Uzasadnienie
Skarżąca D. K. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego i adwokata z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i synem. Posiadają dom o powierzchni [...] m², nieruchomość rolną o powierzchni [...] ha fizycznych, budynek inwentarski, dwa budynki gospodarcze oraz garaż. Oświadczyła, że rodzina utrzymuje się z zasiłku pielęgnacyjnego wnioskodawczyni w wysokości [...] zł., dochodu z gospodarstwa rolnego oraz wynagrodzenia za pracę męża wnioskodawczyni w wysokości [...] zł, co łącznie daje [...] zł miesięcznie. Nadto podała, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ani mąż ani syn nie posiadają majątku, który przynosiłby dodatkowe dochody.
Wnioskodawczyni została wezwana do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm. – dalej "p.p.s.a."). W obszernej odpowiedzi wnioskodawczyni wskazała, że zamieszkuje wraz z rodziną w jednym domu z rodzicami. Stałe źródła dochodu rodziny to dochód z umowy o pracę męża – [...] zł netto miesięcznie, zasiłek pielęgnacyjny [..] zł miesięcznie oraz dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, którego przedmiotem jest chów tuczników. Wnioskodawczyni wyszczególniła, że koszty prowadzenia gospodarstwa rolnego łącznie wynoszą [...] zł rocznie, a dochód to dopłaty z Agencji w wysokości [...] zł oraz ze sprzedaży tuczników [...] zł.
Wnioskodawczyni podała, że rodzice pokrywają ¼ kosztów mediów - energii elektrycznej, wody, ścieków, opału, opłaty za śmieci oraz ubezpieczenia domu. Łączne opłaty związane z utrzymaniem domu wynoszą [...] zł miesięcznie. Wskazała, że dziecko choruje i z tego tytułu skarżąca ponosi zwiększone koszty jego utrzymania (leki, odżywki, środki higieniczne, rehabilitacja) w wysokości [...] zł miesięcznie. Pozostałe koszty utrzymania (jedzenie, KRUS, ubezpieczenie, paliwo, opał, telefony, Internet i TV) wynoszą [...] zł miesięcznie.
Skarżąca wskazała, że oszczędności jakie posiada pochodzą ze środków zebranych na rzecz ich chorego dziecka z przeznaczeniem na dojazdy do szpitali, koszty leków i inne wydatki związane z opieką na synem oraz potrzebą modernizacji domu do potrzeb niepełnosprawnego dziecka.
Na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżąca przedłożyła:
- - PIT za 2012r. z którego wynika dochód brutto w wysokości około [...] zł,
- - zaświadczenie o wysokości dopłat za 2012 i 2013r.
- - zestawienie kosztów prac remontowych domu,
- - wysokość składek do KRUS w wysokości [...] zł na kwartał,
- - faktury za media, ubezpieczenie,
- - zestawienie z banku o wysokości lokaty na sumę [...] zł.,
- - wyciągi z trzech rachunków bankowych, z saldem [...] zł na dzień 13 sierpnia 2013r., [...] zł na dzień 31 lipca 2013r, i [...] zł na dzień 26 sierpnia 2013r.
- - faktury z apteki oraz sprzęt rehabilitacyjny.
W myśl przepisu art. 199 p.p.s.a. strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Taki szczególny przepis to art. 239 pkt 1 a) p.p.s.a., zgodnie z którym nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Stąd wnioskodawczyni w sprawie dotyczącej świadczeń z pomocy społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych w zakresie opłat sądowych i wydatków.
Wobec powyższego wnioskodawczyni zwolniona jest na mocy ustawy z obowiązku poniesienia kosztów sądowych związanych z jej udziałem w niniejszej sprawie. Zatem wniosek o prawo pomocy w tym zakresie okazał się bezzasadny, co skutkować musiało jego oddaleniem w tej części.
Wnioskodawczyni złożyła także wniosek o ustanowienie adwokata i radcy prawnego, który należało rozpoznać merytorycznie w oparciu o jej sytuację majątkową, rodzinną i finansową.
Zgodnie z dyspozycją art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach bieżącego utrzymania.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i dochodach wynika, że sytuacja wnioskodawczyni pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Wysokość aktualnie uzyskiwanych dochodów ze wszystkich źródeł w gospodarstwie domowym pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb bieżącego utrzymania rodziny. Nadto skarżąca ponosi znaczne koszty opieki i leczenia niepełnosprawnego syna. Korzysta z tym zakresie z pomocy społecznej oraz ze środków otrzymywanych z fundacji prywatnych. Wszystkie wolne środki gromadzi celem poprawy funkcjonowania dziecka.
Przedstawiona przez wnioskodawczynię sytuacja finansowa i rodzinna wskazuje, więc że nie ma możliwości wygospodarowania jakichkolwiek środków na pokrycie wolnorynkowego wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru.
W tym miejscu należy wskazać, że w ramach prawa pomocy przyznaje się tylko jednego profesjonalnego pełnomocnika, albo adwokata, albo radcę prawnego, którego wyznaczy właściwy organ samorządu zawodowego (art. 205 p.p.s.a.). Oznacza to, że dla celowego dochodzenia swoich praw wystarczające jest ustanowienie dla skarżącego jednego profesjonalnego pełnomocnika z urzędu - adwokata. Wniosek o ustanowienie drugiego pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego - uznać należało, zatem za nieuzasadniony, co skutkuje jego oddaleniem.
Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć.
Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 239 pkt 1a) i art. 246 §1 pkt 1 i 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w postanowieniu.
/-/ K.Witkowicz-Grochowska