Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniuz 17 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Po 902/21

Uzasadnienie

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. J. H. i L. H. skierowali do Naczelnego Sądu Administracyjnego szereg skarg na działanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.. Wskazali, że organy władzy publicznej działają pozornie (są "mistyfikacją"). W szczególności skarżący zwrócili uwagę na to, że nadzór budowlany nie jest w stanie osiągnąć oczekiwanych dla nich efektów, do których w kontekście szeroko opisywanych przez nich okoliczności powinien doprowadzić wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...].

Powyższe pismo pochodzące od J. H. i L. H. Naczelny Sąd Administracyjny przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2021 r., [...] (k. 4 akt sądowych).

W zakresie niniejszej sprawy zarejestrowanej pod sygnaturą II SA/Po [...] wyodrębniono tą część skargi, która dotyczyła działania Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w nagłówku pisma z dnia [...] sierpnia 2021 r. skarżący wyraźnie kierują zarzuty pod adresem tego właśnie organu). Odrębnie procedowana jest natomiast zawarta w piśmie skarga na działanie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. (II SA/Po [...]).

Dalsze zarzuty skierowane pod adresem działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. J. H. i L. H. przedstawili w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2021 r. (k. 41-42 akt sądowych) oraz kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2021 r. (k. 58 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Scharakteryzował postępowania administracyjne, które dotychczas prowadził w sprawach J. H. i L. H.. Wyjaśnił dalej, że kierowane przez skarżących zarzuty wobec organu są nieuzasadnione, gdyż podejmowane działania są zgodne z prawem i mieszczą się w jego granicach. W sprawach skarżących toczyło się wiele postępowań, zarówno dotyczących robót budowlanych wykonanych przez nich samych jak i wykonanych przez pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że wielowątkowe i złożone skargi oraz podania były przedmiotem licznych wyjaśnień w postępowaniach skargowych jak i administracyjnych zwykłych i nadzwyczajnych.

Kolejnymi pismami z dnia [...] grudnia 2021 r. J. H. i L. H. ponownie odnieśli się do okoliczności sprawy, w tym zwłaszcza do postępowania [...] prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S., a także zarzucali organowi nieprawidłowe działanie po wyroku II SA/Po [...] (k. 87-96 i 103-105 akt sądowych).

Kolejne stanowiska skarżący przedstawiali także w dwóch kolejnych pismach, tym razem datowanych na [...] listopada 2021 r. (k. 108-111 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Na wstępie Sąd zaznacza, że przyjął, iż przedmiotem skargi jest całokształt działań Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po wyroku z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...] i w obszarze przedmiotowym obejmującym prowadzone przez ten organ sprawy, zwłaszcza sprawy wzmiankowane w skardze (k. 5 akt sądowych):

1. - [...] (sprawa zakończona, w której decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] grudnia 2008 r., [...]),
2. - [...] (sprawa zakończona, w której postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] o oddaleniu zarzutów R. W. w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.)
3. - [...] (sprawa zakończona, w której postanowieniem z dnia [...] października 2018 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] o oddaleniu zarzutów L. H. w sprawie prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.)

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd weryfikuje w pierwszej kolejności dopuszczalność skargi. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jednolity w Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – uw. Sądu, dalej "P.p.s.a."), sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Stosownie do art. 3 § 2 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1. - decyzje administracyjne;
2. - postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3. - postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4. - inne niż określone w punktach poprzedzających akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego K.p.a., postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
5. - pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
6. - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
7. - akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w punkcie poprzedzającym, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
8. - akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
9. - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w punktach 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku interpretacji przepisów prawa podatkowego, opinii zabezpieczających i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
10. - bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w punktach 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej.

Sąd orzeka także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosuje środki określone w tych przepisach.

W pojęciu sprawy sądowoadministracyjnej mieści się kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym art. 3 P.p.s.a., a także inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie P.p.s.a., jak wymienione w art. 4 tej ustawy spory o właściwość, a także przekazane z mocy ustaw odrębnych. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanym przepisie.

W niniejszej sprawie J. H. i L. H. nie precyzują w skargach jaką konkretnie decyzję skarżą, natomiast obszernie opisują występujące – w ich ocenie – nieprawidłowości w działaniu Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także pracowników inspektoratu. Uważają oni, że nie doprowadzono do satysfakcjonujących działań po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał wyrok z dnia [...] lutego 2011 r., II SA/Po [...].

Formuła zaskarżenia działań organu przez J. H. i L. H. przyjmuje postać tzw. skargi powszechnej (w odróżnieniu od skargi do sądu administracyjnego), jaką strona niezadowolona z działania organu może wnieść na zasadzie przepisów Działu VIII K.p.a., zatytułowanego "Skargi i wnioski".

Przedmiotem skargi powszechnej może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw (art. 227 K.p.a.). W postępowaniu skargowym, rozpatrywanym w trybie Działu VIII K.p.a., nie rozstrzyga się konkretnej sprawy administracyjnej, nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego, a jedynie zawiadamia się go o czynnościach wewnętrznych, zmierzających do wyjaśnienia okoliczności podniesionych w skardze oraz o sposobie załatwienia skargi.

W konsekwencji, działania administracji publicznej będące przedmiotem tego typu skarg nie podlegają kontroli sądów administracyjnych z uwagi na to, iż nie mieszczą się w katalogu czynności i aktów poddawanych nadzorowi sądowemu w świetle art. 3 § 2 P.p.s.a. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że w sprawach skarg i wniosków, o których mowa w Dziale VIII K.p.a., nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2011 r., II OSK 1961/11 oraz postanowienia: z dnia 18 stycznia 2017 r., I OZ 2049/16; z 14 października 2016 r., I OSK 2091/16; z 1 marca 2010 r., II OSK 478/09; z 25 lutego 2009 r., II OSK 241/09; z 15 maja 2009 r., I OZ 520/09; z 1 lutego 2007 r., I OSK 395/06; z 26 stycznia 2006 r., I OSK 26/07, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skarga powszechna – jak wyjaśniono wyżej - nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Wobec tego, skargę J. H. i L. H., która ma taki charakter, należało uznać za niedopuszczalną i w konsekwencji podlegającą odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W związku z powyższym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Stosownie do art. 58 § 3 P.p.s.a. postanowienie wydano na posiedzeniu niejawnym.

/-/J. Szuma