Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 05 lipca 2001 r. po rozpoznaniu sprawy (sygn. II SA/Po 147/01) ze skarg S.S. oraz W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia na wniosek W.C. warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia szlifierni na lakiernię w budynku renowacji pianin i fortepianów, położonym w K. przy ul. [...] nr [...] uchylił obie decyzje, wskazując w uzasadnieniu, że oba organy administracji nie wyjaśniły sprawy w sposób pozwalający na jej stanowcze rozstrzygnięcie.
W ocenie Sądu zastrzeżenia budziło stwierdzenie, że planowane zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem, inwestycja miałaby być zrealizowana na terenie oznaczonym symbolem B47.MN, co oznacza teren przeznaczony pod mieszkalnictwo rodzinne o niskiej intensywności zabudowy. Taki zapis planu nie pozwala na stwierdzenie, że lokalizacja lakierni stanowi uzupełnienie podstawowej funkcji wynikającej z planu, a także nie pozwala na to uciążliwość obiektu dla otoczenia.
Oba organy nie wzięły także pod uwagę decyzji Prezydenta Miasta z [...] r., nakazującej zaprzestanie lakierowania do czasu zamontowania hermetycznej kabiny. Treść tej decyzji zdaje się wskazywać, że zmiana sposobu użytkowania szlifierni na lakiernię została w istocie dokonana. W takim przypadku ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla takiej zmiany byłoby bezprzedmiotowe.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. uwzględniając powyższe stanowisko Sądu na podstawie art. 104, 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 3, art. 43 ust. 1, art. 35 ust. 1 pkt 1a, b, art. 35 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 6 ust. 2 pkt 4, art. 82 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) uchylił decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. udzielającą pozwolenia na przebudowę szlifierni na lakiernię w budynku warsztatowym renowacji pianin i fortepianów na terenie położonym w K. przy ul. [...] i odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę.
W motywach rozstrzygnięcia podano, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu skutkuje uchyleniem decyzji o pozwoleniu na budowę z uwagi na treść art. 32 ust. 4 pkt 1, art. 33 ust. 2 pkt 3 oraz art. 34 ust. 1 Prawa budowlanego.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku W.C. z dnia [...] r. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. na podstawie art. 39, art. 40 ust. 1, 3 i 4, art. 41 ust. 1 ustawy Prawo budowlane ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia szlifierni na lakiernię (o rocznym zużyciu materiałów malarskich nie przekraczających 250 kg) w budynku renowacji pianin i fortepianów na terenie położonym w K., przy ul. [...] nr [...].
W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że inwestycja jest zgodna z planem ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K. zatwierdzonym uchwała Rady Miejskiej Nr XIX/121/91 z dnia 22 października 1991 r., opublikowaną w Dz.Urz. Województwa Nr 17, poz. 163 z dnia 27 grudnia 1991 r. Nieruchomość, objęta planowaną inwestycją jest przeznaczona pod mieszkalnictwo rodzinne o niskiej intensywności zabudowy, zgodnie z symbolem B 47 MN. Ustalenia tej jednostki obejmują ca 80 ha terenów miasta.
Gdy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. utrzymało powyższą decyzję w mocy, W.C. wnioskiem z dnia [...] r. wystąpił o udzielenie mu pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń szlifierni na lakiernię.
Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. - wydaną na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego z 1994 r. uwzględnił ten wniosek i wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń szlifierni - w budynku warsztatowym renowacji pianin i fortepianów zlokalizowanym na nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] na lakiernię. W uzasadnieniu stwierdził, że przedmiotowa inwestycja nie narusza ustaleń miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta K., a załączony do wniosku projekt budowlany posiada niezbędne uzgodnienia branżowe i spełnia wymagania w zakresie obowiązujących warunków technicznych.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli S. i J.S. oraz W.G. - właściciele sąsiedniej nieruchomości - informując, iż zaskarżyli do NSA decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania dla zmiany sposobu użytkowania pomieszczeń szlifierni na lakiernię.
Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w przedmiocie udzielenia W.C. pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń warsztatowych ze szlifierni na lakiernię, uzupełniając tę decyzję o obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
W uzasadnieniu powołano się na prawomocność decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego oraz uzyskanie przez inwestora: decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] r. zezwalającej na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów na terenie firmy "A", pozwolenia Wydziału Ochrony Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] r. na wprowadzanie gazów i płynów do powietrza, postanowienia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. oraz charakterystyki ekologicznej dla projektowanej kabiny lakierni. Są to dokumenty zgodne z wymaganiami określonymi w art. 32 i art. 71 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2000, Nr 106, poz. 1126 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15 grudnia 1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach nie użytkowanych, zniszczonych lub nie wykończonych obiektów budowlanych oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz.U. z 1995 r. Nr 10, poz. 47).
Ponieważ zmiana przeznaczenia szlifierni na lakiernię wiąże się z wykonaniem robót budowlanych organ odwoławczy dodatkowo nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.
Powyższa decyzja jest przedmiotem skargi wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez J. i S.S. Skarżący kwestionują stanowisko organów obu instancji, co do zgodności zmiany użytkowania z planem zagospodarowania przestrzennego i odnośnie jej nieszkodliwości dla otoczenia.
Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.
W toku postępowania sądowego wyjaśniło się, że prawomocnym wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2004 r. sygn. II SA/Po 1297/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla zmiany sposobu użytkowania z szlifierni na lakiernię.
Wojewódzki Sąd Administracyjny - właściwy dla rozpoznania sprawy na podstawie art. 97 § 1 ustawy Przepisu wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271 ze zm.) - zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona. Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach z dnia 05 lipca 2001 r. (sygn. akt II SA/Po 147/01) i z dnia 27 sierpnia 2004 r. (sygn. akt II SA/Po 1297/02) orzekając w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania pomieszczenia szlifierni na lakiernię nie tylko zakwestionował ustalenie organów administracyjnych, iż zakład obejmujący swym zasięgiem lakierowanie fortepianów mieści się w pojęciu przewidzianego dla danego terenu planem zagospodarowania przestrzennego "mieszkalnictwa rodzinnego o niskiej intensywności zabudowy" ale i zwracał uwagę na konieczność ustalenia, czy taka zmiana sposobu użytkowania już się dokonała.
Wyjaśnienie tej kwestii ma istotne znaczenie również w rozpoznawanej sprawie. Każda inwestycja powinna być bowiem realizowana po u p r z e d n i m uzyskaniu ostatecznych decyzji wymaganych prawem. Jeśli inwestor przystąpił do realizacji przed uzyskaniem wymaganych w owym czasie decyzji, to dopuścił się samowoli, która może być likwidowana albo doprowadzana do zgodności z prawem.
Stosownie do art. 71 ust. 1 prawa budowlanego z 1994 r. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Jeżeli roboty budowlane prowadzące do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozpoczęto bez takiego pozwolenia, to braku tego nie można już naprawić w toku lub po zrealizowaniu inwestycji - przez wydanie pozwolenia w trybie art. 71 ust. 1.
Organy obu instancji nie wyjaśniły zarzutów zgłaszanych przez właścicieli sąsiednich nieruchomości, iż lakiernia już funkcjonuje. Organy te powinny - znać treść uzasadnienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 05 lipca 2001 r. sygn. II SA/Po 147/01 - dołączonego do akt administracyjnych rozstrzyganej sprawy - w którym zwrócono uwagę na wydanie przez Prezydenta Miasta w dniu [...] r. decyzji nakazującej W.C. zaprzestanie lakierowania do czasu zamontowania hermetycznej kabiny lakierniczej, co może wskazywać na to, "że zmiana sposobu użytkowania szlifierni na lakiernię faktycznie została wykonana".
Nadto S.S. w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji informował: "jako sąsiad wiem, że lakierowanie trwa".
Gdyby w toku dalszego postępowania potwierdziło się, że W.C. już rozpoczął lub zrealizował zmianę sposobu użytkowania, to postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania byłoby bezprzedmiotowe.
Sposób postępowania przez właściwy organ w razie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego wskazuje art. 71 ust. 3 prawa budowlanego z 1994 r.
Oczywiste jest, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części musi być zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym na danym terenie.
Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 3, art. 152 i art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.
/-/ B.Drzazga /-/ B.Kamieńska /-/ J.Szaniecka
MK