Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. wstrzymał prowadzone przez inwestora Z. S. roboty budowlane w zakresie budowy garażu na nieruchomości przy ul. [...] w P. (działka nr [...]) oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie do [...] sierpnia 2005r.:
- 1) zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ustalonej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku takiego planu;
- 2) 4 egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi;
- 3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzorów wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. Nr 120, poz. 1127 ze zm.).
W uzasadnieniu ustalił, iż pod koniec lat 90-tych ubiegłego wieku inwestor Z. S. rozebrał postawiony na działce przy ul. [...] w P. garaż blaszany i w jego miejsce wybudował bez pozwolenia na budowę garaż murowany. Ustaleń tych organ orzekający dokonał na podstawie oświadczenia i zeznań R. Z. – członka Rady Osiedla oraz W.H. – mieszkających od wielu lat przy ul. [...] oraz po analizie fotografii złożonych w toku postępowania administracyjnego. Zeznania A.K. i J.M. – w ocenie organu orzekającego – nie dawały pełnego obrazu wykonanych robót budowlanych, bowiem świadkowie ci brali udział tylko w niektórych pracach oraz nie zamieszkiwali w pobliżu miejsca inwestycji. Jeśli zaś chodzi o zeznania inwestora, iż rozebrał on jedynie blaszane części ścian garażu i zastąpił je murowanymi, to stoją one w sprzeczności z zeznaniami pozostałych świadków. Wprawdzie postępowanie dowodowe nie doprowadziło do wyjaśnienia, czy inwestor wykonał nowe fundamenty, czy też wybudował garaż murowany na fundamentach już istniejących, ale zagadnienie to nie ma istotnego znaczenia w rozstrzyganej sprawie.
Gdyby bowiem nawet przyjąć, że garaż wybudowano na starych fundamentach, to i tak robót budowlanych polegających na rozbiórce ścian i dachu oraz ponownym wybudowaniu tych elementów nie można uznać za roboty remontowe. W efekcie rozbiórki dachu i ścian dotychczasowy garaż, przestał istnieć jako obiekt budowlany, a wykonane w 1999r. roboty, obejmujące wzniesienie nowych ścian i dachu były budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego.
Na wykonanie tego rodzaju robót budowlanych wymagane jest uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Zamiast tego inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonywania remontu istniejącego garażu. W ocenie organu orzekającego zgłoszenie to było nieprawidłowe i nie mogło sanować samowoli budowlanej, gdyż dotyczyło robót innego rodzaju niż zostały faktycznie wykonane.
W sytuacji wzniesienia obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę niezbędne stało się przeprowadzenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego.
Ponieważ inwestor w zakreślonym terminie nie złożył dokumentów wymienionych w powyższym postanowieniu – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. dnia [...] wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 prawa budowlanego decyzję nakazującą inwestorowi rozbiórkę przedmiotowego wolnostojącego garażu o wymiarach 3 x 6,60m.
W uzasadnieniu decyzji poczyniono ustalenia identyczne jak w opisanym wyżej postanowieniu, potwierdzając fakt i rodzaj samowoli budowlanej jakiej dopuścił się inwestor oraz podkreślono, że stosownie do przepisów powołanych jako podstawa matrialnoprawna decyzji – niewywiązanie się przez niego z żadnego z obowiązków nałożonych tym postanowieniem powoduje konieczność nakazania rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W odwołaniu od tej decyzji Z. S. wniósł o jej "cofnięcie" wyjaśniając, iż stary garaż miał identyczne wymiary jak istniejący obecnie, groził zawaleniem i szpecił otoczenie. Z kolei garaż będący przedmiotem decyzji rozbiórkowej "nie jest uciążliwy dla otoczenia i mieszkańców ulicy (...) i jest jednocześnie wjazdem na teren posesji."
Odwołujący powołał się też na nierozpoznanie jego prośby o przedłużenie "terminu podjęcia decyzji odnośnie legalizacji budowanego garażu". Z prośbą tą wystąpił nie mając wiedzy, czy i kiedy dojdzie do realizacji planowanej budowy III Ramy Komunikacyjnej "mającej przebiegać przez teren naszej działki. Podjęcie decyzji o legalizacji i kończeniu budowy garażu związane jest ze sporymi kosztami, które przy ewentualnej budowie III Ramy Komunikacyjnej byłyby stracone (...)". Odwołujący zadeklarował gotowość przedłożenia dokumentów wymienionych w postanowieniu "jeżeli budowa III Ramy Komunikacyjnej na tym terenie nie będzie zatwierdzona, lub jeśli terminy złożenia dokumentów nie mogą być przedłożone do czasu otrzymania decyzji o budowie III Ramy Komunikacyjnej", a nadto w kolejnym piśmie z dnia [...] grudnia 2005r. ponowił wniosek o wyznaczenie nowego terminu złożenia dokumentów potrzebnych do legalizacji samowolnie wzniesionego garażu.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał na to, iż postanowieniem z dnia [...] nałożono na Z. S. obowiązek złożenia wymienionych dokumentów do dnia [...] sierpnia 2005r. Tego terminu skarżący nie dotrzymał, o przedłużenie terminu wystąpił dopiero następnego dnia. Art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w przypadku niespełnienia przez inwestora w wyznaczonym terminie obowiązków zastosowanie ma przepis ust. 1 art. 48 nakazujący orzeczenie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ustawodawca nie przewidział możliwości przedłużenia terminu wykonania nałożonych obowiązków. "Warunkowanie przez zobowiązanego ich wykonania od planowanej budowy III Ramy Komunikacyjnej dla miasta P. nie znajduje uzasadnienia".
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej przez Z. S. Skarżący wniósł "o wydanie decyzji, która zapobiegałaby rozbiórce garażu", powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu. Jeszcze raz podkreślił, że nie mógł podjąć decyzji odnośnie wykonania nałożonych obowiązków "z powodu braku konkretnych decyzji Urzędu Miasta związanych z planem zagospodarowania terenu na którym mieszkam".
Wojewódzki Inspektor nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno w odwołaniu od decyzji rozbiórkowej organu I instancji; jak i w skardze Z. S. nie obstawał już przy twierdzeniu, iż wykonał prace objęte zgłoszeniem, polegające na remoncie starego blaszanego garażu. Zgodził się też ze stanowiskiem organów administracyjnych, iż wybudowany bez pozwolenia na budowę garaż murowany spełniał warunki do uruchomienia postępowania legalizacyjnego oraz nie kwestionował zasadności obciążenia go konkretnymi obowiązkami.
Skarga skonstruowana jest na zarzucie konieczności odroczenia, przez organy orzekające I i II instancji, terminu wykonania tych obowiązków do czasu aż wyjaśni się, czy teren inwestycji utrzyma dotychczasowe, mieszkalne przeznaczenie, czy też będzie w przyszłym planie przeznaczony pod budowę III Ramy Komunikacyjnej.
Zarzut ten jest chybiony. O konieczności rozbiórki lub możliwości zalegalizowania samowolnie budowanego lub wybudowanego obiektu decydują konkretne przepisy prawa, nie zaś uznanie organu administracji publicznej. Podejmowane przez organ rozstrzygnięcia nałożyły na skarżącego inwestora obowiązki, a nie prawa. Związane konkretnymi przepisami prawa działania organu w żaden sposób nie są uzależnione od woli lub zgody strony (patrz m. in. wyrok NSA z 09 maja 2000r., sygn. IV SA 418/98.
Skarżący nie może skutecznie zarzucić, iż organ I instancji nie ustosunkował się do jego wniosku z dnia[...] sierpnia 2005r. o przedłużenie terminu do wykonania nałożonych obowiązków, skoro – jak wyjaśnił na rozprawie sądowej – wniosek ten złożył bezpośrednio w Inspektoracie, a zatem już po wygaśnięciu terminu końcowego do wykonania tych obowiązków, określonego w postanowieniu z dnia [...] do dnia [...] sierpnia 2003r. Z pieczątki urzędowej na tym wniosku wynika, że został on złożony dzień później, czyli [...] sierpnia 2005r. (k. [...] akt administracyjnych I instancji).
Wniosek o odroczenie terminu wykonania obowiązków, ponowiony w postępowaniu odwoławczym, tym bardziej nie mógł odnieść skutków.
Wykonanie nakazanych postanowieniem legalizacyjnym czynności, jak już wyjaśniono, nie jest prawem lecz obowiązkiem inwestora, z którym ustawodawca związał określone skutki. Dopuszczona przez ustawodawcę procedura legalizacyjna, w razie spełnienia określonych prawem warunków, skutkuje odstąpieniem od orzekania nakazu rozbiórki, zaś w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terenie tych obowiązków orzeka się nakaz rozbiórki z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Dlatego na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E. Podrazik /-/ B. Kamieńska /-/A. Łaskarzewska jw