Uzasadnienie
Prezydent Miasta [...] (dalej Prezydent) decyzją z dnia 25 lipca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. dalej k.p.a.) oraz art. 17 ust. 1, ust. 1a, ust 1b, ust. 5, art. 20 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022, poz. 635 dalej u.ś.r.), §1, § 10 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1466) odmówił B. K. (dalej jako skarżąca lub strona) świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4, wnioskowanego na E. P..
W dniu 1 czerwca 2022 r. strona złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką E. P.. W toku prowadzonego postępowania ustalono, że osoba wymagająca opieki jest wdową i ma czworo dzieci. W dniu 1 kwietnia 2022 r zostało wydane przez Lekarza Orzecznika ZUS orzeczenie [...], w którym ustalono, że matka skarżącej ur. [...] 1939 r. została zaliczona do osób niepełnosprawnych w stopniu znacznym. Zgodnie z powyższym orzeczeniem ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 03 lutego 2022r. Pani E. P. miała wówczas 83 lata. Na podstawie ww. dokumentu nie da się ustalić od kiedy istnieje niepełnosprawność. Oznacza to zdaniem organu, że nie jest spełniona przesłanka z art. 17 ust. 1 b u.ś.r.
Na podstawie wywiadu środowiskowego ustalono, że matka skarżącej mieszka sama, nie jest osobą leżącą, porusza się po mieszkaniu samodzielnie. Nie ma problemów z orientacją w czasie i przestrzeni. Potrzeby fizjologiczne wykonuje samodzielnie, nie wymaga zakładania pampersów, myje się, ubiera i rozbiera samodzielnie. Wymaga pomocy przy wejściu pod prysznic. Posiłki typu śniadanie oraz kolację przygotowuje i spożywa samodzielnie. Skarżąca sprawuje opiekę nad mamą w sposób codzienny i stały tj. od godz. 8 do momentu przygotowania obiadu, potem wraca do swojego domu i odbiera syna ze szkoły. Do mamy ponownie przyjeżdża o godz. 17 i w tym czasie wykonuje prace porządkowe związane z prowadzeniem domu. Od godz. 20 podopieczna zostaje sama. Córka pomaga w prowadzeniu domu i zajmuje się robieniem zakupów, sprzątaniem, a także załatwianiem wizyt lekarskich, recept oraz spraw urzędowych. Pani P. nie wychodzi samodzielnie z domu, ponieważ wymaga opieki przy zejściu po schodach.
Zdaniem organu czynności skarżącej nie wykraczają poza standardowe obowiązki córki wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które wykonywane są także przez osoby pracujące nawet w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia. Zwłaszcza, że skarżąca nie zamieszkuje z mamą, a nadto ma trójkę rodzeństwa, które mogłoby czasowo sprawować opiekę.
Organ wskazał, że skarżąca prowadziła działalność gospodarczą do dnia 27 sierpnia 2019 r. Ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od dnia 03 lutego 2022 r. więc zamknięcie działalności gospodarczej nie było spowodowane niepełnosprawnością mamy. Ustalono, że rodzina skarżącej utrzymuje się z wynagrodzenia męża oraz renty teściowej. Łączny dochód rodziny wynosi ok [...] zł. W ocenie pracownika socjalnego rezygnacja z pracy zarobkowej nie spowodowała niedostatku rodziny.
Podsumowując organ stwierdził, że nie ma podstaw do przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.
B. K. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie od ww. decyzji, domagając się jej uchylenia i orzeczenia co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia. Skarżąca zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej jako SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 20 października 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 roku o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570, ze zm.), art. 107 § 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 ust. 1 k.p.a. oraz art. 1, art. 2, art. 3, art. 17 u.ś.r. orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących daty powstania niepełnosprawności Kolegium wskazało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt: K 38/13, stwierdził, że art. 17 ust. 1 b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Od momentu wejścia w życie w/w wyroku Trybunału, nie może być stosowany w jego dotychczasowym brzmieniu i nie może stanowić przesłanki do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W związku z powyższym w ocenie Kolegium sam przepis art. 17 ust. 1 b u.ś.r. nie stałby na przeszkodzie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką E. P..
Niemniej jednak w ocenie Kolegium nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 17 ust. 1a u.ś.r., a mianowicie zasadna była odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia, albowiem brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy rezygnacją skarżącej z zatrudnienia (w roku 2019 r.) a sprawowaniem przez nią opieki nad matką. Pojęcie opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., utożsamiać należy ze stałą i bezpośrednią troską o zapewnienie osobie niepełnosprawnej realizacji jej podstawowych potrzeb życiowych i społecznych, których sama nie jest ona w stanie zrealizować z uwagi na swoją niepełnosprawność. Opieka ta powinna być przy tym tak absorbująca, że podjęcie aktywności zawodowej przez opiekuna musiałoby się odbyć ze szkodą dla osoby niepełnosprawnej.
Zdaniem organu odwoławczego wymiar sprawowanej nad matką opieki nie uniemożliwia skarżącej podjęcia pracy. W ocenie Kolegium czynności sprawowane przez skarżącą (przygotowywanie posiłków, robienie zakupów, pomoc przy higienie osobistej, sprzątanie, pranie, umawianie wizyt lekarskich, wykupywanie leków i pilnowanie przyjmowania leków), nie wykraczają poza czynności dnia codziennego, które podejmują dzieci pracujące w pełnym wymiarze zatrudnienia, jednocześnie sprawując opiekę nad rodzicami.
SKO podkreśliło, że okoliczność iż pozostałe dzieci pani E. P. pracują, wobec czego nie mogą sprawować opieki, nie uprawnia do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego ich siostrze. Okoliczność ta jest bowiem wynikiem dokonanego w sposób świadomy wyboru i nie zwalnia tych osób (synów) z obowiązku alimentacyjnego wobec uprawnionej (matki). W takim przypadku obowiązek ten nie przybierze wprawdzie świadczenia pomocy w formie starań osobistych, a może polegać na np. opłaceniu osoby trzeciej, która tę opiekę zapewni. Część czynności opisywanych przez skarżącą nie jest wykonywana codziennie, sprzątanie, zakupy (dla jednej osoby), zamawianie leków w żadnym wypadku nie uzasadniają rezygnacji z zatrudnienia czy innej pracy zawodowej.
W sprawie ustalono, że podopieczna mieszka sama, nie jest osobą leżącą, porusza się po mieszkaniu samodzielnie, nie ma problemów z orientacją w czasie i przestrzeni. Potrzeby fizjologiczne i czynności higieniczne wykonuje w zasadzie samodzielnie, sama przygotowuje i spożywa posiłki. Czynności wykonywane przez skarżącą zdaniem Kolegium nie wykraczają poza standardowe obowiązki córki wynikające z kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które wykonywane są także przez osoby pracujące nawet w pełnym wymiarze czasu pracy, a zatem nie wymagają rezygnacji z zatrudnienia. Zwłaszcza, że skarżąca może liczyć na pomoc rodzeństwa. W ocenie Kolegium nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez panią B. K. a opieką nad matką, gdyż zakres tej opieki pozwala w ocenie Kolegium na podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze.
B. K. reprezentowana przez adwokata wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję SKO z dnia 20 października 2022 r. nr [...] domagając się uchylenia jej, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła naruszenie art. art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 października 2022 r., która utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 25 lipca 2022 r. odmawiającą skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką.
Odmawiając skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką organ I instancji, powołując się na treść art. 17 ust. 1b u.ś.r. wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. Tymczasem z dokumentacji wynika, że stopień niepełnosprawności datuje się od 3 lutego 2022 r. tj. kiedy E. P. miała ukończone 83 lata. Choć przy tym organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji przyznał rację stronie skarżącej w kwestii daty powstania niepełnosprawności, albowiem w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, powstanie niepełnosprawności osoby wymagającej opieki po 18 roku życia nie mogło stanowić przesłanki do odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, to zgodził się z organem I instancji, że stan zdrowia podopiecznej i związany z tym zakres opieki sprawowanej przez skarżącą nie wymusza rezygnacji z zatrudnienia i nie wykracza poza standardowe obowiązki córki wynikające z KRO.
Sąd w całości akceptuje stanowisko organu odwoławczego odnośnie interpretacji art. 17 ust. 1b u.ś.r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, natomiast nie zgadza się z argumentacją organów w zakresie braku ziszczenia się w sprawie przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r.
Zgodnie z powołanym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
- 1) matce albo ojcu,
- 2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
- 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
- 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności
- - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest pomoc osobom rezygnującym z zatrudnienia z uwagi na konieczność objęcia opieką niepełnosprawnego członka rodziny. Świadczenie przyznawane jest w celu zrekompensowania osobom zdolnym do pracy kosztów związanych z decyzją o rezygnacji z zatrudnienia, w szczególności utraconych przez nie dochodów. Świadczenie to stanowi zatem ekwiwalent zarobków za pracę. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje opiekunowi, który nie może wykonywać pracy z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny i traci możliwość zarobkowania. Państwo wspiera w ten sposób tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających na państwie (tak też: B. Chludziński, Komentarz do art. 17, [w:] P. Rączka (red.), Świadczenia rodzinne. Komentarz, Warszawa 2021, LEX/el.).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. rezygnacja z zatrudnienia musi pozostawać w bezpośrednim związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Zatem nie każda rezygnacja z zatrudnienia stanowi podstawę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a tylko taka, która jest podyktowana podjęciem się sprawowania opieki. Organ jest zobowiązany do ustalenia, czy osoba taka jest zdolna do pracy, zaś opieka nad osobą niepełnosprawną musi stanowić oczywistą przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej – powodować faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub prowadzić do rezygnacji z zatrudnienia w celu jej sprawowania.
Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy należy zauważyć, że organy stwierdziły, iż rezygnacja z zatrudnienia przez B. K. nie spełnia powyższych przesłanek. Wskazywano, że czynności wykonywane przez nią przy matce mogą być świadczone również przez inne osoby pracujące zawodowo, a ich charakter i zakres w żaden sposób nie wyklucza zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Organy wskazywały, ze skarżąca powinna skorzystać z pomocy rodzeństwa. Ponadto organy stwierdziły, powołując się na ustalenia wywiadu środowiskowego, że matka skarżącej mieszka sama, nie jest osobą leżącą, wiele czynności dnia codziennego wykonuje samodzielnie, wymaga asysty tylko w niewielkim zakresie (np. wejście pod prysznic, zejście ze schodów, załatwianie spraw urzędowych).
W tym zakresie wskazać należy, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzono definicji legalnej pojęć "opieki" ani "sprawowanie opieki". Ustawodawca nie posłużył się jakimkolwiek przymiotnikiem konkretyzującym zakres opieki lub jej charakter. Nie chodzi przy tym o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych bez przerwy, przez 24 godziny na dobę (zob. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2020 r., I OSK 371/20, orzeczenia.nsa.gov.pl). Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi raczej o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego – udzielając pomocy oraz wykazując ciągłą gotowość jej niesienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2022 r., I OSK 1867/21, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Organ I instancji wskazał, że skarżąca sprawuje opiekę w sposób stały i codzienny, tj. od godz. 8 rano do momentu przygotowania obiadu, z przerwą na odebranie syna ze szkoły, a następnie od godz. 17 do 20. Zakres czynności opiekuńczych obejmuje m.in. pomoc w codziennych sprawach, prowadzenie domu, zrobienie zakupów, przygotowanie posiłków, pomoc w higienie osobistej. Powyższe zostało uznane za "zwykłe czynności dnia codziennego", które nie wykluczają zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy, z pominięciem tego, iż de facto większość dnia tj. od godz. 8 rano do 20 skarżąca spędza z matką, z przerwą na odebranie syna ze szkoły.
W ocenie Sądu powyższy zakres czynności, jak i ilość czasu jaki skarżąca poświęca na opiekę prowadzi do wniosku, że opieka ta charakter ustawiczny i jest przede wszystkim związana z tym, ze E. P. jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Ze znajdującego się w aktach sprawy orzeczenia nr [...] wynika, że wymaga ona stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, wymaga również korzystania ze środowiskowego systemu wsparcia w samodzielnej egzystencji, jak i zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne ułatwiające funkcjonowanie danej osoby. Organy zupełnie pominęły, że niepełnosprawność podopiecznej została orzeczona z przyczyny określonej symbolem 04-O czyli choroby narządu wzroku, w tym wrodzone lub nabyte wady narządu wzroku powodujące ograniczenie jego sprawności.
Jak wynika z kart czynności opieki wypełnionej przez skarżącą, jej matka miała wylew krwi do oka, aktualnie słabo widzi i istnieje zagrożenie całkowitej ślepoty w najbliższym czasie. W kontekście powyższego nie sposób przyznać racji organom, iż czynności wykonywane prze skarżącą przy matce stanowią "zwykłe czynności dnia codziennego", podczas gdy są ściśle związane z opieką nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie należy podkreślić, że w zakres opieki wchodzą zarówno czynności opiekuńcze związane z obsługą chorego, jak i prowadzenie gospodarstwa domowego (znacząca pomoc w prowadzeniu tego gospodarstwa). Osoba ze znacznym stopniem niepełnosprawności ma co najmniej znacznie ograniczoną możliwość samodzielnej egzystencji, stąd wykonywanie przez nią zwykłych czynności wchodzących w zakres prowadzenia gospodarstwa domowego może być istotnie utrudnione, a czynności te są niezbędne do codziennego funkcjonowania w środowisku.
Podkreślenia wymaga nade wszystko, że w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie znajduje się przepis, który umożliwiałby organom administracji publicznej rozstrzygającym w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych ocenę stanu zdrowia osoby legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. To z orzeczenia wynika, czy dana osoba wymaga stałej i długotrwałej opieki. Konieczność jej sprawowania implikuje zaś stwierdzenie, że jej zakres wymusza na opiekunie rezygnację z zatrudnienia.
Dodać trzeba, że skarżąca jest osobą w wieku produkcyjnym, a z przedłożonych świadectw pracy i dokumentów wynika, iż wykonywała prace do 2019 r. (zamknięcie działalności gospodarczej), a aktualnie nie podejmuje jej z uwagi na opiekę nad matką.
Odnosząc się do argumentów organów, że skarżąca w opiece nad matką powinna skorzystać ze wsparcia rodzeństwa Sąd wskazuje, że organy administracyjne nie są uprawnione do tego, aby decydować o organizacji opieki w ramach rodziny. To członkowie rodziny samodzielnie podejmują w tym zakresie decyzje. Organy nie mogą także "nakłaniać" skarżącej do podjęcia zatrudnienia, jeśli ta – mając w tym zakresie ustawowo przyznany wybór – zdecydowała się nie podejmować pracy i poświęcić opiece nad matką. Organy nie mogą też wymusić na skarżącej, aby do opieki zaangażowała rodzeństwo, aby móc łączyć obowiązki opiekuna z pracą zawodową.
W tym stanie rzeczy wywiedziona przez B. K. skarga zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu rozstrzygnięcia organów wydane zostały z naruszeniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z powodów opisanych wyżej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej "P.p.s.a.") uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. na które składało się wynagrodzenie zawodowego pełnomocnika.
Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji uwzględni przedstawione w niniejszym wyroku stanowisko Sądu w zakresie stosowania i wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r. z uwzględnieniem ustaleń poczynionych podczas wywiadu środowiskowego i zakresu orzeczenia o niepełnosprawności E. P., będąc związanym wykładnią niniejszego wyroku stosownie do art. 153 p.p.s.a.