Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Prezydent Miasta P. na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 oraz art. 54 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r., nr 80, poz. 717 z późn. zm., dalej: "u.p.z.p.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") ustalił na rzecz J. P. warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku usługowo-handlowego, przewidzianej do realizacji na działkach nr 122, [...], [...], [...], [...], [...] i [...], arkusz [...], obręb W., położonych w P. przy ul. [...], oraz umorzył przedmiotowe postępowanie w zakresie działki nr [...], arkusz [...], obręb W., gdyż znajduje się ona na obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że teren analizowany został wyznaczony w odległości 210 m od granic działki inwestora, co stanowi 3-krotność szerokości frontu działki (3 x 70 m). W kwartale ulic: D. W., H., M. i T., stanowiącym bezpośrednie sąsiedztwo terenu objętego wnioskiem, dominuje zabudowa mieszkaniowa jedno- i wielorodzinna (małe budynki do 4 lokali mieszkalnych). Dalej na północ dominuje zabudowa wielorodzinna uzupełniona u zbiegu ul. [...] i ul C. o usługi w parterach budynków. Ponadto przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...] znajdują się placówki oświatowe i wychowawcze (liceum, szkoła podstawowa i dom dziecka) oraz usługowe (kościół) – wszystkie budynki położone są w otoczeniu placów zabaw, terenów zielonych i boisk sportowych. Przy ul. [...] znajdują się z kolei budynki mieszkalne wielorodzinne typu blokowego z usługami w pierwszej kondygnacji. Na południe od ul. [...] dominuje zabudowa mieszkaniowa, głównie jednorodzinna, utrzymana w charakterze willi miejskich (rejon ul. [...] i ul. [...]).
Natomiast wzdłuż ul. [...] znajdują się budynki wielorodzinne w zabudowie pierzejowej. Organ I instancji przedstawił przy tym szczegółowo motywy, jakimi kierował się przy określaniu wysokości budynku. Wobec występującego spadku terenu konieczne jest bowiem ograniczenie wysokości do takiej, która nie przewyższy budynków istniejących, przede wszystkim mieszkalnych przy ul. [...]. W ocenie organu I instancji wysokość na poziomie 9 m, nawiązująca do wysokości budynków mieszkalnych przy ul. [...], pozwala na płynne stopniowanie i obniżenie zabudowy od strony skarpy w kierunku wschodnim. Umożliwia to zarazem wpisanie budynku w zastane sąsiedztwo, którego najwyższy punkt w obniżeniu terenu znajdzie się ok. 5 m poniżej poziomu gzymsów budynków mieszkalnych. Organ I instancji uzasadnił przy tym wyznaczenie linii zabudowy od strony ul. [...] przez odwołanie się do bezpieczeństwa ruchu drogowego i odległości wskazanej we wniosku, odstępując tym samym od przyjęcia linii zabudowy przebiegającej w sąsiedztwie.
Wyjaśnił, że na załączniku graficznym wprowadzono maksymalną nieprzekraczalną linię zabudowy od ul. [...], kierując się względami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Na zasadność prawną i merytoryczną określenia takiego parametru i zastosowania terminu wskazuje w ocenie organu I instancji analiza P. N. [...] z dnia [...] lipca 2002 r., przywołanej w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie oznaczeń i nazewnictwa stosowanych w decyzji o warunkach zabudowy (Dz. U. nr 164, poz. 1589). Ponadto Prezydent Miasta P. przedstawił motywy, jakimi kierował się przy ustalaniu wymagań w zakresie wskaźnika zabudowy i szerokości elewacji frontowej ponad średnie wartości. W jego ocenie przyjęte rozwiązanie nie godzi w zastany stan rzeczy i nie wpłynie negatywnie na ład przestrzenny, a przekroczona wartość wskaźnika o 3% nieznacznie odstępuje od średnich wielkości, za to pozwoli na budowę budynku, który gabarytami nawiąże do sąsiedniej zabudowy usługowej, przy tym nowy budynek będzie miał znacznie mniejsze parametry (za wyjątkiem wysokości), od tych, które ma budynek istniejący na działkach objętych wnioskiem.
Wielkości zabudowy wskazane we wniosku są przy tym charakterystyczne dla obiektów handlowych lokalizowanych na obrzeżach śródmieścia, a teren położony w pobliżu niezwykle ważnego (a także dość uciążliwego dla mieszkalnictwa – ze względu na hałas) ciągu komunikacyjnego predysponowany jest do zabudowy budynkiem usługowym. Dlatego w ocenie organu I instancji obiekt jako całość mieści się w standardach urbanistycznych zabudowy uzupełniającej podstawową funkcję, a inwestycja w proponowanym kształcie przyczyni się do uporządkowania obecnie bardzo zaniedbanego terenu. Organ I instancji stwierdził również, że dla zamierzenia ustalono wymagania na następujących zasadach: (1) funkcję jako kontynuację funkcji usługowej i uzupełnienie funkcji mieszkalnej; (2) linię zabudowy obowiązującą od strony ul. [...] zgodnie z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588); (3) wskaźnik wielkości powierzchni zabudowy w stosunku powierzchni działki zgodnie z § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia; (4) szerokość elewacji frontowej zgodnie z § 6 ust. 2 cytowanego rozporządzenia; (5) wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki z godnie z § 7 ust. 4 wymienionego rozporządzenia – umożliwiającą uskokowe obniżenie wysokości budynku; (6) geometrię dachu zgodnie z § 8 tego rozporządzenia – odpowiadającą dominującej, szczególnie wśród zabudowy usługowej, formie dachu płaskiego.
W konsekwencji organ I instancji uznał, że spełnione zostały wymogi, od których zależy ustalenie decyzji i warunkach zabudowy. Jedynie w odniesieniu do działki nr [...] należało umorzyć postępowanie, gdyż posesja ta znajduje się na terenie objętym obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego "Południowy klin zieleni miasta P. – część B", zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Miasta P. z dnia [...] maja 2009 r.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. H. G. i Szczęsny Górski odwołali się od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., następnie w piśmie z dnia [...] maja 2012 r. "bezwarunkowo" cofnęli złożone odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P umorzyło zatem na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 105 § 2 k.p.a. postępowanie odwoławcze w sprawie z wymienionego odwołania.
Pismem z dnia [...] maja 2012 r. A. B., M. B., L. K., B. K. odwołali się również od powyższej decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu odwołujący wskazali na brak zapewnienia im czynnego udziału w każdej fazie postępowania, wskazując na art. 10, art. 28 i art. 61 § 4 kpa. Ponadto zarzucili naruszenie art. 61 ust. 1 u.p.z.p. przez nieuwzględnienie w postępowaniu zasad sąsiedztwa i pojęcia nieruchomości sąsiedniej, a także niezgodność inwestycji z przepisami odrębnymi z zakresu prawa wodnego i prawa geologicznego i górniczego.
Ponadto odwołanie pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. wnieśli także Miasto P. (reprezentowane przez Dyrektora Zarządu Komunalnych Zasobów Lokalowych) i R. K., członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P..
W uzasadnieniu odwołujący wskazali na brak należytej reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej we wszystkich fazach postępowania, co szczegółowo umotywowali w uzasadnieniu, jak i zaprzeczyli, aby Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej S.A. (dalej: "MPGM S.A.") w P. zajmowało się sprawami wspomnianej Wspólnoty Mieszkaniowej, która ma charakter tzw. małej wspólnoty mieszkaniowej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r.
W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że odwołania z zachowaniem terminu wnieśli właściciele sąsiednich nieruchomości, kwestionując ustalenia organu I instancji i podnosząc, że planowana budowa ograniczy możliwości korzystania z ich nieruchomości, a jej realizacja grozi katastrofą budowlaną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P uznało podmioty wnoszące odwołanie za strony postępowania, gdyż z przeprowadzonej analizy planowana inwestycja może oddziaływać na nieruchomości tych podmiotów i w ten sposób mieć wpływ na wykonywanie przez nich prawa własności. Organ II instancji podzielił przy tym ustalenia organu I instancji, stwierdzając zarazem, że kwestie związane z wykonaniem robót budowlanych lub zmianą stosunków wodnych na nieruchomości nie są rozpatrywane w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy. Ochrona interesu osób trzecich dotycząca fazy realizacji inwestycji realizowana jest natomiast w ramach postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
W postępowaniu o wydanie warunków zabudowy nie ocenia się bowiem celowości zamierzeń inwestycyjnych, uprawnień wnioskodawcy do terenu czy konkretnych rozwiązań techniczno-urbanistycznych. Odwołujący nie wskazali zarazem, jakie negatywne skutki i ograniczenia dla korzystania z ich prawa własności może spowodować zaskarżona decyzja, a organ odwoławczy nie dopatrzył się naruszenia ich interesu prawnego w przypadku wydania warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji.
W wyniku wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu przez Miasto P., R. K., A. B., M. B., L. K. i B. K. wyrokiem z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 792/12, Sąd uchylił opisaną wyżej decyzję Kolegium z dnia [...] lipca 2012 r.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że organy administracji wadliwie ustaliły krąg podmiotów legitymujących się przymiotem strony. Organy administracji publicznej miały bowiem obowiązek ustalić, czy skarżącym, a szerzej współwłaścicielom nieruchomości i odrębnych lokali położonych przy ul. [...] i [...] w P. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu oraz zbadać, komu – w razie stwierdzenia istnienia wspólnoty mieszkaniowej – należało doręczać pisma w toku postępowania. Ocena ta nie została jednak dokonana przez organ I instancji, o czym świadczy treść złożonych odwołań.
Ponadto stanowisko organów administracji publicznej w kwestii przymiotu strony dla M. K. należy uznać za niespójne. Organ I instancji traktował bowiem wymienioną osobę jako stronę postępowania (doręczył zawiadomienia i decyzję). Co więcej, organ I instancji wyjaśnił w części uzasadnienia poświeconej określeniu stron postępowania, że dokonał aktualizacji listy stron postępowania i M. K., jako nabywca lokalu wraz z udziałem w gruncie położonym przy ul. [...] w P.. został dodany do listy stron postępowania. Niemniej organ II instancji pominął go w postępowaniu odwoławczym, wyjaśniając następnie w postępowaniu sądowym, że doręczenia przez organ I instancji w stosunku do tej osoby nastąpiły w wyniku błędu.
Sąd następnie wskazał, że organ II instancji uznał odwołania za wniesione w terminie bez wskazania okoliczności, na podstawie których przyjęto ten wniosek. Tymczasem należało odnieść terminy wniesienia odwołań do daty ostatniego chronologicznie doręczenia decyzji w I instancji. W tym wypadku była to data doręczenia decyzji M. K., którego organ II instancji nie uznał za stronę postępowania. Sąd wskazał następnie, że organy administracji publicznej wadliwie skierowały swoje rozstrzygnięcia w stosunku do Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P. do MPGM S.A. w P., który to podmiot nie wykonywał zarządu tą nieruchomością.
Tym samym organy administracji publicznej nie wyjaśniły, jaki podmiot jest uprawniony do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P., którą uznały za stronę postępowania. Co więcej, organ II instancji całkowicie zignorował podniesione w odwołaniu członków tej wspólnoty zarzuty odnoszące się do powyższych kwestii, pomijając ustosunkowanie się do zagadnień dotyczących zarządu tej wspólnoty, jak i w ogóle składu osobowego tej wspólnoty. W odwołaniu zwrócono bowiem uwagę na okoliczności związane z następstwem prawnym po zmarłych dotychczasowych członkach tej wspólnoty – właścicielach lokali nr [...], jak i potrzebę rozważenia z tej przyczyny zasadności zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Takie działanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P w sposób oczywisty narusza art. 15 w zw. z art. 138 k.p.a. Organ II instancji dopuścił się również naruszenia art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a w odniesieniu do odwołania wniesionego przez miasto P., właściciela lokalu nr [...] i członka Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P., działka nr [...].
Organ II instancji nie dostrzegł również w ogóle, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym, a w istocie także i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W konsekwencji nie rozważył w sprawie podstaw do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, względnie – skoro już prowadził postępowanie w wyniku wniesienia odwołania – umorzenia postępowania odwoławczego w odniesieniu do Miasta P.. Oprócz powyższych zarzutów związanych z prawem formalnym Sąd sformułował również szereg zastrzeżeń dotyczących wadliwego stosowania prawa materialnego. Ustalenia w zakresie spełniania wymogów z art. 61 § 1 u.p.z.p. cechują się częściową dowolnością w odniesieniu do kwestii kontynuowania przez planowaną inwestycję funkcji zagospodarowania terenu występującej w sąsiedztwie.
Ponadto organy administracji publicznej zbyt lakonicznie wypowiedziały się co do faktycznego utożsamienia – w zakresie funkcji występującej na analizowanym terenie – planowanej zabudowy w postaci budynku handlowo-usługowego o powierzchni zabudowy 1 200 m˛ i kubaturze ok. 6 000 mł z zabudową uzupełniającą istniejącą w sąsiedztwie, która to zabudowa ma charakter służący użyteczności publicznej, włącznie z zabudową sakralną. W ocenie Sądu stanowisko organów administracji publicznej wymaga w tym zakresie pogłębionego uzasadnienia. Zasadnicze różnice zachodzą bowiem między zabudową uzupełniającą usługową umiejscowioną na parterach i pierwszych kondygnacjach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a realizowana pod postacią osobnego budynku o dużej powierzchni zabudową handlowo-usługową (typu centrum handlowe, galeria handlowa). Dostrzec należy też odmienność funkcji, jaką pełni zabudowa związana z usługami hotelarskimi, a tak jest aktualnie jest zagospodarowany teren planowanej inwestycji, od zabudowy handlowo-usługowej.
Wątpliwości budzi także określenie takich parametrów jak szerokość elewacji fontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu. W § 6 powołanego rozporządzenia przewidziano bowiem jedynie wymóg określenia szerokości elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki. Parametr ten wyznacza się na podstawie na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%, ewentualnie w inny sposób, jeżeli wynika to z analizy urbanistycznej. Nie spełnia tego wymogu ustalenie tego parametru w sposób wskazujący jedną wartość od strony wytyczonej linii zabudowy (maks. 23 m) z dopuszczeniem zwiększenia szerokości elewacji do maks. 36 m, połączone z faktycznym przesądzeniem o lokalizacji elewacji frontowej budynku poprzez zastrzeżenie, że należy zachować szerokość elewacji frontowej wynoszącą maks. 23 m z usytuowaniem jej na obowiązującej linii zabudowy.
Istotnym błędem było także określenie parametru, który nie został wymieniony w art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 u.p.z.p., a mianowicie zamiast wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki określenie wysokości budynku do 9,20 m, co przy jednoczesnym określeniu geometrii dachu – "dach płaski do 12°" nie stanowi precyzyjnego określenia przedmiotowego parametru w sposób wskazany w § 7 cytowanego rozporządzenia. Powyższe uchybienia nie pozwalają też na jednoznaczne stwierdzenie, czy organy należycie uwzględniły wymogi wynikające z opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków, który m.in. zwrócił uwagę na potrzebę harmonijnie wkomponowania budynku w zbocze skarpy.
Sąd zakwestionował również istnienie wystarczającego uzbrojenia na rozważanym terenie. Mając na uwadze powyższe wady, Sąd uznał, że zasadne było uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Jednocześnie Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ II instancji powinien zastosować się do przedstawionych rozważań i uwag Sądu, w szczególności dotyczących kwestii prawidłowego ustalenia stron postępowania i zagwarantowania im udziału w postępowaniu zgodnie z zasadami reprezentacji poszczególnych rodzajów podmiotów. Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P powinno odnieść się wyczerpująco do wszystkich zarzutów odwołań wniesionych przez podmioty uznane za strony postępowania, a także rozważy podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia i oceni możliwość usunięcia stwierdzonych uchybień organu I instancji w postępowaniu odwoławczym.
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia, sygn. akt II OSK 2280/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Miasta P., R. K., A. B., M. B., L. K. i B. K. na powyższy wyrok z dnia 5 marca 2013 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P uchyliło zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji przytoczył przepisy, które w jego ocenie powinny znaleźć zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, i wyjaśnił, że ustalenia organu I instancji w zakresie spełnienia wymogu z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. cechują się częściową dowolnością w zakresie stwierdzenia kontynuacji funkcji zabudowy występującej w sąsiedztwie. Organ I instancji zbyt lakonicznie wypowiedział się przy tym co do faktycznego utożsamienia funkcji planowanej zabudowy w postaci budynku handlowo-usługowego o powierzchni zabudowy 1 200 m˛ i kubaturze ok. 6 000 mł z zabudową uzupełniającą istniejącą w sąsiedztwie, która zabudowa ta ma charakter służący użyteczności publicznej, włącznie z zabudową sakralną. Zasadnicze różnice zachodzą bowiem między zabudową uzupełniającą usługową umiejscowioną na parterach i pierwszych kondygnacjach zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, a realizowana pod postacią osobnego budynku o dużej powierzchni zabudową handlowo-usługową (typu centrum handlowe, galeria handlowa).
Dostrzec należy też odmienność funkcji, jaką pełni zabudowa związana z usługami hotelarskimi, a tak jest aktualnie jest zagospodarowany teren planowanej inwestycji, od zabudowy handlowo-usługowej. Wątpliwości budzi także określenie takich parametrów jak szerokość elewacji fontowej, wysokość górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu. W § 6 powołanego rozporządzenia przewidziano bowiem jedynie wymóg określenia szerokości elewacji frontowej, znajdującej się od strony frontu działki. Parametr ten wyznacza się na podstawie na podstawie średniej szerokości elewacji frontowych istniejącej zabudowy na działkach w obszarze analizowanym, z tolerancją do 20%, ewentualnie w inny sposób, jeżeli wynika to z analizy urbanistycznej. Nie spełnia tego wymogu ustalenie tego parametru w sposób wskazujący jedną wartość od strony wytyczonej linii zabudowy (maks. 23 m) z dopuszczeniem zwiększenia szerokości elewacji do maks. 36 m, połączone z faktycznym przesądzeniem o lokalizacji elewacji frontowej budynku poprzez zastrzeżenie, że należy zachować szerokość elewacji frontowej wynoszącą maks. 23 m z usytuowaniem jej na obowiązującej linii zabudowy.
Istotnym błędem było także określenie parametru, który nie został wymieniony w art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 u.p.z.p., a mianowicie zamiast wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki określenie wysokości budynku do 9,20 m, co przy jednoczesnym określeniu geometrii dachu – "dach płaski do 12°" nie stanowi precyzyjnego określenia przedmiotowego parametru w sposób wskazany w § 7 cytowanego rozporządzenia. Powyższe uchybienia nie pozwalają też na jednoznaczne stwierdzenie, czy organy należycie uwzględniły wymogi wynikające z opinii Miejskiego Konserwatora Zabytków, który m.in. zwrócił uwagę na potrzebę harmonijnie wkomponowania budynku w zbocze skarpy. Zakwestionowano także istnienie wystarczającego uzbrojenia na rozważanym terenie.
Pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. J. K. zaskarżyło powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając organowi II instancji naruszenie (1) art. 7, art. 28, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 ust. 3 k.p.a. przez niedostateczne zgromadzenie i rozpatrzenie materiału dowodowego w zakresie prawidłowego ustalenia kręgu osób, którym przysługuje przymiot strony postępowania administracyjnego, oraz terminowości wniesionych odwołań od decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r.; (2) art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania odwoławczego w odniesieniu do Miasta P., (3) art. 8 i art. 11 k.p.a. przez brak spójności uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że posiada przymiot strony postępowania od dnia [...] grudnia 2013 r., gdyż nabył od J. i E. P. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...]. Ponadto skarżący wskazał, że organ II instancji nie ustalił, kto jest uprawniony do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P., ani do kwestii następstwa prawnego po zmarłych członkach tej Wspólnoty. Organ odwoławczy nie wypowiedział się również co do legitymowania się przez M. K. przymiotem strony postępowania administracyjnego. W pozostałym zakresie skarżący powtórzył przedstawione wyżej zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga okazała się niezasadna.
Przed przystąpieniem do dalszych rozważań należy najpierw zaznaczyć, że argumentacja przedstawiona przez J. M. S.A. w K. zmierza w istocie do wykazania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z [...] lutego 2016 r., nr [...] (k. 30-34 akt adm. organu I instancji), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P nie zastosowało się do wytycznych sformułowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 792/12. Trzeba przy tym od razu zauważyć, że wymienione orzeczenie jest obecnie prawomocne, gdyż skarga kasacyjna od niego została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2280/13.
Konsekwentnie zatem należy zauważyć, że w myśl art. 153 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy uległy zmianie. Oznacza to, że nie tylko organ administracji publicznej, ale także Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę związany jest oceną prawną i wskazaniami przyjętymi w wymienionych wyrokach z dnia 5 marca 2013 r. i 23 kwietnia 2015 r.
Trzeba przy tym od razu zaznaczyć, że argumentacja J. M. S.A. w K. zawarta w skardze z dnia [...] czerwca 2016 r. (k. 3-4 akt sądowych) koncentrowała się przede wszystkim wokół formalnych kwestii będących przedmiotem wytycznych w powołanym wyroku z dnia [...] marca 2013 r., tj. wokół zagadnienia prawidłowego określenia kręgu podmiotów legitymujących się przymiotem strony postępowania administracyjnego oraz zachowania terminu do wniesienia odwołania. Tym samym skarżący nie kwestionował co do zasady zarzutów merytorycznych, jakie zostały sformułowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P w wymienionej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. W tym miejscu należy zauważyć także, że organ II instancji przejął w istocie w tym zakresie argumentację zawartą w wyroku z dnia [...] marca 2013 r. i potraktował ją jako własne wywody skierowane do organu I instancji.
W konsekwencji należy więc uznać, że w powyższym zakresie spełnione zostały wytyczne zawarte w poruszanym orzeczeniu. Tym bardziej, że skarżący, jak sygnalizowano wcześniej, nie podważał w tej mierze w ogóle decyzji z dnia [...] lutego 2016 r.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez J. M. S.A. w wymienionej skardze z dnia [...] czerwca 2016 r., należy najpierw zgodzić się, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P w poruszanym zakresie nie wykonało należycie wytycznych sformułowanych w wyroku z dnia [...] marca 2013 r. Uchybienia te nie miały jednak istotnego znaczenia z perspektywy całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Sygnalizowane braki mogły być bowiem względnie łatwo uzupełnione na podstawie analizy dokumentacji zebranej przez organy administracji publicznej.
Tym samym w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wskazane wady nie uzasadniały wyeliminowania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. z obrotu prawnego. Konsekwentnie zatem, nie negując pewnej niestaranności organu II instancji przy sporządzaniu omawianego rozstrzygnięcia, Sąd uznał, że zarzuty skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie.
Przede wszystkim należy zauważyć, że w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził wyraźnie, że strona pominięta w postępowaniu może na podstawie art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") wnieść odwołanie w terminie 14 dni liczonym od dnia doręczenia decyzji tej stronie, której zapewniono udział w postępowaniu, a której decyzję doręczono najpóźniej. Natomiast po tym terminie nie służy jej prawo wniesienia odwołania, lecz podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Wobec tego, zgodnie ze stanowiskiem zawartym w wyroku z dnia 5 marca 2013 r., należało odnieść terminy wniesienia odwołań do daty ostatniego chronologicznie doręczenia decyzji w I instancji. W powołanym orzeczeniu stwierdzono zarazem jednoznacznie, że była to data doręczenia decyzji M. K..
Tym samym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu przesądził w poruszanym orzeczeniu, że M. K. jest stroną postępowania administracyjnego, co z kolei uchyla przynajmniej częściowo zarzut skarżącego o braku odniesienia się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji. Ponadto w wyroku z dnia 5 marca 2016 r. przesądzono również, że strony, którym nie doręczono decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., mogą wnieść odwołanie do momentu, w którym upłynąłby termin do wniesienia wspomnianego środka zaskarżenia przez M. K.. Trzeba przy tym zauważyć, że w okresie między wydaniem wyroku z dnia 5 marca 2013 r. i chwilą obecną nie doszło do żadnej istotnej zmiany stanu prawnego, która dezaktualizowałaby stanowisko wyrażone w powołanym orzeczeniu. Konsekwentnie zatem konkluzje te są wiążące zarówno dla organów administracji publicznej, jak i dla Sądu rozpatrującego niniejszą skargę.
Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika zarazem, że decyzja z dnia [...] kwietnia 2012 r. została doręczona M. K. w dniu [...] czerwca 2012 r. (k. nienumerowana – następująca po k. 291 akt adm. organu I instancji). Tym samym termin z art. 129 § 2 k.p.a. do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] czerwca 2012 r. Jednocześnie na podstawie dokumentów zebranych przez organy administracji publicznej należy stwierdzić, że odwołanie A. B., M. B., L. K. i B. K. zostało złożone w dniu [...] maja 2012 r. (data pieczęci Urzędu Miasta P. – k. 314-322 akt adm. organu I instancji), a odwołanie R. K. – w dniu [...] czerwca 2012 r. (data pieczęci Urzędu Miasta P. – k. 343-360 akt adm. organu I instancji). Nie ulega zatem wątpliwości, że w przypadku wszystkich wymienionych osób zachowany został termin do wniesienia odwołania, którego sposób obliczenia został przesądzony w powołanym wyroku z dnia [...] marca 2013 r.
Ponadto należy zauważyć, że w decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P nie udzieliło wprawdzie wyraźnie odpowiedzi na pytanie, które podmioty zostały uznane za strony kontrolowanego postępowania administracyjnego i mogły skutecznie wnieść odwołanie. Niemniej w sentencji tej decyzji wskazano, że została ona wydana "z odwołania R. K., A. B., M. B., L. K., B. K.. Tym samym organ odwoławczy pośrednio wypowiedział się w poruszanej kwestii, wskazując osoby, które odwołania zostały merytorycznie rozpatrzone. Taki zabieg nie jest w pełni poprawną formą realizacji wytycznych zawartych w wyroku z dnia [...] marca 2013 r. Sąd uznał jednak, że uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż całokształt zgromadzonej dokumentacji oraz treść sentencji decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. pozwalały zrekonstruować dane, których dotyczyła rozważana wytyczna wyznaczona w wyroku z dnia [...] marca 2016 r.
Zarzut dotyczący nie rozważanie sposobu reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w P. również należy uznać za nietrafny. Kwestia ta będzie bowiem podlegała rozpoznaniu w ramach postępowania przez Prezydentem Miasta P. w wyniku wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Podsumowując, organ II instancji wykonał wszystkie wytyczne zawarte w wyroku z dnia [...] marca 2013 r., które odnosiły się do przepisów prawa materialnego. W przypadku przepisów prawa procesowego organ odwoławczy wyłącznie pośrednio i niekompletnie zrealizował wspomniane zalecenia i wskazówki. Niemniej uchybienia te nie były istotne, gdyż do ich usunięcia wystarczyła analiza materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Dlatego uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. byłoby w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. niezasadne.
W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.