust. 1 pkt 6, ust. 2 pkt 2 lit. b), ust. 2 pkt 3, ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...], która sąsiaduje z działką gdzie ma być realizowana inwestycja i spełnia przesłanki z art. 28 kpa. Nadto powołując się na orzecznictwo NSA argumentował, iż weryfikacja twierdzeń wnoszącego podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje w następnej fazie postępowania prowadzonej po wydaniu postanowienia o wznowieniu, atrybut strony przysługuje właścicielom działek sąsiednich, a także działek dalej położonych, jeśli zamierzona inwestycja będzie miała wpływ na ich interesy chronione przepisem art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. W skardze stwierdzono także, iż organy powołują się w decyzjach na to, że interesy skarżącego nie zostały naruszone, bo wszystko pobudowano zgodnie z prawem, a taka ocena powinna nastąpić na następnym etapie po wznowieniu postępowania, jak również, iż organy w ogóle nie ustosunkowały się do zarzutów z art. 5 ust. 2 pkt 3 i 4 ustawy Prawo budowlane.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi, dodatkowo podnosząc, iż projektowana inwestycja nie należy do inwestycji powodujących uciążliwości wynikające z hałasu, wibracji, zakłóceń elektrycznych, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza, wody lub gleby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się zasadna.
Zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją Prezydenta Miasta P. odmówiono skarżącemu P. B. wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia [...].10.2002 r.
W decyzji tej zatwierdzono projekt budowlany i udzielono inwestorowi placówce "A" P. pozwolenia na budowę – dobudowę obiektu usługowo-dydaktycznego do tylnej elewacji budynku placówki "A" P. wraz z przyłączami: wodociągowym, kanalizacji sanitarnej, technologicznej, deszczowej, c.o., c.w., oświetleniem terenu na działce nr [...] przy ul. [...] w P. Podstawą odmowy wznowienia było stwierdzenie przez organy obu instancji, iż skarżącemu nie przysługuje w przedmiotowym postępowaniu przymiot strony, ponieważ projektowana dobudowa zlokalizowana jest 11m od granicy działki skarżącego i 28 m od jego budynku mieszkalnego, inwestycja uzyskała pozytywne opinie uprawnionych rzeczoznawców, obiekt zapewnia ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich i spełnia wymagania art. 5 ust. 2 pkt 2b Prawa budowlanego, w tym w zakresie zapewnienia dostępu do światła dziennego i wymagań sanitarno-higienicznych
Skarżący żądał wznowienia postępowania w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 4 kpa, a przysługujący mu status strony uzasadniał tym, że jest współwłaścicielem działki sąsiadującej z terenem inwestycji i treścią przepisu art. 5 ust. 2 pkt 3, 4 i 6 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane.
Wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe m.in. w przypadku podmiotowej niedopuszczalności wznowienia, gdy wniosek o wznowienie złożony został przez podmiot nie mający przymiotu strony postępowania.
Definicję strony postępowania administracyjnego zawiera art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. W sferze prawa administracyjnego interes prawny określonego podmiotu istnieje, gdy znajduje to podstawę w konkretnych przepisach prawa materialnego. Z sytuacją taką mamy do czynienia, gdy wynik sprawy administracyjnej może wpływać na zakres praw, roszczeń i obowiązków podmiotu, a podmiot ten może domagać się od organu ukształtowania swojej sytuacji w taki sposób, by było to zgodne z treścią norm materialnoprawnych. Przepisy szczególne mogą modyfikować zakres pojęcia strony z art. 28 kpa.
W dacie wydawania decyzji nr [...] z dnia [...].10.2002 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oraz zaskarżonej decyzji w przedmiocie wznowienia przepisy ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane nie zawierały unormowań szczególnych w stosunku do art. 28 kpa, stąd pojęcie strony w przedmiotowej sprawie należy rozpatrywać w odniesieniu do tego przepisu.
W postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, stroną mogli być właściciele i użytkownicy wieczyści sąsiednich działek, jeżeli z uwagi na usytuowanie planowanego obiektu, związane z jego eksploatacją uciążliwości, możliwość zagospodarowania działek sąsiednich, projektowany obiekt, sposób zagospodarowania terenu i skutki decyzji mogły dotknąć sfery ich interesów. Przepisem prawa materialnego, który stanowi podstawę ich interesu prawnego, był art. 5 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 ustawy Prawo budowlane, zawierający obowiązek ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich. Ochrona interesów osób trzecich obejmuje w szczególności zapewnienie dopływu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi i zapewnienie możliwości zabudowy działki osoby trzeciej, sąsiadującej z działką inwestora, a więc spełnienie przez projektowany obiekt wymogów zawartych w warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ochronę przeciwpożarową i ochronę przed pogorszeniem warunków sanitarnych.
Z akt sprawy wynika, iż projektowana inwestycja polega na dobudowie do tylnej elewacji istniejącego budynku placówki "A" budynku usługowo-dydaktycznego z przyłączami i oświetleniem terenu. Projekt zagospodarowania terenu przewiduje przy dobudowanym budynku wykonanie dwóch parkingów. Inwestycja ma być zlokalizowana na działce nr [...] przy ul. [...] w P. Skarżący jest współwłaścicielem działki nr [...] przy ul [...] w P. Działka skarżącego przylega bezpośrednio do terenu inwestycji, a projektowany obiekt wraz z infrastrukturą ma być wykonany od strony jego nieruchomości. Planowany obiekt dydaktyczno-usługowy znajdować ma się 11 m od granicy działki skarżącego i 28 m od znajdującego się na tej działce budynku mieszkalnego. Nieruchomość skarżącego jest zabudowana budynkiem mieszkalnym oraz – jak wynika z map dołączonych do dokumentacji projektowej – budynkiem gospodarczym usytuowanym przy granicy z działką nr [...]. W aktach przekazanych przez organ administracji brak jest projektu architektoniczno-budowlanego obiektu.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy, w stanie prawnym obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, uznać należy, iż projektowany obiekt i sposób zagospodarowania terenu mógł wpływać na interes prawny skarżącego jako właściciela nieruchomości bezpośrednio graniczącej z terenem inwestycji. Z tych względów uznać należy, że skarżący spełniał warunki z art. 28 kpa i przysługiwał mu status strony w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenie na budowę.
W tej sytuacji w niniejszej sprawie nie zachodziła podmiotowa niedopuszczalność wznowienia i brak było podstaw do odmowy wznowienia postępowania, a decyzje organów obu instancji wydane zostały z naruszeniem art. 28, art. 147 i art. 149 kpa.
Natomiast ocena czy przy projektowaniu przedmiotowej inwestycji spełnione zostały wymagania ochrony uzasadnionych interesów prawnych osób trzecich, w tym skarżącego, w szczególności zapewnienie dopływu światła dziennego i wymogów ochrony higieniczno-sanitarnej i przeciwpożarowej, nastąpić może dopiero na następnym etapie postępowania po wydaniu postanowienia o wznowieniu. Przed wydaniem rozstrzygnięcia co do wznowienia postępowania organy badają jedynie przedmiotową i podmiotową dopuszczalność wznowienia oraz dotrzymanie terminu z art. 148 kpa. Natomiast dopiero po wznowieniu postępowania organ może przeprowadzić merytoryczną ocenę materiału sprawy.
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...].04.2003 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 28, art. 147 i art. 149 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy zaskarżoną decyzję oraz wcześniejszą decyzję organu I instancji należało uchylić. Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę należy zastosować właściwe przepisy regulujące wznowienie postępowania, mając na uwadze przytoczone wyżej rozważania Sądu.
Z wymienionych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r.) należało uwzględnić skargę i uchylić decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 wskazanej ustawy w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 z 2002 r.) przyznając skarżącemu jedynie zwrot kosztów sądowych, a pomijając koszty zastępstwa adwokackiego, wobec braku wniosku w tym zakresie. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o przepis art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/ B. Drzazga