Uzasadnienie
Sygn. II SA/Rz 1144/11
Pismem złożonym w dniu 5 grudnia 2011 r., W. i E. S. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od całości kosztów sądowych. Wniosek ten złożono w sprawie o sygn. II SA/Rz 1144/11 dotyczącej skargi wyżej wymienionych na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). Sprawa o podanej wyżej sygnaturze nie została zakończona przez WSA w Rzeszowie. Strony zostały zobowiązane do wspólnego pokrycia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, z tytułu złożenia skargi na postanowienie WINB.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu, wniosek o prawo pomocy na urzędowym druku PPF nadesłała do Sądu w terminie jedynie E. S. w dniu 30 grudnia 2011 r.
Referendarz WSA, zważył co, następuje:
Na prawo pomocy składa się zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Według treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.: zwana dalej p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej.
Przesłanki przyznania prawa pomocy określa natomiast art. 246 wyżej powołanej ustawy. Na mocy art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania;
2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona ubiegającą się przed Sądem Administracyjnym o przyznanie jej prawa pomocy musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bądź też ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udowodnienie tych okoliczności daje Sądowi podstawę do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. O tym, czy stronie zostanie przyznane prawo pomocy będzie decydować ocena jej stanu majątkowego, a przede wszystkim wyprowadzony z niej wniosek, że koszty postępowania sądowego znacznie przekraczają możliwości finansowe strony. Jeżeli pokrycie kosztów postępowania sądowego może spowodować, że strona postępowania nie będzie mogła uiścić opłat za usługi konieczne do prawidłowej egzystencji, czyli zakupić żywności, lekarstw, podstawowej odzieży, kosztów lokalu, Sąd, winien przyznać jej prawo pomocy w zakresie pełnym lub częściowym.
Na podstawie przedłożonego wniosku PPF ustalono, że czteroosobowe gospodarstwo domowe E. S. utrzymuje się z łącznych dochodów w kwocie 12108 zł. Rodzina zamieszkuje w domu o pow. 100 m². Dysponuje pojazdem samochodowym FIAT Panda. W uzasadnieniu wniosku podkreślono, że skarżąca oraz jej mąż mają kłopoty ze zdrowiem. Operacje przeszedł także ich syn. Pomagają studiującej córce. Strony są zadłużone w instytucjach bankowych. Zdaniem E. S. sytuacja rodziny jest ciężka a pokrycie wpisu sadowego spowoduje uszczerbek na poziomie koniecznego utrzymania.
Według rozpoznającego wniosek, sytuacja majątkowa Skarżących nie powoduje aby istniała konieczność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. O złej sytuacji majątkowej skarżących nie stanowi konieczność pokrycia kosztów zaciągniętych kredytów pożyczek. Tego rodzaju zobowiązania nie należą do niezbędnych kosztów utrzymania rodziny. Co więcej, zawarcie umowy kredytu czy pożyczki świadczy dobitnie o tym, że udzielający pożyczek dobrze ocenia możliwości finansowe rodziny. Tego rodzaju zobowiązania są udzielane podmiotom wykazującym zdolność kredytową, czyli zdolność spłaty zobowiązań. Innymi słowy, ponieważ rodzinę stać na zaciągnięcie pożyczek to tym bardziej należy od niej wymagać opłacenia kosztów sądowych.
Należy także zważyć, iż skarżący otrzymują stałe dochody; posiadają majątek w postaci domu o znacznej powierzchni oraz samochodu osobowego. Kwota dochodów rodziny podzielona na jej członków przewyższa minimalne wynagrodzenie. Nie uprawnia również do uzyskania świadczeń z pomocy społecznej. Także potrzeby życiowe, a w tym mieszkaniowe rodziny są w całości zaspokojone. Wnioskująca oraz jej mąż nie należą do ludzi ubogich, których nie byłoby stać na poniesienie wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz pozostałych kosztów sądowych. Podana kwota wpisu sądowego może zostać zaoszczędzona, jeżeli strona ograniczy korzystanie z pojazdu samochodowego, którego utrzymanie z pewnością nie należy do wydatków koniecznych, czyli niezbędnych dla egzystencji osoby fizycznej.
Biorąc pod uwagę podaną we wnioskach sytuację majątkową i osobistą strony, wskazane koszty sądowe nie powinny być dla niej znaczne, i z całą pewnością nie odbiją się negatywnie na poziomie życia członków gospodarstwa domowego.
Oznacza to, że skarżąca nie zdołała wykazać, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów sądowych związanych z prowadzonym postępowaniem. Wobec tego nie zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z wyżej powołanych względów orzeczono jak w sentencji niniejszego postanowienia w oparciu art. 245 § 2 i 3 i 4, art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a