Uzasadnienie
T. M. (zwany dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] o umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania "[...] za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości położonej w B., gmina T. P., oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb B., arkusz mapy [...], działka nr [...] o pow. [...], zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], polegające na udzieleniu przez Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P. decyzją z dnia [...] marca 1963 r., sygn. akt [...] zezwolenia na rzecz Z. na wybudowanie naziemnej linii elektroenergetycznej [...] kV na przedmiotowej nieruchomości".
W toku postępowania administracyjnego, na podstawie dokumentów zgromadzonych przez Starostę [...], ustalono, co następuje:
- 1) Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w P., Wydział Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] marca 1963 r., sygn. akt [...] - wydaną na podstawie art. 35 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. (ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64), zwanej dalej: ustawa wywłaszczeniowa) - zezwoliło Z. na wybudowanie naziemnej linii elektroenergetycznej [...] kV; w uzasadnieniu decyzji odwołano się do pisma Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P., Wydział Architektury i Nadzoru Budowlanego z [...] lutego 1962 r., znak [...] [...], którym zaakceptowano przebieg projektowanej inwestycji; w dacie wydania ww. decyzji nieruchomości objęte budową stanowiły własność A. W. i były zapisane w księdze wieczystej: KW L. t. [...], k. [...];
- 2) P. S.A. z siedzibą w K. - J., reprezentowane przez radcę prawnego, w piśmie z [...] kwietnia 2019 r., podały, że linia elektroenergetyczna [...] kV relacji P. - P. K. została wybudowana w [...] r. i jest eksploatowana do chwili obecnej; w piśmie tym stwierdzono ponadto, że aktualny przebieg linii jest zgodny z przebiegiem projektowanym, a pas eksploatacyjny linii wynosi [...] m (2 x 25 m od osi linii), co oznacza, że powierzchnia części działki nr [...], położonych w B., objętych ograniczonym sposobem korzystania, wynosi [...] m2;
- 3) Wnioskodawca - T. M. nabył przedmiotową nieruchomość od H. i M. M. na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego [...] czerwca 1997 r., Rep. [...]; wcześniej H. i M. M. nabyli ww. nieruchomość od W. R. na mocy umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego [...] kwietnia 1985 r., Rep. A.I. [...]; uprzednio W. R. nabyła tą nieruchomość od ojca - A. W. na podstawie umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego, zawartej [...] października 1978 r.
Wojewoda uznał, że podstawą do dochodzenia roszczeń winien być przepis art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm., zwanej dalej: Ugn) oraz podzielił stanowisko Starosty, zgodnie z którym w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, wnioskodawca - T. M. nie posiada legitymacji prawnej do dochodzenia odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości, bowiem przepis art. 36 ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r., podobnie jak i obecnie obowiązująca Ustawa o gospodarce nieruchomościami (art. 128 i 129 Ugn) przewidują odszkodowanie z tytułu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości dla właściciela z daty wywłaszczenia tej nieruchomości. Wnioskodawca, podobnie jak i jego poprzednicy prawni, w dacie wywłaszczenia (11 marca 1963 r.) nie byli właścicielami przedmiotowej nieruchomości (właścicielem był Pan A. W.).
Wojewoda stanął na stanowisku, że roszczenie o ustalenie odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości nie przechodzi na nabywcę tej nieruchomości wraz z prawem własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2020 r. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zwrócił się o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosownie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych:
- 1) czy odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64, ze zm.), może być od dnia 1 stycznia 1998 r. ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm.) dla spadkobiercy właściciela nieruchomości wymienionej w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
- 2) czy odszkodowanie, o którym mowa w art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, może być ustalone na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2020 r. poz. 65, ze zm.) również na rzecz nabywcy nieruchomości w drodze umowy zawartej po dniu czasowego zajęcia tej nieruchomości w trybie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.
Sprawie została nadana sygnatura I OPS [...].
W sprawie niniejszej zachodzą zatem podstawy do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – Ppsa) Ppsa, zgodnie z którym sąd może zawiesić z urzędu postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania sądowoadministarcyjnego. Takim postępowaniem w niniejszej sprawie jest postępowanie w sprawie I OPS [...] o wyjaśnienie przepisów, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie. Przedstawione do rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczą m. in. rozbieżności w stosowaniu przepisu art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n. w stosunku do nabywców nieruchomości wywłaszczonej. Wzgląd na jednolitość orzecznictwa uzasadnia zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do czasu podjęcia uchwały przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko, że wzajemna zależność postępowań, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 Ppsa nie ogranicza się do związków formalno-instytucjonalnych, ale obejmuje również powiązania treściowo-instytucjonalne, polegające na tym, że rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny rozbieżności w stosowaniu określonych przepisów (usuwające ryzyko powstania lub utrwalania się rozbieżności interpretacyjnych w danym rodzaju spraw), podejmowane w przewidzianym do tego trybie, służy realizacji jednego z celów określonych przez ustawodawcę w art. 15 § 1 pkt 2 Ppsa, a zawieszenie postępowań wykazujących z rozstrzyganą kwestią związek przedmiotowy umożliwia ujednolicenie praktyki orzeczniczej (postanowienia NSA z: 16 grudnia 2010 r. sygn. II FZ 640/10, 12 sierpnia 2010 r. sygn. I OZ 598/10, 2 października 2020 r. sygn. akt I OSK 645/20 dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przeciwdziałanie rozbieżnościom w orzecznictwie ma znaczącą wagę w sferze prawa publicznego, gwarantując równość praw.
Z powyższych względów, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1, orzeczono jak w sentencji.