Uzasadnienie
Skarżący T. D. wniósł o przyznanie prawa pomocy w całości. W uzasadnieniu wniosku powołał się na brak możliwości sprzedaży mieszkania, którego dotyczy przedmiot niniejszej sprawy, z uwagi na jego wady budowlane. Podał, że jego "konta gospodarcze" zajęte są przez komornika. Oświadczył, że jedynym dochodem skarżącego jest działalność gospodarcza, z której uzyskuje [...]zł miesięcznie. Z oświadczenia wynika, że sam prowadzi swoje gospodarstwo domowe. Posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² wraz z przynależnościami. Podał, że ponosi zobowiązania z tytułu kredytu, opłat mieszkaniowych, leków, ZUS i pomocy rodzicom.
Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych.
W odpowiedzi skarżący poinformował, że wszystkie informacje w sprawie jakie miał przekazać to przekazał. Nie rozumie treści pisma i wnosi o adwokata z urzędu.
Wezwaniem do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy zobowiązano skarżącego przede wszystkim do podania wszystkich źródeł dochodów stałych, jak i dorywczych wraz z wysokością uzyskiwanego dochodu oraz poparcia twierdzeń dokumentami (PIT). Wezwano go do podania, jakie były łączne przychody i koszty prowadzonej działalności gospodarczej oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (zeznania podatkowe za 2014r., wyciągi z ksiąg rachunkowych, raportów kasowych, deklaracji VAT). Ustalenie wszystkich aktualnych rzeczywistych przychodów, kosztów jego uzyskania i w konsekwencji dochodów skarżącego, w sposób istotny rzutuje na jego możliwości finansowe w zakresie przyznania prawa pomocy.
Nadto wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżącego za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawca realnie dysponuje. Z uwagi na fakt powoływania się skarżącego na zajęcie "kont gospodarczych" zobowiązano go do przedłożenia orzeczeń o zajęciu tych rachunków bankowych.
Wezwano skarżącego do opisania wszystkich posiadanych nieruchomości, w tym do podania wysokości przychodów jakie przynoszą i kosztów ich utrzymania, skarżący podał, bowiem że posiada mieszkanie przy ul. B. zamieszkuje przy ul. W. w G. Skarżący w formularzu o prawo pomocy wskazał na rodzaj swoich stałych zobowiązań i wydatków, ale nie podał wysokości tych należności, co nie pozwala na ustalenie realnych środków finansowych jakimi rzeczywiście rozporządza.
Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a).
Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawca powinien poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuj, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.
Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.
Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. W związku z tym, że przedstawione na formularzu dane okazały się niewystarczające dla oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. wezwano go do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego i dochodów. Oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego, zawarte w treści formularza o prawo pomocy, nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów postępowania, chociażby w części.
Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie złożył żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać go na uiszczenie jakichkolwiek kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zauważyć należy, że skarżący na wezwanie uiścił wpis sądowy od skargi w kwocie [...] zł.
Wobec powyższego opierając się o treść formularza przyjąć należy, że złożone w nim oświadczenia nie odzwierciedlają pełnej i rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Brak współpracy skarżącego, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, należało wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy oddalić.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K. Witkowicz-Grochowska