Uzasadnienie
Skarżąca B. B. oraz S. B. wnieśli o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W formularzu PPF o prawo pomocy uzasadnili, że są rodziną biedną, wychowali 4 dzieci, obecnie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe z jednym synem. Utrzymują się z prac dorywczych skarżącego, który po zlikwidowaniu firmy nie mógł znaleźć pracy. Z pracy za granicą sezonowo uzyskuje [...] euro. Skarżąca nie pracuje, jest bezrobotna bez prawa do zasiłku. Skarżący choruje, syn jest alergikiem. Posiadają dom oraz wiatę, grunt rolny o powierzchni [...] m², w spadku otrzymali około [...] ha wraz z działką budowlaną, na której stoi dom.
Nadto podali, że posiadają oszczędności w kwocie [...] zł.
Przepis art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm., dalej "p.p.s.a."), wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie jest skarżąca). W zakresie częściowym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania siebie i rodziny (art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006r., sygn. akt II FS 741/06).
Należy, więc podkreślić, że ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawców dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawcy powinni, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Skarżący oświadczyli, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe z 14-letnim synem. Rodzina utrzymuje się z pracy za granicą skarżącego z wynagrodzeniem około [...] euro miesięcznie. Według oświadczenia ponoszą wszystkie koszty swojego utrzymania, nie podali by mieli jakieś zaległości w płatnościach. Wygospodarowali przy tym oszczędności w kwocie [...] zł. Wysokość uzyskiwanych dochodów wskazuje, że posiadają środki na zaspokojenie potrzeb koniecznego utrzymania rodziny oraz oszczędności.
Zauważyć bowiem należy, że koszty sądowe stanowią należności publiczno-prawne i powinny być zapłacone w pierwszej kolejności, zaraz po uiszczeniu koniecznych wydatków koniecznego utrzymania skarżących i rodziny. Zasadą jest, że skoro wnioskodawcy dysponują oszczędnościami, brak podstaw do obciążenia Skarbu Państwa kosztami zainicjowanego przez nich postępowania. Zaznaczyć przy tym należy, że aktualna wysokość oszczędności jakie zadeklarowali skarżący pokrywa w całości aktualnie wymagany wpis od skargi. Dalsze koszty nie przekroczą powyższej kwoty, a nadto będą rozłożone w czasie.
W takim stanie rzeczy, brak podstaw uzasadniających stwierdzenie, że sytuacja rodzinna i finansowa wnioskodawców nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych w całości, co musiało skutkować odmową przyznania prawa pomocy.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska