Uzasadnienie
sygn. 4/II SA/Po 1888/03
Uzasadnienie
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r.- nr[...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa i art. 71 ust. 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 3a ustawy z 20.6.1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz.U. 98/ 97/602 ze zm.- dalej prd), po wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego wydaniem ostatecznych decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r.- dowodem rejestracyjnym seria [...] nr [...] i Starosty [...] z dnia [...] r.- dowodem rejestracyjnym seria[...]: 1. stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r.- dowód rejestracyjny seria [...] nr [...] w sprawie rejestracji przez M. S. samochodu ciężarowego marki [...], nr rejestracyjny[...], numer nadwozia [...], numer silnika[...], została wydana z naruszeniem prawa;
- 2. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.- dowód rejestracyjny seria [...] w sprawie rejestracji przez M. S. samochodu ciężarowego marki[...], nr rejestracyjny[...], numer nadwozia[...], numer silnika[...];
- 3. odmówił M. S. rejestracji tego pojazdu;
- 4. zobowiązał M. S. do zwrotu tablic rejestracyjnych o numerze [...] i dowodu rejestracyjnego seria [...] w terminie 7 dni od uprawomocnienia się niniejszej decyzji.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, ze dnia [...] r. M. S. wniósł w Urzędzie Rejonowym w [...] o zarejestrowanie samochodu ciężarowego marki[...], dołączywszy do wniosku: zagraniczny rachunek zakupu pojazdu marki Mercedes, wystawiony przez firmę[...]. w dniu [...]r. na nazwisko M. S.; dowód odprawy celnej przywozowej pojazdu samochodowego serii[...], wydany przez Urząd Celny w [...] dnia [...] r. na pojazd marki[...]; zaświadczenie z przeprowadzonego badania technicznego pojazdu wydane przez Stację Diagnostyczną Pojazdów [...] w [...] dnia [...] r.; kartę pojazdu ([...]). Na podstawie owych dokumentów dokonano rejestracji pojazdu pod numerem rejestracyjnym [...] i wydano dowód rejestracyjny serii [...] nr[...].
Dnia [...] r. M. S. wniósł o przerejestrowanie owego pojazdu z powodu zniszczenia dowodu rejestracyjnego, dołączając do wniosku: dowód rejestracyjny pojazdu serii[...] nr [...] na nazwisko M. S., wydany przez Urząd Rejonowy w[...]; tablice rejestracyjne nr[...]. Na podstawie tychże dokumentów dokonano rejestracji pojazdu pod numerem rejestracyjnym [...] i wydano dowód rejestracyjny serii [...].
Dnia [...] r. Starostwo otrzymało postanowienie Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] r. [...], z którego to postanowienia wynika, że Prokuratura Rejonowa w [...] prowadziła dochodzenie w sprawie przerobienia pola numerowego nadwozia samochodu ciężarowego marki [...] poprzez wycięcie i wspawanie w jego miejsce elementu karoserii z numerem nieautentycznym. Powołany biegły z dziedziny mechanoskopii stwierdził, że numer nadwozia i numer silnika są nieoryginalne. Biegły Sądu Okręgowego w [...] w trakcie badań stwierdził, że mocowanie tabliczki nie jest oryginalne; nity mocujące tabliczkę nie są stosowane przez producenta a naniesione na powierzchni tabliczki znaki są nieoryginalne. W wyniku przeprowadzonych badań nie stwierdzono śladów przebijania czy przerabiania znaków. Cała pionowa ścianka czołowa stopnia z oryginalnym numerem została wycięta, a w jej miejsce wspawano nową ściankę z wybitym ww numerem.
Z prawej strony pojazdu, nad stopniem w ściance czołowej progu, wybity jest numer nadwozia[...], ograniczony w przodu znakami firmowymi[...]; numer jest nieoryginalny. Na polu numerowym widoczne są ślady malowania; grubość lakieru znacznie przekracza dopuszczalne normy fabryczne, znaki wybito nierównomiernie, kształt znaków odbiega od wzoru fabrycznego. W wyniku badań nie ustalono oryginalnego numeru nadwozia badanego pojazdu. Z korpusu silnika zeszlifowano oryginalny numer silnika; w jego miejsce wybito nieoryginalny numer [...]. W wyniku badań ujawniono część znaków o brzmieniu takim samym, jak treść znaków obecnie wybitego numeru; stwierdzono co najmniej dwukrotne nabicie obecnie naniesionego numeru. W wyniku badania nie ujawniono pełnego oryginalnego numeru badanego silnika.
W wyniku wznowienia postępowania decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] r. nie może być uchylona, bowiem od jej wydania upłynęło ponad 8 lat- uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa nie może nastąpić, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat (art. 146 § 1 kpa). Organ ograniczył się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 kpa). W decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. zaistniała przesłanka z art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania, a w następstwie do uchylenia decyzji dotychczasowej i wydania nowej decyzji, rozstrzygającej o istocie sprawy. Pojazd uczestniczący w ruchu winien posiadać nadane przez producenta cechy identyfikacyjne tj. nr VIN albo numer nadwozia, podwozia lub ramy oraz numer silnika (art. 66 ust. 3a prd). Spełnienie wymogów art. 66 jest warunkiem dopuszczenia pojazdu do ruchu (art. 71 ust. 1 i 2 prd). Skoro nie spełniono warunków z art. 66 prd, brak było podstaw do zarejestrowania pojazdu.
W odwołaniu z dnia [...] r. M. S. wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji; wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji; wydanie duplikatu dowodu rejestracyjnego serii [...] nr [...] z powodu zniszczenia dowodu rejestracyjnego. Odwołujący się wskazał, że z postanowienia z dnia [...] r. dowiedział się, że Starosta postanowił wznowić z urzędu postępowanie w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi: Kierownika Urzędu Rejonowego z [...] i Starosty [...] z [...] r. Zaskarżona decyzja została wydana bez możliwości zapoznania się przez Stronę ze zgromadzonym materiałem dowodowym, czym naruszono art. 8, 9, 10 kpa. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego M. S. wskazał na: ciążący na organie obowiązek informowania i wyjaśniania stronom całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych, zasadę ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań organów administracji i sądów.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił ustalenia faktyczne i poglądy prawne organu I instancji. Uchylenie decyzji z przyczyn proceduralnych, powołanych przez Odwołującego, zmierzałoby jedynie do wydłużenia postępowania. Uchybienie wskazane w odwołaniu nie miało wpływu na treść decyzji. Decyzję wydano w oparciu o dowody przeprowadzone w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Prokuraturę Rejonową w[...]. M. S. uczestniczył w tym postępowaniu i co wynika z akt sprawy znane mu są ustalenia dokonane w tym postępowaniu. Starosta w postanowieniu o wznowieniu postępowania (doręczonym Stronie) powołał przyczyny wznowienia- przerobienie numerów nadwozia i silnika, Strona mogła przed wydaniem decyzji odnieść się do tej okoliczności, mogła powołać inne znane sobie dowody (mające wpływ na wynik sprawy) w odwołaniu od decyzji lecz tego nie uczyniła. Organ I instancji prawidłowo ocenił, że w sprawie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę wznowienia postępowania- ujawnione zostały przez Prokuraturę Rejonową w [...] okoliczności przebicia numerów identyfikacyjnych pojazdu, nieznane organowi w dacie dokonania rejestracji pojazdu (art. 145 § 1 kpt 5 kpa).
Trafnie Starosta ustalił istnienie podstaw do uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa decyzji Starosty z dnia [...] o rejestracji owego samochodu i odmowy zarejestrowania tego pojazdu na rzecz M. S. Prokuratura Rejonowa w [...] postanowieniem z dnia [...] r.- [...] umorzyła dochodzenie w sprawie usunięcia numeru identyfikacyjnego nadwozia ww pojazdu i wspawania w jego miejsce elementu karoserii z numerem [...] i w sprawie usunięcia numeru identyfikacyjnego silnika tego pojazdu poprzez jego zeszlifowanie i nabicie w jego miejsce numeru nieoryginalnego o brzmieniu[...]. Umorzenie postępowania przygotowawczego nastąpiło wobec stwierdzenia, że czyn nie zawiera ustawowych znamion czynu zabronionego (został dokonany przed wejściem w życie aktualnie obowiązującego kodeksu karnego, penalizującego tego typu czyny). Brak oryginalnych numerów identyfikacyjnych uniemożliwia rejestrację pojazdu. Prawidłowo Starosta orzekł, że decyzja Kierownika Urzędu z dnia [...] r. o rejestracji owego samochodu na wniosek M. S. została wydana z naruszeniem prawa.
Z zebranych dowodów wynika, że ów pojazd już w dacie nabycia przez M. S. miał przebite numery identyfikacyjne, zatem ww decyzja była wadliwa. Z uwagi na znaczny upływ czasu nie jest możliwe wzruszenie tej decyzji poprzez uchylenie w trybie art. 151 § 1 pkt 2 kpa. Na skutek wniesienia odwołania, wstrzymanie decyzji nastąpiło z mocy prawa, zatem nie wymagało to wypowiedzenia się Kolegium. Decyzją I instancji nie objęto wniosku o wydanie duplikatu dowodu rejestracyjnego, zatem orzekanie w tej sprawie przekraczałoby zakres postępowania odwoławczego.
W skardze na powyższą decyzję M. S. zarzucił decyzji: naruszenie przepisów prawa przez błędną interpretację art. 145 § 1 pkt 5 kpa; naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego (art. 8, 9, 10 kpa) skutkujące wadliwością formalno- prawną decyzji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji jej poprzedzającej, i o zasądzenie kosztów postępowania. M. S. wskazał, że błędnie zinterpretowano art. 145 § 1 pkt 5 kpa, bowiem nowym dowodem, nie istniejącym w dniu wydawania przedmiotowych decyzji o rejestracji samochodu, jest dowód z opinii biegłego stwierdzający, że numery w pojeździe nie są numerami oryginalnymi; dowód ów nie istniał w momencie wydawania decyzji o rejestracji pojazdu marki [...], zatem nie mógł stanowić podstawy do wznowienia postępowania. Stanowisko Samorządowego Kolegium co do zarzutu naruszenia art. 8, 9 i 10 kpa, jest lekceważeniem przepisów rangi ustawy, zasady poszanowania strony postępowania i zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się bezzasadną.
Skarżący błędnie ogranicza wykładnię art. 145 § 1 pkt 5 kpa jedynie do tej części dyspozycji normy, w której mowa o nowych dowodach, gdy tymczasem ustawodawca nakazuje wznowić postępowanie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Takie rozumienie nowych okoliczności faktycznych w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa miał na uwadze Sąd Najwyższy w wyrokach z: 7.7.1999- III RN 22/99- OSNAP 12/00/451, 13.1.2000- III RN 125/99- OSNAP 20/00/739, akceptowanych przez Zespół pod red. A. Wróbla "Kpa orzecznictwo piśmiennictwo" Zakamycze 2002 s. 721 uw. 40). W stanie faktycznym istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy, fakt przebicia numerów identyfikacyjnych pojazdu istniał już w dacie podjęcia decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] dnia [...] r., jak i w dacie podjęcia decyzji przez Starostę [...] dnia [...]r. o zarejestrowaniu pojazdu, lecz każdy z tych organów w dniu wydania decyzji przez każdy z nich, o tej okoliczności nie wiedział (bowiem rejestracja pojazdu odbywała się wyłącznie na podstawie dokumentów; uzasadnienie wyroku SN z 14.5.1996- III ARN 92/95- OSNAP 23/96/351). W tym stanie rzeczy w zaskarżonej decyzji nie doszło do błędnej interpretacji art. 145 § 1 pkt 5 kpa.
W sprawie doszło do naruszenia art. 10 ust. 1 kpa, lecz naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Bezspornym w sprawie jest, że dnia [...] r. Skarżącemu doręczono odpis postanowienia o wznowieniu postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] r. i Starosty [...] z dnia [...] r. (k. 1-1b akt administracyjnych). W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż z postanowienia Prokuratury Rejonowej w [...] wynika, że biegły z dziedziny mechanoskopii stwierdził, że numer nadwozia i numer silnika przedmiotowego pojazdu są nieoryginalne.
Tym samym Zainteresowany, uczestniczący w postępowaniu karnym w charakterze świadka (k. 12-12v akt administracyjnych) miał świadomość, że postępowanie wiąże się z faktem wykrycia nieautentycznych numerów identyfikacyjnych samochodu[...]. Za tym, że M. S. miał w tej materii wiedzę nie mniejszą niż Jego ojciec Z. S. przemawia to, że w postępowaniu karnym, toczącym się na podstawie ustawy, mając obowiązek składania zeznań zgodnie z prawdą, M. S. określił swą rolę w sprawie sprowadzenia i rejestracji samochodu jako figuranta, bowiem auto zostało nań tylko zarejestrowane, a faktycznie było użytkowane przez ojca (k. 10-10v, 12v akt administracyjnych; art. 106 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1270 ze zm.- dalej upsa w zw. z art. 231 kpc). W niniejszym postępowaniu sadowoadministracyjnym Z. S. jest pełnomocnikiem M. S. (k. 20 akt sądowych).
Trafnie Samorządowe Kolegium podnosi, że gdyby Skarżący w rzeczywistości chciał powołać nowe okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy bądź nowe dowody, powołałby je w odwołaniu; skoro tego nie uczynił, to znaczy, że owo uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy zauważyć, że także w skardze do Sądu Administracyjnego M. S. nie wskazuje, jakich to dowodów nie mógł powołać w postępowaniu administracyjnym i jaki to miałoby wpływ na wynik sprawy.
W art. 8 kpa zawarte są dwie zasady: pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i pogłębiania świadomości i kultury prawnej obywateli. Skarżący nie wskazuje, która z tych zasad- w Jego ocenie- doznała naruszeń w toku postępowania. Sąd nie znalazł naruszenia żadnej z zasad zawartych w art. 8 kpa.
W art. 9 wyrażono zasadę udzielania pomocy prawnej stronom. Zasada ta nie uległa w żadnym stopniu naruszeniu. Nie ulega wątpliwości, że z prawidłowo opublikowanych powszechnie obowiązujących aktów prawnych, obowiązujących w dniach obu rejestracji (13. 6.1994 i 28.11.2001)- odpowiednio- art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. prawo o ruchu drogowym- j.t. Dz.U. 11/92/41 ze zm. i § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz.U. 37/93/164), i art. 71 ust. 1 i 2 prd i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. 59/99/632, zm. 25/00/305, 26/01/296) wynikał obowiązek przedłożenia w szczególności ostatniego dowodu rejestracyjnego, zawierającego uwidocznione prawidłowo nadane numery: silnika i nadwozia.
Fakt usunięcia owych numerów i nabicia nieoryginalnych, w trybie pozaprawnym, jest między stronami niesporny i należycie stwierdzony na podstawie opinii biegłego sądowego. Skarżący nie wskazuje, jakich pouczeń organy obu instancji Mu nie udzieliły i jakie ujemne skutki procesowe na skutek tego dotknęły Skarżącego. Sąd uchybień organów administracji publicznej w tej materii nie stwierdza.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (w szczególności wyroki z: 21.7.1998- II SA 649/98; 1.6.1998- II SA 446/98, 11.5.1998- II SA 272/98, 12.3.1998- II SA 32/98) i Sądu Najwyższego (w szczególności wyroki z: 29.3.1995- III ARN 5/95- OSNAP 19/95/236; 14.5.1996- III ARN 92/95- OSNAP 23/96/351; 19.9.2002- V CKN 1136/00) utrwalony jest pogląd, że przerobienie numerów identyfikacyjnych silnika lub nadwozia pojazdów jest czynem niedozwolonym w rozumieniu prawa cywilnego i administracyjnego, a przedkładane w postępowaniu rejestracyjnym dokumenty winny być zgodne ze stanem faktycznym.
Skoro takowymi nie były dnia [...] r., obowiązkiem Starosty było na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa stwierdzić, że przedmiotowa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] została wydana z naruszeniem prawa.
Dokumenty te nie były zgodne ze stanem faktycznym także dnia [...] r., zatem na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 146 § 1 kpa Starosta obowiązany był uchylić swą decyzję z dnia [...] r. i odmówić rejestracji owego pojazdu (art. 71 ust. 1 i 2 w zw. z art. 66 ust. 3a prd).
Na wynik sprawy nie ma wpływu wydanie dnia [...] r. przez Starostę [...] dowodu rejestracyjnego tego samego pojazdu (k. 21 akt sądowych), bowiem Sąd ocenia stan faktyczny i prawny, istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Kognicja Sądu nie obejmuje przesłanek prowadzących- np. w wyniku nadania nowych numerów w trybie przewidzianym w prawie- do ponownej rejestracji pojazdu. Przeświadczenie Strony, że obecnie "wszystko jest w porządku" nie zmienia faktu, że pojazd został zarejestrowany z naruszeniem prawa dnia [...] r. i[...] r.
Skoro zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca odpowiada prawu materialnemu a naruszenie przepisów postępowania (art. 10 § 1 kpa) nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, przeto na podstawie art. 151 upsa w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę- prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi- Dz.U. 153/02/1271 ze zm., skargę należało oddalić.
/-/D.Rzyminiak-Owczarczak /-/P.Miładowski /-/M.Dybowski MB