Uzasadnienie
Skarżący I. K. wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w części. We wniosku wskazał, że miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego na dwuosobowego gospodarstwo rodzinne wynosi 2.500 zł. Zaznaczył, że nie posiada żadnych oszczędności, kosztowności, wartościowych ruchomości, z wyjątkiem samochodu osobowego marki Toyota, dostawczego marki Peugeot, ciągników marki Ursus i New Holland, a także nieruchomości – domu o pow. 120 m2, mieszkania o pow. 120 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 21,60 ha (uprawy polowe – zboża).
Na wezwanie referendarza sądowego o przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych skarżący powtórzył oświadczenie o wysokości uzyskiwanego dochodu i rodzaju i wielkości produkcji rolnej, zaznaczył, że nie dotyczy go żądanie w zakresie przedstawienia zeznania podatkowego za 2015 r., nie prowadzi działalności gospodarczej, wyjaśnił, że jedyny rachunek bankowy, jaki posiada obsługuje dopłaty do produkcji rolnej, wskazał, że otrzymywane dopłaty są do produkcji rolnej, a nie do opłat sądowych. Ponadto wyjaśnił, że rok produkcji samochodu osobowego marki Toyota to 2003 r., auta dostawczego Peugeot – 2007 r. Równocześnie podał, że wydatki miesięczne bilansują się z dochodem wspólnym i są następujące: opłaty, podatki, utrzymanie domu (gaz, prąd, woda, opał, remonty), telefon, środki czystości i odzież oraz lekarstwa i wyżywienie.
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 września 2016 r. odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. [...]
I. K. pismem z dnia 16 września 2016 r. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia referendarza sądowego tutejszego Sądu z dnia 7 września 2016 r. podnosząc, że błędnie oceniono jego stan majątkowy. Podał, że odbierający korespondencję jako "dorosły domownik" P. K. (syn) prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Dodał, że wątpliwości Sądu przekraczają zakres wynikający z ochrony danych osobowych jak np. informacje bankowe, jak również nie zostały poparte żadnymi racjonalnymi dowodami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.- dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.).
Sprzeciw wnioskodawcy nie zasługiwał na uwzględnienie.
Wydając zaskarżone postanowienie referendarz sądowy słusznie zwrócił uwagę, że jak jednoznacznie wynika z treści art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem. To na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy od tego czy strona wykaże istnienie przesłanek, o których mowa w art. 246 p.p.s.a.
Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku powinna uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku. Jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest bowiem kryterium finansowe (por. postanowienie NSA z 9 stycznia 2015 r., II GZ 886/14, LEX nr 1634804). Z uwagi na to, że skarżący nie uczynił zadość powyższym wymogom, nie nadesłał bowiem dokumentów pozwalających na wszechstronną ocenę jego sytuacji finansowej, referendarz sądowy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia, aniżeli postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy.
Nie można bowiem zaaprobować sytuacji, w której skarżący z jednej strony domaga się przyznania mu prawa pomocy, a więc de facto sfinansowania kosztów prowadzonego przez niego sporu sądowego ze środków publicznych, a z drugiej odmawia przedstawienia sądowi niezbędnych w ocenie sądu dokumentów, oczekując uwzględnienia jego wniosku jedynie w oparciu o składane przez niego oświadczenia co do wysokości dochodów i posiadanego majątku.
W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.
/-/ T. Świstak