Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia [...] stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Po [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, rozpoznając skargę na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.
W zakreślonym terminie skarżąca wniosła o uzupełnienie wyroku w zakresie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z przepisem art. 157 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej "P.p.s.a."), strona może w ciągu czternastu dni od doręczenia wyroku z urzędu – a gdy wyroku nie doręcza się stronie od dnia ogłoszenia – zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości skargi albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Zgodnie zaś z art. 157 § 2 P.p.s.a., wniosek o uzupełnienie wyroku co do zwrotu kosztów sąd może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym. Na mocy § 3 tego artykułu, orzeczenie uzupełniające wyrok zapada w formie wyroku, chyba że uzupełnienie dotyczy wyłącznie kosztów.
W niniejszej sprawie skarżąca nie poniosła kosztów sądowych, ponieważ wpis sądowy nie był wymagany, ze względu na treść przepisu art. 239 § 1 pkt. 1 a) P.p.s.a. Oznacza to, że w momencie orzekania w dniu [...] stycznia 2021 r. brak było kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 § 1 P.p.s.a., których zwrotu mogłaby się skutecznie domagać skarżąca.
Odnośnie natomiast wniosku o uzupełnienie wyroku w zakresie kosztów zastępstwa procesowego to wskazać należy, że orzeczenie o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi strony wyznaczonemu z urzędu nie należy do rozstrzygnięć, które Sąd powinien z urzędu zamieścić w orzeczeniu kończącym postępowanie. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zobowiązuje bowiem Sądu do zawarcia takiego rozstrzygnięcia w orzeczeniu kończącym postępowanie. Podstawy do takiego działania Sądu nie stanowi przepis art. 250 P.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Przepis ten wskazuje jedynie na zasady, według których to ustala się wysokość wynagrodzenia ustanowionego w ramach prawa pomocy pełnomocnika. W odniesieniu do kosztów nieopłaconej pomocy prawnej zastosowania nie znajduje również art. 209 P.p.s.a., zgodnie z którym wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a. Przepis ten znajduje bowiem zastosowanie jedynie do kosztów postępowania między stronami. Regulacje P.p.s.a. nie dają podstawy do obciążenia kosztami pomocy prawnej udzielonej z urzędu strony przeciwnej zamiast Skarbu Państwa (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wyd. el., Warszawa 2019).
Wobec powyższego w niniejszej sprawie Sąd nie był zobowiązany do zamieszczenia z urzędu w wyroku z dnia 22 stycznia 2021 r. rozstrzygnięcia w przedmiocie wynagrodzenia ustanowionego pełnomocnika z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Na marginesie wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 258 § 1 P.p.s.a., czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. W myśl natomiast art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków. Na mocy art. 258 § 4 P.p.s.a., czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienie sądu w tym zakresie przysługuje zażalenie.
Z powyższego wynika, że wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy jest zasadniczo rozpoznawany przez referendarza sądowego odrębnym orzeczeniem. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy został w sprawie rozpatrzony przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r., II SA/Po [...].
Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 157 § 1 i 2 w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
/-/ W. Batorowicz