Uzasadnienie
W skardze na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] Z. D. (dalej: skarżący; strona) zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz "uchylenie przymuszenia do wykonania obowiązku". Wniosek ten nie został odrębnie uzasadniony. W swoich zarzutach skarżący podniósł m.in., że kwestionowane postanowienia w przedmiocie grzywny obciążają go "tak rażąco dla niego wysoką kwotą i rażąco bezpodstawnie powodowaną szkodą".
Zaskarżonym postanowieniem zostało zmienione postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej: PINB) z dnia [...] października 2021 r. znak [...] w części określającej termin uiszczenia grzywny, a w pozostałej części postanowienie to zostało utrzymane w mocy. Postanowienie PINB z dnia [...] października 2021 r. nakładało na skarżącego Z. D. grzywnę w kwocie [...]zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...] października 2018 r. Tytuł wykonawczy dotyczył określonego w decyzji PINB z dnia [...] stycznia 2017 r. znak [...] obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego zrealizowanego na działce nr [...] w m. Ł. O..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. – wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Co do zasady, niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. W niniejszej sprawie grzywna nałożona postanowieniem o zastosowaniu środka egzekucyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie wykonania, stanowi należność o charakterze pieniężnym. Należność taka w przypadku uiszczenia grzywny (względnie przymusowego wyegzekwowania), a następnie ewentualnego wyeliminowania zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego – będzie podlegała zwrotowi. Uiszczenie grzywny czy innej należności pieniężnej nie wywołuje stanu nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej kwoty (por. postanowienia NSA z dnia: 4 listopada 2014 r. sygn. akt II OZ 1130/14, 28 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 385/11, 5 lipca 2011 r. sygn. akt II GSK 1136/11 – orzeczenia dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nadto, w przypadku grzywien nakładanych w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.), grzywny takie [nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte] podlegają na wniosek zobowiązanego umorzeniu w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym (art. 125 § 1 i 2). Poza tym, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości (art. 126 zd. pierwsze).
Idąc dalej, Sąd wyjaśnia, że nie w każdym przypadku sama możliwość odzyskania uiszczonej należności oznaczać będzie, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie, jednakże dla takiego wyjątkowego uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia dotyczącego należności pieniężnej konieczne jest właściwe uzasadnienie wniosku szczególnymi okolicznościami. Winno ono odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest konieczne. Z kolei brak wskazania konkretnych przesłanek wymaganych przez art. 61 § 3 p.p.s.a., a tym samym niewykazanie zaistnienia niebezpieczeństwa wystąpienia szczególnie negatywnych skutków wykonania zaskarżonego aktu, co do zasady uniemożliwia sądowi administracyjnemu ocenę zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej.
W niniejszej sprawie strona w żaden sposób nie umotywowała zasadności złożonego przez nią wniosku. Przede wszystkim nie wykazała, że uiszczenie kwoty ok. 29 tys. zł grzywny będzie bezpośrednio wiązało się dla niej z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Nie zostały wykazane ani konsekwencje w sferze finansowej, ani też na innych płaszczyznach, które przemawiałyby za tym, że wykonanie kwestionowanego postanowienia wiąże się z realnym niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Za takie nie można uznać zarzutów kierowanych przeciwko kwestionowanemu postanowieniu, w ramach których skarżący podniósł, że postanowienia wydane w przedmiocie nałożenia grzywny obciążają go "tak rażąco dla niego wysoką kwotą i rażąco bezpodstawnie powodowaną szkodą". Sama wysokość grzywny w celu przymuszenia, która niewątpliwe ze swej istoty stanowi wymierną dolegliwość, nie może przesądzać o zaistnieniu podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu w sytuacji braku jakiegokolwiek uprawdopodobnienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody.
Trzeba zarazem podkreślić, że nawet ewentualne wystąpienie znacznego prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu nie jest przesłanką podlegającą ocenie w ramach rozpoznania wniosku o zastosowanie ochrony tymczasowej. Stwierdzenie wadliwości lub niewadliwości poddanego kontroli sądu administracyjnego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest przedmiotem postępowania głównego, nie zaś postępowania w przedmiocie zastosowania instytucji z art. 61 § 3 p.p.s.a., które uwarunkowane jest oceną przesłanek i wymogów wynikających z tego przepisu (tak np. NSA w postanowieniu z dnia 21 maja 2020 r. sygn. akt II GZ 137/20, dostępnym jw.).
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku. Wobec tego na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a rozstrzygnął, jak w sentencji.
/-/ Tomasz Świstak