Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO), po rozpatrzeniu wniosku M. L. z [...] lipca 2018 r. o ponowne rozpatrzenie wniosku z [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie zmiany stawki za użytkowanie wieczyste z 3 na 1%, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) umorzyło postępowanie.
Decyzję wydano przyjmując następujący stan faktyczny i prawny.
Pismem z [...] grudnia 2016 r. M. L. zwróciła się do Starosty K. o zmianę stawki opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste działki nr [...] w K..
Pismem z [...] czerwca 2018 r. Starosta K. poinformował wnioskodawczynię, że w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw do zmiany stawki procentowej z 3 na 1%.
Pismem z [...] lipca 2018 r. M. L. złożyła wniosek o wznowienie postępowania zainicjowanego wnioskiem z [...] grudnia 2016 r. i ponowne rozpatrzenie tegoż wniosku.
SKO w K. [...] sierpnia 2018 r., na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazało wniosek o wznowienie postępowania Staroście K.. Ten postanowieniem z [...] września 2018 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie.
M. L. wniosła zażalenie na to postanowienie. Wojewoda W. postanowieniem z [...] października 2018 r. uchylił zaskarżone postanowienie. Wskazał, że intencją strony było złożenie wniosku do SKO w K. w związku z odmową obniżenia opłaty rocznej tytułem użytkowania wieczystego, o którym mowa w art. 81 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2018 r. poz. 121 ze zm., dalej: u.g.n.) [podano błędnie k.p.a.].
Umarzając postępowanie w sprawie SKO przytoczyło przepisy art. 73 i art. 81 u.g.n. oraz art. 105 § 1 k.p.a. i stwierdziło, że [...] grudnia 2018 r. Starosta K. w sprawie [...] zmienił dotychczasową stawkę procentową opłaty rocznej ustalonej dla gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste dla działki nr [...] w K. przy ul. [...] z 3 na 1%, począwszy od 2019 r. Skoro więc M. L. została zmieniona stawka opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości to obecne rozpoznawanie wniosku z [...] lipca 2018 r. staje się bezprzedmiotowe, albowiem żądanie strony zostało rozstrzygnięte w innym postępowaniu (zgodnie z jej wnioskiem).
M. L. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na powyższą decyzję SKO w K. wskazała, że złożyła do Starosty K. wiele wniosków o zmianę stawki opłaty za użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości (w 2010 r., w 2015 r., 2016 r. i 2018 r.)Uzyskana zmiana stawki w dniu [...] grudnia 2018 r., której dokonał starosta dotyczy okresu od [...] stycznia 2019 r., a postępowanie ma doprowadzić do aktualizacji na podstawie wniosku z [...] grudnia 2016 r. Sprawa nie została więc rozstrzygnięta, wbrew ocenie Kolegium. Dlatego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
SKO w K. w odpowiedzi wniosło o oddalenie skargi, nie znajdując podstaw do zmiany własnej decyzji.
Na rozprawie sądowej 10 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącej przyznany z urzędu wniósł jak w skardze i podkreślił, że organ nie wyjaśnił należycie wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Nadto wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącej, które nie zostały uiszczone nawet w części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Skargę jako zasadną należało uwzględnić.
Kluczową okolicznością dla rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest to, że obejmuje ono postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zainicjowane wnioskiem M. L. z [...] grudnia 2016 r.
Przepis art. 81 ust. 1 u.g.n. stanowi zaś, że użytkownik wieczysty może żądać dokonania aktualizacji opłaty rocznej, jeżeli wartość nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął aktualizacji. Doręczenie żądania powinno nastąpić w formie pisemnej w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego aktualizację opłaty rocznej. W przypadku odmowy aktualizacji opłaty rocznej użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. W przypadku nierozpatrzenia żądania w terminie 30 dni użytkownik wieczysty może, w terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania, skierować sprawę do kolegium. Przepisy art. 77-80 stosuje się odpowiednio.
Skarżąca żądając aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego na rok 2017 r., zgodnie z powołanym przepisem przed [...] grudnia 2016 r. – dnia [...] grudnia 2016 r. złożyła do Starosty K. wniosek o dokonanie aktualizacji opłaty rocznej. Z akt sprawy wynika, że Starosta powiadomił skarżącą pismem z [...] stycznia 2017 r., iż jej wniosek z [...] grudnia 2016 r. zostanie rozpatrzony po rozpatrzeniu sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w związku z zaskarżeniem do Sądu postanowienia SKO w K. dotyczącego również zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. W związku z nierozpatrzeniem sprawy przez organ, skarżąca pismem z [...] czerwca 2018 r. zwróciła się do Starosty o podanie informacji dotyczących m.in. jej wniosku z [...] grudnia 2016r. Starosta w piśmie z [...] czerwca 2018 r. wyjaśnił po pierwsze, że zawiadomienie z [...] czerwca 2018 r. o zamiarze przeprowadzenia [...] czerwca 2018 r. wizji lokalnej na przedmiotowej działce dotyczy wniosku z [...] grudnia 2016 r., po drugie wskazał na brak podstaw do zmiany stawki opłaty z 3 na 1%.
Nie wiadomo zaś, czy pismo z [...] czerwca 2018 r. zostało skarżącej doręczono, albowiem akta nie zawierają zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji. M. L., jak uznał Wojewoda w postanowieniu z [...] października 2018 r., wnosząc do Starosty K. pismo z [...] lipca 2018 r., zwróciła się w trybie art. 81 ust. 1 u.g.n. do SKO o rozpatrzenie sprawy dotyczącej wniosku z [...].12.2016 r.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że SKO w K. błędnie uznało, że postępowanie z wniosku z [...] grudnia 2016 r. zostało już rozstrzygnięte mocą dokonanej przez Starostę K. zmiany dotychczasowej stawki procentowej rocznej ustalonej dla gruntu oddanego w użytkowanie wieczyste dokonanej [...] grudnia 2018 r. (nr pisma [...]) z 3% na 1%, począwszy od 2019 r. Zmiana ta dotyczy bowiem aktualizacji opłaty rocznej na rok 2019, a nie na rok 2017 r. W związku z powyższym, nie można było uznać, że postępowanie zainicjowane wnioskiem z powyższych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.
Zauważyć należy natomiast, że skoro wniosek skarżącej z [...] grudnia 2016 r. nie został rozpatrzony przez organ odmownie w terminie 30 dni, wskazanym w art. 81 ust. 1 u.g.n., to skarżącej, zgodnie z tym przepisem, przysługiwało prawo do skierowania sprawy do kolegium w terminie 90 dni od doręczenia żądania o aktualizację. Termin ten upłynął skarżącej z dniem [...] marca 2017 r.
Jak wynika z akt administracyjnych, skarżąca w ww. ustawowym terminie takiego wniosku nie złożyła. Pismo skarżącej z [...] lipca 2018 r., skierowane do SKO w sprawie nierozpatrzenia jej wniosku z [...] grudnia 2016 r. należy zatem uznać za złożone z przekroczeniem terminu określonego w art. 81 ust. 1 u.g.n.
Zdaniem Sądu, utrata przez skarżącą uprawnienia do złożenia po [...] marca 2017 r. żądania skierowania sprawy dotyczącej wniosku z [...] grudnia 2016 r. do SKO, winna skutkować wydaniem przez ten organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 8 września 2017 r., I OSK 373/17 LEX nr 2377967).
Uznając więc, że SKO w K. dopuściło się naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 81 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a.) Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) uchylił zaskarżoną decyzję (pkt I. wyroku).
Sąd w pkt II. wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO w K. mocą normy zawartej w art. 153 P.p.s.a. zobowiązane będzie uwzględnić ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w niniejszym wyroku.