Uzasadnienie
W dniu (...) Urząd Miasta (...) poinformował Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla (...) o wybudowaniu drewnianego hangaru o powierzchni użytkowej 80 m2, bez wymaganych prawem zezwoleń, na nieruchomości o numerze geodezyjnym (...) położnej w (...) przy ul. (...).
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla (...) pismem z (...). wezwał dzierżawcę powyższej nieruchomości, P.K., do złożenia wyjaśnień co do powyższego stanu rzeczy. P.K. wyjaśnił, że jest dzierżawcą wyżej wymienionej nieruchomości, przedmiotowy obiekt budowlany, o wymiarach 10 na 8 metrów, postawił na początku 2005 r., w miejsce poprzednio istniejącego drewnianego hangaru, w którym były magazynowane naprawiane jachty i łódki. Przyznał również, że przed postawieniem obiektu budowlanego nie uzyskał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi.
Przeprowadzone w dniu (...). oględziny potwierdziły istnienie drewnianego obiektu budowlanego o wymiarach 10 x 8 metrów, posadowionego na bloczkach betonowych, bez posadzki, zlokalizowanego na nieruchomości dzierżawionej przez P.K..
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla (...) wszczął z urzędu w dniu (...). postępowanie w sprawie legalności budowy tymczasowego obiektu budowlanego. Równocześnie wydał on na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ustawy Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) postanowienie, w którym wstrzymał budowę przedmiotowego obiektu budowlanego na wyżej wskazanej nieruchomości, oraz zobowiązał inwestora, P.K., do przedłożenia w terminie 90 dni od dnia doręczenia decyzji:
- 1. czterech egzemplarzy projektu budowlanego w/w tymczasowego obiektu budowlanego opracowanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane, sprawdzonego zgodnie z art. 20 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wraz z ważnym w dniu sporządzenia projektu zaświadczeniem potwierdzającym przynależność autora projektu do właściwej izby samorządu zawodowego,
- 2. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie określonej w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z 2003r. Nr 120 poz. 1127 ze zm.),
- 3. zaświadczenie Prezydenta Miasta (...) o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją nr (...) z dnia (...), na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nakazał P.K. dokonać rozbiórki tymczasowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję magazynu dla żagli usytuowanego na działce nr (...), przy ul. (...) w (...).
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż obiekt będący przedmiotem postępowania, chociaż wypełnia definicję tymczasowego obiektu budowlanego, określoną w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, wybudowano bez przewidzianego prawem pozwolenia na budowę, bowiem zgodnie z art. 28 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12, powyższej ustawy w przypadku budowy tymczasowego obiektu budowlanego na okres dłuższy niż 120 dni konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Postanowieniem z dnia (...) nałożono na inwestora obowiązek przedstawienia dokumentów wymaganych do legalizacji samowolnie wykonanych robót budowlanych. Obowiązki nałożone postanowieniem z dnia (...) nie zostały wypełnione, stąd na mocy art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane należało nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Od powyższej decyzji odwołał się P.K., podnosząc, że organ I instancji wszczął postępowanie na wniosek nieuprawnionego podmiotu tj. Wydziału Finansowego Urzędu Miasta (...).
W toku postępowania odwoławczego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) zlecił organowi I instancji w trybie art. 136 kpa uzupełnienie dowodów i materiałów w sprawie poprzez przeprowadzenie kontroli. W czasie jej trwania P.K. wskazał, że w tym samym miejscu, w którym obecnie znajduje się budynek tymczasowy, stał od lat osiemdziesiątych XX wieku budynek do przechowywania naprawianego sprzętu, który wymagał nieustannych napraw.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) decyzją z (...) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ II instancji podzielił argumentację PINB w (...) co do kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego jako obiektu tymczasowego, co do konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz co do zaistnienia podstaw do orzeczenia rozbiórki z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wyjaśnił także, że zgodnie z art. 61 kpa organ I instancji posiadał uprawnienie do wszczęcia postępowania administracyjnego z urzędu.
Od powyższej decyzji P.K. wniósł skargę do sądu podnosząc, że w trakcie postępowania nie wzięto pod uwagę wyjaśnień, które złożył podczas przeprowadzenia postępowania uzupełniającego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie ze względu na zarzuty w niej podniesione.
Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji były przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W myśl przepisu ustępu pierwszego tegoż artykułu, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przepis ten odwołuje się jednak do ustępu drugiego art. 48, w którym uregulowano dopuszczalność legalizacji obiektu budowlanego wykonanego w warunkach samowoli budowlanej. Ustawodawca wprowadzając regulację zawartą w ustępie 2 art. 48 wskazanej ustawy, ustanowił więc priorytet procedury legalizacyjnej nad nakazem rozbiórki.
W przedmiotowej sprawie w dacie wydawania decyzji przez organy obu instancji jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane była zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czego konsekwencją był obowiązek przedstawienia przez inwestora zaświadczenia organu gminy o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1).
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w (...) stosownie do art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane nałożył postanowieniem z dnia (...) na skarżącego obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie wskazanych dokumentów, w tym zaświadczenia Prezydenta Miasta (...) o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego w (...) wynikał obowiązek przedłożenia decyzji o warunkach zabudowy ostatecznej "w dniu wszczęcia postępowania" prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Niespełnienie przez skarżącego w wyznaczonym przez organ terminie nałożonych obowiązków skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki w przedmiotowej sprawie.
Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w (...), Sąd zobligowany był uwzględnić wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt P 37/06 (Dz.U. z 2007 Nr 247, poz.1844), którym orzeczono o niezgodności przepisu art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. "b" i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji.
W konsekwencji wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego możliwe jest uzyskanie ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji zrealizowanej w ramach samowoli budowlanej w toku trwającego postępowania legalizacyjnego z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Prawidłowe wezwanie skierowane do inwestora (właściciela obiektu) w trybie art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane powinno więc dotyczyć przedstawienia – w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności przepisu ustawy z Konstytucją ma skutek ex tunc (skutkuje z mocą wsteczną) i zgodnie z art. 145a kpa jest podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego. Oparcie rozstrzygnięcia decyzji o przepis, którego sprzeczność z Konstytucją następnie stwierdził Trybunał Konstytucyjny, stanowi naruszenie prawa dające podstawę do uchylenia decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Podkreślić należy, iż dla zastosowania tego ostatniego przepisu nie ma znaczenia, że zgodnie z art. 145a § 2 kpa wznowienie postępowania z przyczyny określonej w paragrafie pierwszym tego przepisu następuje tylko na żądanie strony (wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. II OSK 496/2005 wydany w analogicznej sytuacji z art. 145 § 1 pkt 4 kpa).
Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia (...) wydane zostały z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Wymienione wyżej decyzje należało więc uchylić.
Ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego powinien przeprowadzić postępowanie legalizacyjne, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane, w szczególności nałożyć na skarżącego obowiązek przedłożenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 4 czerwca 2007 r.
O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 200 wymienionej ustawy.
O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
/-/ B. Drzazga /-/ B. Kamieńska /-/ E. Podrazik