Uzasadnienie
W skardze A. i E. G. na bliżej opisaną w rubrum postanowienia decyzję, którą została utrzymana w mocy decyzja organu I instancji wymierzająca skarżącym karę pieniężną w kwocie [ponad 19 tys. zł] za usunięcie krzewów bez zezwolenia, zawarty został wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze nie zawarto odrębnego uzasadnienia wniosku, koncentrując zarzuty na wadach prowadzonego postępowania wyjaśniającego i kwestionując ustalony stan faktyczny. W dniu 4 października 2013 r. (data doręczenia wezwania) skarżący zostali wezwani do sprecyzowania wniosku oraz przedstawienia jego uzasadnienia. Wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, jednak w dniu 28 października 2013 r. do Sądu wpłynęło pismo przewodnie z dnia 25 października 2013 r., którym A. G. przekazał do akt postępowania odpis zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia przestępstwa w związku z wydaniem przez Wójta Gminy K. decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie krzewów bez zezwolenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na zasadzie wynikającej z dyspozycji przepisu artykułu 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu skargi sądowi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, w tym aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warto zauważyć, że okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności podlegają ocenie Sądu, jednakże mając na uwadze treść powołanego wyżej art. 61 § 1 p.p.s.a. stwierdzić należy, że wstrzymanie wykonania aktu (tu: decyzji) lub czynności może nastąpić tylko w wyjątkowych sytuacjach (por. post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2006 r. II OZ 76/06, LEX nr 299367).
W doktrynie i orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek odpowiedniego określenia żądania dotyczącego ochrony tymczasowej i przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez sąd, powodujący oddalenie wniosku (tak J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Komentarz, Wydanie 2., LexisNexis, Warszawa 2006 r., s.189; por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 2010 r. I OZ 671/10 – orzeczenie dostępne w Internecie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stąd też nie wystarczy np. samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej.
Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne (B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, komentarz do art. 61 § 3). Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w zasadzie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2004 r. FZ 65/04, niepubl.).
Ponadto, wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania żądanego orzeczenia.
Wprawdzie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono również pogląd, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie w pełni opiera na zasadzie skargowości, zatem może być uwzględniony nie tylko wówczas, gdy strona go odpowiednio uzasadni (por. postanowienie z dnia 5 maja 2011 r. II OZ 370/11 – orzeczenie dostępne jw.), jednakże postępowanie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub innych aktów wydanych w granicach tej samej sprawy jest postępowaniem prowadzonym na wniosek skarżącego, w konsekwencji sąd nie jest uprawniony do działania z urzędu, a jedynie w zakresie, na jaki wskazuje skarżący w treści tego wniosku, mając na uwadze całokształt okoliczności wynikających z akt sprawy.
W świetle powyższych zasad stwierdzić należy, że skarżący obowiązani byli wykazać, że zachodzi jedna z przesłanek sformułowanych w wymienionym przepisie, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Twierdzenia strony powinny być przy tym poparte dokumentami źródłowymi, dotyczącymi bezpośrednio możliwości zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo tylko domaganie się wstrzymania zaskarżonego aktu, przy jednoczesnym kwestionowaniu jego legalności i braku jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku, wskazującego na niebezpieczeństwo wystąpienia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, nie stanowi uprawdopodobnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. W niniejszej sprawie w szczególności nie wiadomo jaką poważną dolegliwością dla skarżących byłoby uiszczenie lub przymusowe wyegzekwowanie kwoty niespełna 20 tys. zł kary pieniężnej.
Za wstrzymaniem zaskarżonej decyzji nie może też przemawiać powoływane przez skarżących naruszenie przepisów prawa, jakich miały dopuścić się organy rozstrzygające sprawę. Instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności służy bowiem zapewnieniu ochrony praw skarżącego w procesie sądowoadministracyjnym. Nie może być natomiast utożsamiana z instytucją przedsądu, a więc sytuacją, w której na etapie postępowania wpadkowego sąd będzie dokonywał merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
/-/ W. Batorowicz