Uzasadnienie
Skarżąca E. J., wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od tej opłaty. Przedkładając wniosek o prawo pomocy na urzędowy formularzu Skarżąca rozszerzyła zakres żądania i wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych.
Na podstawie oświadczenia majątkowego Wnioskodawczyni oraz dodatkowych wyjaśnień i przedłożonych dokumentów źródłowych ustalono, że prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Posiada dwie nieruchomości: mieszkanie o pow. 62m² oraz nieruchomości (250m²) zabudowaną budynkiem mieszkalnym o pow. 80m². Źródłem dochodu rodziny są świadczenia ZUS w łącznej wysokości 2.583zł brutto miesięcznie (wnioskodawczyni - 1.230zł, jej mąż - 1353zł). Koszty utrzymania koniecznego rodziny, bez wydatków na żywność i środki czystości, zostały określone na około 1.270zł miesięcznie (czynsz – 444zł, energia elektryczna, 120zł, gaz – 50zł, PZU – 30zł, podatek od nieruchomości – 25zł, telefon – 50zł leczenie i lekarstwa – 350zł, rata kredytu na zakup wózka inwalidzkiego oraz remont łazienki – 200zł). Skarżąca nie posiada oszczędność, czy przedmiotów o wartości powyżej 3000euro.
Sytuacja majątkowa i rodzinna Wnioskodawczyni, wysokość osiąganego dochodu, a także większe wydatki utrzymania koniecznego związane chorobą męża (Choroba Parkinsona), uzasadniają ocenę, że Skarżąca nie jest w stanie, bez ograniczeń w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych, wygospodarować środków finansowych na jakiekolwiek koszty sądowe.
Wyjaśnić jednak należy, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest skuteczny od chwili jego wniesienia, a zatem obejmuje opłaty i wydatki, co do których termin na ich uiszczenie jest otwarty na dzień złożenia wniosku (H. Knysiak-Molczyk w: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz" Warszawa 2005, komentarz do art. 243, teza 3, str. 627).
Niedopuszczalne jest orzeczenie o zwolnieniu od opłaty, której uiszczenie powinno nastąpić przed datą złożenia wniosku o prawo pomocy. Upływ terminu do uiszczenia wpisu od skargi prowadzi do przekształcenia sytuacji prawnej strony postępowania, gdyż aktualizuje kompetencję sądu do odrzucenia skargi.
W konsekwencji niedopuszczalne jest zwolnienie od wpisu od skargi, jeśli sytuacja prawnoprocesowa strony, tak jak w okolicznościach niniejszej sprawy, uległa przekształceniu na skutek odrzucenia skargi; obowiązek uiszczenia wpisu został skonsumowany orzeczeniem o odrzuceniu skargi.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie ma sytuacji, czy stanu, zobowiązania do uiszczenia opłaty, gdyż postanowieniem z dnia 22 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi (k. 53 i nast. akt sądowych). Dlatego, w tym zakresie, żądanie przyznania prawa pomocy nie mogło zostać uwzględnione.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 §1 pkt 2 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ S.Michalski